Elimizde tuńǵysh ret «Karmen» dramalyq qoıylymy qazaq tilinde sahnalanady
ALMATY. 22 aqpan. QazAqparat - Almatyda Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq balalar men jasóspirimder teatrynda naýryzdyń 1-2 kúni «Karmensıta» («Karmen» povesine fantazııa) qoıylymynyń premerasy bolady.
Tuńǵysh ret drama kúıinde sahnalanǵaly otyrǵan qoıylymnyń rejısseri Qazaqstannyń halyq artısi Talǵat Temenov. Baletmeısteri «Jańa Opera» teatrynyń bas baletmeısteri (Máskeý qalasy) Ivan Fadeev.
Mahabbat jónindegi qazaqsha «Karmen» Prosper Merımeniń ataqty novellasy jelisimen qoıylǵan. Búginde Merımeniń bul týyndysy tek kitap kúıinde ǵana emes, sahna arqyly opera men baletke aınalǵan nusqada da ónersúıer jurtshylyq júregin áldeqashan jaýlap úlgerip, álemdi dúr silkintken bolatyn.
Elimizde Jorj Bızeniń arqasynda el tanıtyn «Karmen» operasy men «Karmen-Sıýıta» baleti memlekettik opera jáne balet teatrynyń sahnasynda asa sátti kórsetilip jatyr, al dramalyq qoıylymy tuńǵysh ret qoıylmaq.
Symbatty da surqııa kelbeti, boıdaǵy jalyn atqan jastyq qýaty, asqan sulýlyǵy men tartymdy tákapparlyǵy arqyly jigit bitkendi ózine yntyq etken ıspandyq syǵan qyzy jaıly hıkaıany endi ónersúıer qaýym qazaq teatry sahnasynan tamashalaı alatyn bolady.
«Prosper Merımeniń «Karmeni» álemniń opera sahnalarynda nusqalanyp, balet bolyp qoıylǵan uly shyǵarmalardyń biri. Biraq, álemde «Karmenniń» dramalyq nusqasy bolmaǵan. Sol olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda ózimniń «Karmen» jaıyndaǵy fantazııamdy jazyp, dramalyq nusqasyn jasap shyqtym. Óıtkeni qazaq teatrlary tek qana ózimizdiń dramatýrgtermen, bolmasa Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Tatarstan, Reseıdiń avtorlarymen ǵana shektelip qalmaı, álemdik máńgilik klassıka týyndylaryna da batyl keler kez týdy. Sol turǵydan kelgende biz osy Merımeniń «Karmeninen» bastap otyrmyz. «Karmen» - bul óziniń ómirsheńdigin ǵasyrlar boıy dáleldegen uly shyǵarma. Bizdiń negizgi maqsat - birinshiden, kórermenge osy úlken shyǵarmany joǵary deńgeıde kórsetý bolsa, ekinshi jaǵynan «Karmendi» qazaq akterleriniń oınaı alatynyn dáleldeý bolyp tabylady. Biz oǵan tolyqtaı pisip, jetildik. Qazaqsha aıtqanda, qyzymyz boı túzep, jigitimiz er jetti. Al endi qoıylymnyń negizgi jańalyǵyna keletin bolsaq, «Karmenniń» teatrǵa kelýiniń ózi úlken jańalyq. Osyny negizge alsaq, «Karmen» - bul tek qana qazaq kórermeni úshin emes, álemdik teatrlar tarıhyndaǵy úlken bir qubylys bolady ǵoı degen úmittemin», - dedi spektakldiń avtory ári rejısseri Talǵat Temenov.
Arnaıy osy joba úshin Máskeýden shaqyrylǵan ataqty baletmeıster-horeograf Ivan Fadeevtiń aıtýynsha, bul qoıylym - mıýzıkl emes. «Bul mýzyka qosylǵan, tipti barlyq qoıylym ústinde mýzyka oınaıtyn janr. Bı, mátin, drama-bári osy qoıylymda bar», - deıdi ol.