Elde mal sharýashylyǵynyń damýyna ne kedergi
ASTANA. KAZINFORM – Senattaǵy Agrarlyq máseleler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komıtetiniń tóraǵasy, depýtat Álı Bektaev mal sharýashylyǵyndaǵy negizgi problemany atady.
- Mal sharýashylyǵy agroónerkásiptik keshenniń jetekshi salalarynyń biri retinde eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýde, aýyl halqynyń tabysyn arttyrýda jáne óńirlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn qoldaýda mańyzdy ról atqarady. Bul sala tek ishki naryqty negizgi azyq-túlik ónimderimen qamtyp qana qoımaı, sonymen qatar eksporttyq áleýetti qalyptastyryp, ulttyq ekonomıkanyń turaqty ósýine yqpal etýi tıis. Memleket tarapynan sońǵy jyldary kórsetilip jatqan júıeli qoldaýdyń nátıjesinde mal sharýashylyǵynyń óndiristik kórsetkishteri birtindep jaqsaryp, salada oń dınamıka qalyptasty. Elimizde mal basy sany artyp keledi, ıaǵnı iri qara mal 2,7 paıyzǵa, jylqy maly 6,9 paıyzǵa jáne túıe 6,3 paıyzǵa artqan. Alaıda, qol jetkizilgen nátıjelerge qaramastan, mal sharýashylyǵynyń ornyqty damýyna kedergi keltirip otyrǵan birqatar júıeli problema bar, - dedi Á. Bektaev Senatta mal sharýashylyǵyn damytý perspektıvalaryn talqylaý kezinde.
Osy oraıda depýtat maldyń ónimdiligi áli de tómen deńgeıde ekenin aıtty. Bul turǵyda asyl tuqymdy mal úlesi jetkiliksiz, jergilikti jerde sharýalarǵa qajetti jaıylym jermen qamtamasyz etý tıimdiligi tolyq sheshilmegen. Bul faktorlar óndiris kóleminiń sapalyq ósimine shekteý qoıady. Sonymen qatar, jem-shóp bazasynyń álsizdigi, jaıylymdardyń tozýy, sý kózderiniń tapshylyǵy jáne jaıylym ınfraqurylymynyń jetkiliksiz damýy sharýashylyqtardyń shyǵyndaryn arttyryp, óndiristiń turaqtylyǵyna áser etip otyr.
- Kadr máselesi de erekshe alańdatyp otyr. Aýyldy jerlerde veterınarııalyq dárigerlerdiń, zootehnıkterdiń, sondaı-aq jas mamandardy tartý men ustap qalý tetikteriniń álsizdigi óndiristiń sapasyna tikeleı áser etip jatyr. Osyǵan baılanysty memleket tarapynan salany qoldaýdyń jańa, nátıjege baǵyttalǵan tetikterin kezeń-kezeńimen engizý máselesin qarastyrýymyz qajet. Sýbsıdııalaý júıesin jetildirý, kredıtteý quraldaryn keńeıtý, óndiris pen qaıta óńdeýdi yntalandyrý, sondaı-aq zamanaýı tehnologııalardy engizý arqyly salanyń tıimdiligin arttyrýdy qolǵa alýymyz qajet dep esepteımiz. Bul rette, selektsııalyq jumysty kúsheıtý, jasandy uryqtandyrýdy keńinen qoldaný jáne ǵylymı jetistikterdi óndiriske engizý negizgi basymdyqtardyń biri bolýy kerek. Sondaı-aq, et pen et ónimderin óńdeıtin iri kásiporyndarǵa jetkilikti kólemde shıkizatpen qamtamasyz etý, ony ishki jáne syrtqy naryqta tıimdi satý tetikterine basa mán berýimiz qajet, - dedi senator.
Buǵan deıin Qazaqstan mal sharýashylyǵy ónimin 42 elge jetkize alatynyn jazǵan edik.