Elde sý tasqyny kezeńine daıyndyq jalǵasyp jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Eldi mekenderdi, ınfraqurylym nysandaryn qorǵaýǵa jáne sý tasqyny kezeńiniń qaýipsiz ótýin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan keshendi aldyn alý sharalary júzege asyrylyp jatyr.
Elimizdiń óńirlerinde kóktemgi sý tasqynynyń aldyn alý jáne onyń saldaryn barynsha azaıtý baǵytynda júıeli jumys istelip jatyr.
Abaı oblysynda sý tasqyny qaýpi bar ýchaskeler men gıdrotehnıkalyq qurylystarǵa aerovızýaldy tekserý júrgizildi. Oblys ákiminiń orynbasary Serik Tólenbergenovtiń basshylyǵymen qurylǵan jumys toby TJD, Ertis basseındik sý ınspektsııasy jáne «Qazgıdromet» ókilderimen birlesip, Ertis jáne Oba ózenderiniń arnalaryn, qar qoryn jáne sý sharýashylyǵy nysandarynyń jaı-kúıin baǵalady. Tekserý qorytyndysy boıynsha gıdrologııalyq ahýaldyń turaqty ekeni jáne Shúlbi GES-tiń shtattyq rejımde jumys istep turǵany atap ótildi. Sonymen qatar sý tasqyny kezeńiniń qaýipsiz ótýin qamtamasyz etý jáne óńirdegi barlyq jumyldyrylǵan qyzmetterdiń is-qımylyn úılestirý maqsatynda qosymsha aldyn alý sharalary aıqyndaldy.
Aqmola oblysynda 15 aqpan men 15 naýryz aralyǵynda ótip jatqan sý tasqynyna qarsy is-sharalar aılyǵy aıasynda Kókshetaý qalasynda senbilik uıymdastyryldy. Іs-sharaǵa TJD qyzmetkerleri, Málik Ǵabdýllın atyndaǵy Azamattyq qorǵaý akademııasynyń kýrsanttary jáne volonterler qatysty. Qatysýshylar zeınetkerler men múmkindigi shekteýli azamattar turatyn úılerdiń aýlasyndaǵy qardy tazalaýǵa kómektesti, sondaı-aq qaptardy ınertti materıaldarmen toltyrý jumystaryna atsalysty.
Jalpy 60 zeınetkerge, 30 kópbalaly otbasyǵa jáne 57 jalǵyz turatyn azamatqa kómek kórsetildi. Jumystar 403 aýlada júrgizilip, 1138 adam qamtyldy, olarǵa qaýipsizdik sharalary boıynsha 583 usynym tabystaldy. Qys mezgiliniń basynan beri jergilikti atqarýshy organdar 979 myń tekshe metr qar shyǵardy, jalpy kólemi 20 316 myń tonna bolatyn 225 400 qap ınertti materıal daıyndaldy. Jumystardy jedel júrgizý úshin tıegish pen samosval sııaqty arnaıy tehnıkalar paıdalanyldy.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda sý qoımalaryn turaqty monıtorıng júrgizý jumystary jalǵasyp jatyr. Jergilikti organdar 258 myńnan astam tekshe metr qar shyǵardy. Sý tasqyny qaýpine jedel áreket etý úshin oblysta jeke quramnan 3677 adam, 234 motopompa, 75 júzý quraly jáne 500-den astam tehnıkadan quralǵan kúshter men quraldar toptamasy daıyndaldy. Sondaı-aq 58,7 myń qap, 9957 tonna ınertti materıal jáne 386 tonna janar-jaǵar maı qory daıyndaldy. ShQO TJD turǵyndarǵa kóktemgi kezeńge aldyn ala daıyndalýdy usynady: aýla aýmaqtaryn qardan tazalaý, aryqtar men eńistikterdi muzdan tazartý arqyly erigen sýdyń aǵýyn qamtamasyz etý, sondaı-aq qum salynǵan qaptar men ınertti materıaldardy daıyndaý.
Jetisý oblysynda sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda ınjenerlik is-sharalar keshendi túrde júzege asyrylyp otyr. 2025 jyly josparlanǵan 26 jobanyń 24-i tolyq oryndaldy: 3 km qorǵanysh bógetter salyndy jáne jóndeldi, 14,8 km sý aǵyzý kanaldary men aryqtar qazyldy, 11 km ózen arnalary men kanaldar tazartyldy, 13 km ýchaskede ózen arnasynyń túbin tereńdetý jáne jaǵalaýdy nyǵaıtý jumystary júrgizildi. Óńirdegi gıdrologııalyq ahýal turaqty, sý deńgeıi ortasha kópjyldyq kórsetkishterge sáıkes, muz keptelisteri tirkelgen joq. Jeke quramnan 2965 adam, 534 tehnıka, 193 motopompa jáne 27 júzý quraly ázirlikke keltirildi. 130 myń qap, 5,5 myń tonna ınertti materıal jáne 82 tonna janar-jaǵarmaı qory, 235 evakýatsııalyq pýnkt daıyndaldy.
Óńirlerde qabyldanyp jatqan keshendi sharalar sý tasqyny kezeńinde turǵyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge jáne gıdrologııalyq ahýaldy turaqty saqtaýǵa baǵyttalǵan.
Aıta ketelik Jetisýda sý tasqyny kezeńi ádettegiden erte bastalǵan edi.