Elimizdiń atyn álemge tanytyp júrgen jańa esimderdiń shyǵyp jatqany kóńil qýantady - «Classic» radıosynyń dırektory R.Jumanııazova
ASTANA. QazAqparat - Ǵalymdar klassıkalyq áýendi tyńdaý adamnyń kóńil-kúıine jaǵymdy áser etip qana qoımaı, ǵasyrlar boıy ýaqyt eleginen ótken sazdyń adamnyń jan-dúnıesine úılesimdik pen sulýlyq syılaıtynyn aıtady. Bul turǵyda adamdy ásemdik álemine tartyp, janyn bııazy baýrap alatyn sıqyrly sazdy súıip tyńdaıtyn tyńdarmandar úshin «Classic» radıosynyń jóni bólek.
Búgin, 6 maýsym kúni Qazaqstandaǵy tuńǵysh klassıkalyq mýzyka radıosynyń qurylǵanyna 4 jyl toldy. Aıta keteıik, «Classic» radıosynyń «Klassıkomanııa» baǵdarlamasy 2013 jyly Londonda halyqaralyq teleradıotaratýshylar qaýymdastyǵy uıymdastyrǵan «AIBs Inspiring Creativity Awards» baıqaýynda «eń biregeı, oıyn-saýyq jáne damytatyn baǵdarlama» dep tanylyp, arnaıy dıplommen marapattaldy, dál osy jyly Fashion TV Awards saltanatynda «Classic» radıosyna «Sánnen shyqpaıtyny úshin» júldesin, jyl saıynǵy «Jyl tańdaýy - Jyl adamy» festıvali sheńberindegi «Altyn adam» syılyǵy tabystaldy.
Osy aıtýly merekemen quttyqtaý ári elimizdegi klassıkalyq áýenderge arnalǵan tuńǵysh radıonyń búgingi kúngi mádenıetimizdiń damýynda alar orny men bolashaq josparlary týraly bilý maqsatynda biz «Classic» radıosynyń dırektory Raýshan Jumanııazovany áńgimege tartqan edik.
- Aldymen, «Classic» radıosynyń búgingi týǵan kúni qutty bolsyn! Bul tórt jyl ýaqyt «Classic» tárizdi elimizdegi basqa radıolardan erekshe radıo úshin ne berdi?
- Úlken rahmet! Maǵan da «Classic» radıosyn týǵan kúnimen quttyqtaýǵa ruqsat etińizder, sebebi, men bul merekeni barlyq qazaqstandyqtar úshin ortaq mereke dep sanaımyn. Bizdiń úsh jasymyzǵa taǵy bir jas qosqanymyzǵa keler bolsaq, ár adamnyń balalyq shaǵyndaǵy osy bal shaǵy tárizdi, bul biz úshin belsendi ósý kezeńi. Aýdıtorııamyzdyń sany kúnnen-kúnge artyp keledi. Onymen birge radıo ujymynyń kásibı sheberligi de artýda. Aldaǵy kúnderge josparlarymyz da, úmitterimiz de kóp. Al dál men úshin radıonyń tórt jasqa tolýy - bul baqytqa, tolǵanystar men tátti izdenisterge toly 1460 kún!
- «Classic» radıosyn kimder kóbirek tyńdaıdy: jastar ma, álde orta jastaǵylar men qarııalar ma?Olardyń klassıkalyq áýenge degen kózqarastary qandaı? Tipti, olardyń 4 jyl ishinde kóńilderinen asa shyqqan, efırden berýdi jıi suraıtyn súıikti baǵdarlamalary, klassıkalyq mýzykadaǵy súıikti janrlary da aıqyndalǵan da bolar?
- Bul bizge asa jıi qoıylatyn suraqtardyń biri. Bilesiz be, klassıkalyq mýzykaǵa mahabbat tárizdi, barlyq jasta baǵynady. Sondyqtan bizde tipti eń kishkentaı búldirshinderge arnalǵan baǵdarlamalarymyz bar, múmkin, balalar úshin bizdiń radıomyzdyń alar orny mańyzdyraq bolar. Degenmen, bizdiń tyńdaýshylarymyz - tulǵa retinde qalyptasyp, óz-ózine, óziniń qalaýlary men talap-tilekterine degen senimi zor, ári únemi ósip-jetilip otyrýǵa beıim jandar.
Kóbine-kóp bizdiń radıomyzdy "kúızeliske qarsy radıo", "shabyt týdyratyn radıo" dep atap jatady. Men muny bizdiń efırdegi eńbegimizge berilgen eń úlken baǵa dep bilemin. Ár baǵdarlamamyzdyń óz tyńdaýshylary bar, kóp adamdar tipti Jánııa Áýbákirovamen nemese Nurgúl Ertaevamen bolatyn baǵdarlamany ótkizip almaý úshin gadjetterinde sol habardyń efırden beriletin ýaqytyn eske salatyn qyzmetti iske qosyp qoıady. Qazaqtyń dástúrli áýenderi týraly syr shertetin "Tylsym perne" baǵdarlamasy asa joǵary baǵalanady. Onyń avtory Zıra Naýryzbaeva aǵymdaǵy jyly áıgili "Altyn adam" syılyǵyn ıelendi. Sonymen qatar Oleg Boretskııdiń jáne Lılııa Kalaýstyń baǵdarlamalaryn súıip tyńdaýshylar sany óte kóp. Al bal bóbekterimiz bolsa, erteginiń sıqyrly álemine jeteleıtin Rıta Kıselevanyń "Áýendi Odısseıasyn" qur jibermeýge tyrysady.
- Qazirgi tańda Qazaqstanda klassıkalyq mýzykanyń damý baǵyty, negizgi baǵdarlary qandaı? Búgingi jahandaný jaǵdaılarynyń oǵan ózindik áseri bar ma?
- Bizdiń elimizde klassıkalyq mýzykanyń óziniń tyńdaýshylary, óz dástúrleri, óz jeńisteri men basymdyqtary bar. Qazaqstannyń mádenı ómirine asa zor yqpalyn tıgizgen sońǵy jyldardaǵy aıtýly oqıǵalardyń biri elordada "Astana Opera" teatrynyń ashylýy boldy. Máselen, sál burynyraq jyldary Vagnerdiń operalaryn qoıý týraly tipti qııaldaı da almaıtynbyz, al qazirgi ónersúıer qaýym premeralar men qoıylymdardy óz kózderimen tamashalap, jandy kórinisterden lázzat alý baqytyna ıe... Bizdiń dáýirimizdegi klassıkalyq mýzyka - bul sheksizdik álemi, sondyqtan birlesken halyqaralyq jobalardy kóptep júzege asyrýdamyz. Atap aıtqanda, opera jáne balet trýppalarynyń, sımfonııalyq orkestrlerdiń halyqaralyq quramynyń bolýy, álemdik deńgeıdegi solıster men kásibı óner ıeleriniń bizdiń elimizge shaqyrylýy tárizdi mýzyka álemindegi yqpaldastyqtar da artyp keledi. Al eń mańyzdysy, mundaı yntymaqtastyqtyń qarsy taraptardyń da zor qyzyǵýshylyǵyn týdyrýynda. Sondyqtan da amerıkandyq nemese mıýnhendik radıoda qazaq mýzykasy týraly habarlar zor yqylaspen daıyndalady, al Denıs Matsýev mine, birneshe jyldan beri elordalyq jas pıanıster baıqaýyna qoldaý kórsetip, óskeleń daryndy urpaqtyń el ishinen sýyrylyp shyǵýyna yqpalyn tıgizip keledi.
- Qazirgi jastardyń arasynan klassıkalyq mýzykada aty jurtshylyqqa tanymal bolyp úlgergen, óziniń ónerin ári qaraı jetildirip júrgen talanttar retinde kimderdi atar edińiz?
- Klassıkalyq mýzyka salasynda elimizdiń atyn álemge tanytyp, onyń mádenı kelbetin qalyptastyryp, úlgi tutarlyq óner ıelerine aınalyp jatqan jańa esimderdiń paıda bolýy kóńil qýantady. Mýzyka álemine boılaýdy adamnyń shamamen 15-18 jasynda ǵana bastaıtynyn eskere otyryp, jastar retinde 20-35 jas aralyǵyndaǵy talant ıelerin atap ótýge bolady. Olardyń qatarynda Alan Bóribaev, Ermek Qurmanaev, Marııa Mýdrıak, Qanat Omarov, Ámir Bısenǵalıev, Shyryn Bazarqulova syndy asa talantty jastarymyz bar... Mýzykanttardyń keıingi urpaǵy halyqaralyq deńgeıde bilim alǵan, ári olar álemniń eń úzdik kontsert zaldarynda óner kórsetýde tájirıbege de ıe. Talantyna jurt tánti bolǵan ónerpazdarymyzdy qoldaýdyń mańyzy zor. Maǵan Almatynyń opera teatrynyń jas talanttardy tartýdaǵy belsendiligi, "Qazaqstan kameratasynyń" daryndy orkestranttar úshin árdaıym ashyqtyǵy óte unaıdy, jastar orkestrleriniń kóptep qurylýy tárizdi betalystar aǵymdaǵy jyly aıryqsha aıqyn kórinis berýde.
- Bolashaqqa qandaı josparlaryńyz bar? Radıonyń qurylýynyń 5-shi jylyna aıaq basqan ýaqytta óz tyńdarmandaryńyzdy qandaı jaǵymdy jańalyqtarmen qýantpaqsyzdar?
- Mamyr aıynyń sońynda radıomyz Aqtaý qalasynda iske qosyldy. Bul radıo efırinde klassıkalyq mýzyka oınaıtyn Qazaqstannyń úshinshi qalasy boldy. "Qazaqstan" teleradıokorporatsııasy habar taratý geografııasy aıasyn odan ári ulǵaıtpaq, bul qýanysh týdyrar jaıt jaqyn arada oryn alady dep úmittenemin. Sondaı-aq bizdiń josparymyzda jańa baǵdarlamalar shyǵarý men úlken kontsert uıymdastyrý bar. Sonymen qosa tikeleı efırde habar taratý jáne tyńdarmandarmen efırden tys kezdesýler ótkizý úlesin arttyrý da oıymyzda júr.
- Áńgimeńizge úlken rahmet!
- Bizdiń tyńdarmandarymyzǵa zor alyǵysymdy bildirgim keledi jáne olardy da osy aıtýly kúnmen quttyqtaımyn! Ósip-órkendeýlerin jáne keremet áýenderdiń kóbeıe berýin tileımin!
Suhbattasqan: Gúlnar Jomartova
