Elektr, sý jáne jylý tarıfterin esepteý tártibi ózgerdi
ASTANA. KAZINFORM – Ulttyq ekonomıka mınıstri 2026 jylǵy 18 maýsymda tarıf qalyptastyrý qaǵıdalary men qoǵamdyq mańyzy bar naryqtardaǵy baǵa belgileý qaǵıdalaryna ózgerister engizý týraly buıryqqa qol qoıdy. Buıryq 2026 jylǵy 4 shildeden bastap qoldanysqa engiziledi.
Atalǵan qujatqa sáıkes, tarıfti bekitý úshin sýbektiler ýákiletti organ aıqyndaǵan tsıfrlyq júıe arqyly elektrondyq formatta ótinim beredi.
– Tarıf mólsherin ósirmeı bekitilgen tarıftik smetany ózgertý qajet bolǵan jaǵdaıda, sýbekt osy jyldyń 1 qarashasyna deıin qaǵaz nemese elektrondyq nysanda ótinish joldaı alady, – delingen qujatta.
Sondaı-aq tarıf qoldanylatyn kezeńde sýbektiler jyl saıyn esepti kezeńnen keıingi jyldyń 1 mamyrynan keshiktirmeı tarıftik smetanyń oryndalýy týraly esepti elektrondyq formatta usynýǵa mindetti.
Yntalandyrýshy tarıftik retteý ádisi qoldanylǵan jaǵdaıda, sýbektiler jyl saıyn naqty alynǵan kirister men shyǵystar, retteletin qyzmetterdiń sapasy men senimdiligi kórsetkishteriniń saqtalýy jáne qyzmet tıimdiligi kórsetkishteriniń oryndalýy jóninde esep beredi. Mundaı esep regýlıatorlyq jyldyń aıaqtalýyna eki aı qalǵanda usynylady.
Qaǵıdalarǵa sáıkes, tarıftik smetanyń oryndalýy týraly esepke qosa beriletin barlyq esepteýler men negizdemelik materıaldar retteletin qyzmettiń árbir túri boıynsha jeke daıyndalýy tıis. Sondaı-aq elektr energııasyn berý, sýmen jabdyqtaý jáne jylýmen qamtý salalarynda yntalandyrýshy tarıftik retteý ádisin qoldana otyryp tarıf esepteý tártibi jańartyldy.
Endi sýbektiler tarıfterdi bekitý týraly ótinimdi regýlıatorlyq kezeń bastalǵanǵa deıin keminde 100 jumys kúni buryn elektrondyq formatta tapsyrady. Ótinimde ruqsat etilgen kiristiń barlyq quramdasy men usynylatyn tarıfter kórsetilýi qajet.
Sonymen qatar ınvestıtsııalyq baǵdarlamany bekitýge arnalǵan ótinim de tsıfrlyq júıe arqyly beriledi. Respýblıkalyq bólimge engizilgen sýbektiler ótinimdi bir mezgilde ýákiletti organǵa jáne tıisti salalyq memlekettik organǵa joldaıdy. Al jergilikti bólimdegi sýbektiler qujattardy ýákiletti organǵa, salalyq memlekettik organǵa jáne qajet bolǵan jaǵdaıda jergilikti atqarýshy organǵa usynady.
Oǵan qosa, ınvestıtsııalyq baǵdarlama tarıftiń qoldanylý merzimine bekitiledi. Yntalandyrýshy tarıftik retteý ádisi boıynsha ınvestıtsııalyq baǵdarlamalar bir jylǵa nemese odan da uzaq merzimge bekitilýi múmkin. Mundaı jaǵdaıda keıingi regýlıatorlyq jyldarǵa arnalǵan is-sharalar qosymsha qujattar negizinde qaıta qaralady.
– Eger ınvestıtsııalyq baǵdarlama bir nemese birneshe jylǵa bekitilse, ony iske asyrýǵa arnalǵan qarajat regýlıatorlyq kezeńniń árbir jylyna bólinip, amortızatsııalyq aýdarymdar men paıda kólemi eskerile otyryp túzetiledi, – delingen buıryqta.
Budan bólek, qoǵamdyq mańyzy bar naryqtardaǵy baǵa belgileý qaǵıdalaryna jańa uǵym engizildi. Atap aıtqanda, «Poıyzdardy tartýǵa arnalǵan elektr energııasy» uǵymy bekitildi. Bul – temirjol arqyly júk tasymaldaý jáne lokomotıvtik tartý qyzmetterin kórsetetin sýbektilerdiń Biryńǵaı satyp alýshydan kóterme elektr energııasy naryǵynda satyp alatyn josparly elektr energııasy kólemi.
Qaǵıdalarǵa sáıkes, eger mundaı sýbektilerdiń elektr energııasyn satyp alý, tasymaldaý nemese otyn satyp alý shyǵyndary kelisilgen shekti baǵada kózdelgen shyǵyndardan asyp ketse jáne sonyń saldarynan zalal týyndasa, ýákiletti organ shekti baǵany túzetýge quqyly.
Kerisinshe, eger sýbekt elektr energııasy men otyn shyǵyndary boıynsha negizsiz tabys alǵan jaǵdaıda, shekti baǵa sol tabys kólemine azaıtylady.
Sondaı-aq shekti baǵany qalyptastyrý kezinde eńbekke aqy tóleý shyǵyndaryn esepteý tártibi naqtylandy. Esepteýlerde naqty qyzmetkerler sany normatıvtik shtat sanynan aspaýy tıis. Jalaqy mólsheri qoldanystaǵy baǵadaǵy eńbekaqy deńgeıi men ınflıatsııa boljamy negizinde nemese óńirdegi statıstıkalyq ortasha aılyq jalaqy kórsetkishi boıynsha aıqyndalady.
Óńirdegi ortasha jalaqy qoldanystaǵy tarıfte eskerilgen jalaqydan joǵary bolǵan jaǵdaıda, esepteý kezinde osy kórsetkish qoldanylady.
Sonymen birge ekologııalyq apat jáne radıatsııalyq qaýip aımaqtarynda turatyn qyzmetkerlerge zańnamada kózdelgen qosymsha tólemder de eskeriledi.
Buǵan deıin kommýnaldyq tarıfter qunynyń ózgerýine ne áser etetinin jazǵanbyz.