Elimizde týberkýlezben aýyratyndar azaıdy
ASTANA. QazAqparat – Keıingi 5 jyl ishinde elimizde týberkýlez boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaıda turaqty oń dınamıka baıqaldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, týberkýlezben syrqattanýdyń negizgi kórsetkishi 2018 jyly 81,7 bolsa, 2022 jyly 100 myń halyqqa shaqqanda 36,5-ke deıin tómendedi. Taralýy boıynsha 2018 jyly 69,2-den 2022 jyly 49,6-ǵa deıin tómendedi. Ólim-jitim de 2018 jyly 7,4 bolsa, 2022 jyly 1,6-ǵa deıin tómendedi.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń shtattan tys bas ftızıatry Málik Ádenov túsindirgendeı, 2023 jyldyń 1 jartyjyldyǵyndaǵy kórsetkishterdi taldaý kezinde syrqattanýshylyqtyń, taralýdyń jáne ólim-jitimniń tómendeýi baıqalady. Bul fakt QR boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaıdyń kópjyldyq turaqtanǵanyn kórsetedi.
Qazaqstanda týberkýlezdi ýaqytyly anyqtaý úshin halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin jáne kóptegen dárige kónbeıtin týberkýlez ben týberkýlezdiń (KDK TB) bolýyn anyqtaýǵa múmkindik beretin DDU usynǵan zamanaýı ádister engizildi.
Týberkýlezdiń belgileri men sımptomdary bar barlyq adam úshin bastapqy dıagnostıkalyq synaq retinde DDU molekýlalyq dıagnostıkalyq jedel synaqtardy qoldanýdy usynady. Osy synaqtardyń kómegimen 2 saǵattyń ishinde nátıje alýǵa jáne adamnyń negizgi týberkýlezge qarsy preparatqa sezimtaldyǵynyń bar-joǵyn bilýge bolady.
Qazir barlyq MSAK uıymdary, onyń ishinde aýdandyq deńgeıdegi uıymdar týberkýlezdi jáne onyń turaqty túrlerin tez dıagnostıkalaý úshin jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen.
Jumys istep turǵan 19 óńirlik (oblystyq, qalalyq) týberkýlezge qarsy zerthanalar jańa jáne qaıta beıindi preparattardy qosa alǵanda, dárilik sezimtaldyqqa testileý boıynsha sapany syrtqy baǵalaýdyń halyqaralyq raýndynan ótti. Qazaqstanda týberkýlezben aýyratyn naýqastardy emdeýdiń tıimdiligi álemdegi eń joǵary kórsetkishterdiń biri bolyp sanalady. 2021 jyly sezimtal týberkýlezben alǵash anyqtalǵan naýqastardyń arasynda ol 85,9% (DDU standarty - 85%) jáne dárige kónbeýshiligi 80,2% (DDU standarty - 75%) bolǵan.
Aýrýmen kúreste dári-dármekterdiń jańa túrlerin engizý, sondaı-aq jańa tehnologııalar mańyzdy ról atqardy.
Mysaly, smartfon arqyly beınebaılanys arqyly medıtsına qyzmetkerleri emdeý protsesin baqylaıtyn emdeý tájirıbesi engizildi. Bul rette ınternet úshin shyǵyndardy medıtsınalyq mekeme ózine alady. Eger patsıentte smartfon bolmasa, medıtsınalyq mekeme usynady.
Búginde QR zańnamasyna sáıkes týberkýlezben aýyratyn naýqastarǵa psıhıkalyq-áleýmettik qoldaý kórsetiledi. 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha ambýlatorııalyq em alatyn patsıentterdiń 95%-y áleýmettik qoldaý sharalarymen qamtyldy.Týberkýlez – jaqsy baqylanatyn ınfektsııalyq aýrý. Bul rette Qazaqstanda týberkýlezdiń profılaktıkasy, dıagnostıkalaý jáne emdeý tegin jáne memleket tarapynan tolyq qarjylandyrylady.
Álem halqynyń shamamen tórtten bir bóligi týberkýlez bakterııalaryn juqtyrǵan dep esepteledi.
