Elimizde kóktemgi sý tasqyny kezeńine daıyndyq deńgeıi qandaı?
ASTANA. QazAqparat - Bıyl qazaqstandyqtardy asa tolǵandyrǵan kóktemdegi erekshe ózekti máselelerdiń biri - sý tasqyny qaýpi bolatyn. Sý tasqyny - bul qardyń erýi, jaýyn-shashynnyń mol bolýy. Sonymen qatar ózenderdegi, kólder men teńizderdegi sý deńgeıiniń kóterilýi nátıjesinde jerdi aıtarlyqtaı sý basýy. Sý tasqyny kenetten paıda bolyp jáne birneshe saǵattan 2-3 aptaǵa deıin sozylýy múmkin. «Qazgıdromet» RMK kóktemgi kún raıyna baılanysty boljamyna sáıkes, kesh keletin kóktemde kún kúrt jylynatyn Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystarynda sý basý qaýpi joǵary delingen.
Rasymen bıyl kúnniń kúrt jylynýyna baılanysty Qostanaı, Aqtóbe, Qaraǵandy jáne Aqmola oblystarynda birqatar aýyldar men eldi-mekender qaýipti jaǵdaıdy bastan keshti. Tasqyn sý qory kútken kólemnen mol boldy. Tilsiz jaý aıtyp kelmeıdi. Tabıǵattyń tosyn minezinen atalǵan eldi mekenderdegi halyqtyń daýryǵyp otyrǵany ras. Alaıda mundaı jaǵdaıda sabyr saqtaý mańyzdy.
QR ІІM málimetine súıinsek, bıylǵy sý tasqyny kezeńine daıyndyq osal bolǵan joq. Atap aıtsaq, sý tasqyny kezeńiniń apatsyz ótkizý maqsatynda, jergilikti atqarýshy organdar QR Іshki ister mınıstrligimen birlesip, sý tasqynyna qarsy aldyn alý sharalarynyń keshenin iske asyrdy. Bul rette Qazgıdromettiń ózenderdiń sýlylyǵy, qar qorynyń bar-joǵy jáne aýa raıy boljamynyń málimetteri eskerildi.
Naqtyraq sandarǵa keletin bolsaq, 2017 jyldyń basynan beri 8,9 shaqyrym bógen jóndeldi. 3,8 shaqyrym ýaqytsha bógender turǵyzyldy, 15,6 shaqyrym jaǵa nyǵaıtý oryndaldy. Sonymen qatar 24 shaqyrym arnalardyń túbi tereńdetildi. Avtomobıl joldary men kópirler astyndaǵy 3079 jáne 1908 temir joly astyndaǵy sý ótkizý qubyry tazartyldy.
Sý tasqyny saldarlaryn aldyn alý maqsatynda eldi mekenderdiń ákimdikteri 12,6 mln. m3 qar shyǵardy. Sondaı-aq, 8 myń tonnadan astam kólemde JJM, 219 myń tonnadan astam ınertti materıaldar, 958 myń qap jáne 19,8 tonna jarylǵysh zat qory daıyndaldy.
Halyqty evakýatsııalaý jaǵdaıyna 1707 halyqty qabyldaý pýnkti daıyndaldy. Sol pýnkterge adamdardy jetkizý úshin qajetti kólik sany aıqyndalyp, ázirlendi. Evakýatsııalanǵan halyqtyń tirshiligin qamtamasyz etý úshin ákimdikter qajetti quraldardy, tamaq ónimderi men aýyz sý qoryn uıymdastyrdy.
Eger sý tasqyny ahýaly kúrdelene túsetin jaǵdaıda QR ІІM jalpy sany 12 myń adam, 2 myń birlik tehnıka men 300 júzý quraldary bar kúshter men quraldar toptamasy qurylyp, saqadaı saq turdy.
Oǵan qosa bıyl 9-10 naýryz aralyǵynda azamattyq qorǵaý salasyndaǵy memlekettik baqylaý jáne qadaǵalaý organdarynyń kúshteri men quraldarynyń kóktemgi sý tasqynyna qatysty daıyndyǵyn tekserý maqsatynda «Kóktem-2017» respýblıkalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵý bolyp ótti. Barlyq oblystarda, sonymen birge Astana men Almaty qalalarynda avarııalyq-qutqarý jáne kezek kúttirmeıtin jumystardy júrgizýdiń tájirıbelik is-qımyldaryn pysyqtaý boıynsha taktıkalyq-arnaıy oqý-jattyǵýly ótkizildi.
Búgingi tańda barlyq óńirlerde eldi mekender boıynsha reıdter, halyqpen jıyndar ótkizilip, sý tasqyny kezeńindegi is-qımyl qaǵıdalary bar jadynamalar taratylýda. Sý tasqyndary kezinde eldi mekendegi turǵyndardy qulaqtandyrý jáne aqparattandyrýdy jumystaryn uıymdastyrý úshin barly qoljetimdi ádister qoldanylýda.
