Elimizdegi azyq-túlik ónimderi basqasha tańbalanýy múmkin
ALMATY. QazAqparat - Almatyda ótken «Azyq túlikterdiń qaýipsizdigi men tańbalanýy» forýmynda azyq-túlikterdi jańa ádispen tańbalanýy qajettiligi týraly aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búginde Qazaqstanda tutynýshylar úshin azyq-túlik boıynsha tańdaý zor. Alaıda kez-kelgen azyq-túliktiń qoldan jasalǵan túrleri de taralyp jatyr. Tipti otandyq óndirýshiler de keıde ereje saqtamaıdy.
«Qazir QR DSM Qoǵamdyq densaýlyqty saqtaý komıtetinde birqatar zerthana ádisteri jasalyp jatyr. Ony azyq-túlik jetkizýshileri de biledi. Búgin bir azyq-túlikti tekserý úshin toksıkologtar, hımıkter, bıohımıkter, mıkrobıologtar jumyldyrylady. Azyq-túlik ındýstrııasy qazir qaryshtap damyp keledi. Túrli tehnologııalar, dámdeýishter, hosh ıistendirgishter jasalyp jatyr. Sonyń barlyǵyn zertteý úshin jańa ádistemeler engizýge, jańa zerthanalar ashýǵa týra keledi», - dedi QR DSM Qoǵamdyq densaýlyqty saqtaý komıtetiniń tóraǵasy Jandarbek Bekshın.
Onyń aıtýynsha, qazir elde azyq-túlik normalary belgilengen.
Tamaqta GMO 9%-dan aspaýy kerek. Tańbalaý máselesine kelgende ortaq talaptar bar. Biraq jańa talaptardy engizetin ýaqyt jetti. Bul birinshi kezekte tutynýshy úshin asa qajet, sebebi ol ónim týraly aqparatty tolyq alýǵa quqyly.
«Búginde bizde aqparattyq quramy joq leıbldar óte kóp. Shrıftterdiń úlkendigi ol ózinshe bólek áńgime. Máselen, maıda shrıftti tutynýshy tek lýpamen oqı alady. Ol, árıne, yńǵaısyz. Tańbalaýdyń jańa talaptary talqylanyp jatyr. Qaýipsizdik týraly aqparatty tutynýshy tolyq ala alatyn jaǵdaıǵa kóshýimiz kerek», - dedi bas sanıtarlyq dáriger.
Memlekettik organdar otandyq óndirýshilerdiń ónimderin quramyndaǵy zattarǵa qaraı markelemek.
«Qazir tús arqyly markerleý máselesi talqylanyp jatyr. Jasyl, qyzyl, sary tús. Bul túster ónimniń quramynda zııandy zattar kóp degendi bildirmeıtin bolady. Jasyl bolsa, kómirsýtek, qant, tuz taǵy basqa zattary az degendi bildiredi. Eger qyzyl tús bolsa, maksımaldy kontsentratsııa bar degen sóz. Sary tús jasyl men qyzyldyń arasy degendi bildiredi. Tańbalaný túsi ónimniń zııandy bolmasa paıdaly ekendigin bildirmeıdi. Biz eń aldymen qant, tuz, maılar, kómirsýtekterdi belgileıtin bolamyz», - dedi ol.
Bas sanıtar dárigerdiń aıtýynsha, tek shıkizattan óńdelgen azyq-túlikter ǵana qaıta tańbalanýy tıis. Shıki ónimder, et, kókónis, jemister tańbalanbaıdy.
«Tek otandyq óndiris ónimderi ǵana markerlenedi. Eger biz osynda ulttyq qujat jasasaq, keıinirek bul norma shetelden engiziletin ónimderge de jasalady», - dedi Bekshın.
Onyń aıtýynsha, bul másele Eýrazııa ekonomıkalyq odaǵynyń alańynda talqylanyp jatyr.
