Elde astyq rekordtyq deńgeıge jetti: 24 mln tonna ónim kútiledi
ASTANA. KAZINFORM — Dúnıejúzilik nan kúni qarsańynda Qazaqstannyń astyq áleýeti taǵy bir márte nazarǵa ilikti. Bıyl elimizde 24 mln tonnaǵa jýyq dándi jáne burshaq daqyldary jınalady dep kútilse, otandyq naýbaıhanalar segiz aıda 325,5 myń tonna nan óndirdi. Bul týraly AShM málim etti.
16 qazan — Dúnıejúzilik nan kúni. Nan — dastarqannyń berekesi, eńbektiń óteýi, yrys pen molshylyqtyń sımvoly. Bul kún adamzat úshin aıryqsha mańyzy bar azyq-túlik óniminiń qadirin uǵyndyryp qana qoımaı, dándi alqaptan bastap daıyn ónimge deıingi úderiste mańdaı terin tógetin eńbek adamdarynyń eńbegin dáripteıdi. Al astyqty alqaby men eginshilik dástúri qalyptasqan Qazaqstan úshin nan óndirisi — agroónerkásiptik keshenniń mańyzdy baǵyttarynyń biri.
— Qazaqstannyń astyq áleýeti jyl sanap artyp keledi. Bıyl elimizde dándi jáne burshaq daqyldarynyń jalpy túsimi shamamen 24 mln tonnaǵa jetedi dep kútilýde. Bul — sońǵy 15 jyldaǵy eń joǵary kórsetkishterdiń biri ári keıingi eki rekordtyq maýsymdy esepke almaǵanda, osy kezeńdegi eń mol ónim, — delingen habarlamada.
Astyq óndirisiniń artýy eksporttyq múmkindikterdi de keńeıtip otyr. 2025–2026 marketıngtik maýsymda Qazaqstan shamamen 16 mln tonna astyq pen undy astyq balamasynda eksporttady. Otandyq astyqqa Ózbekstan, Tájikstan, Ázerbaıjan, Aýǵanstan, Qytaı jáne Eýropalyq odaq elderinde suranys bar.
Mol astyq — otandyq óńdeý ónerkásibiniń de berik negizi. Qazaqstanda un óndirý kólemi ishki qajettilikten eki ese joǵary. Bul elimizdegi nan pisirý kásiporyndaryn otandyq shıkizatpen turaqty qamtamasyz etýge jáne astyqty tereń óńdeý salasyn damytýǵa múmkindik beredi.
2026 jyldyń qańtar–tamyz aılarynda elimizde 325,5 myń tonna nan óndirildi. Al jumys istep turǵan nan pisirý kásiporyndarynyń jalpy óndiristik qýaty 502 myń tonnany quraıdy.
Kásiporyndar tutynýshylar suranysyna saı ónim túrlerin kóbeıtip, kúndelikti tutynýǵa arnalǵan nan-toqash ónimderimen qatar, uzaq saqtalatyn ónimder men unnan jasalatyn kondıterlik taǵamdar óndirisin de damytyp keledi.
Óńdeý ónerkásibiniń áleýetin arttyrý úshin memleket tarapynan birqatar qoldaý sharalary qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń agroónerkásiptik keshenin damytýdyń 2021–2030 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy aıasynda jylyna keminde 2 myń tonna nan-toqash jáne/nemese kondıterlik ónim óndiretin kásiporyndardyń ınvestıtsııalyq shyǵyndarynyń 25 paıyzy óteledi.
Budan bólek, un óndirýshilerge salyqtyq qoldaý kórsetiledi. Qazaqstan Respýblıkasy Salyq kodeksiniń 490-babyna sáıkes, bul salada qosylǵan qun salyǵy boıynsha 80 paıyzdyq tómendetý qarastyrylǵan.
Dúnıejúzilik nan kúni 2006 jyly Halyqaralyq naýbaıshylar men kondıterler odaǵynyń bastamasymen belgilengen. Ataýly kúnniń 16 qazanǵa sáıkes kelýi de tegin emes: dál osy kúni, 1945 jyly, Birikken Ulttar Uıymynyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy (FAO) qurylǵan.
Búginde bul uıym aýyl sharýashylyǵyn damytý, halyqtyń qunarly taǵamǵa qoljetimdiligin arttyrý jáne jahandyq azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý baǵytynda jumys isteıdi.
Nannyń dastarqanǵa kelýi — dıqannyń mańdaı terinen, dıirmenshiniń eńbeginen, naýbaıshynyń sheberliginen bastalatyn úlken úderis. Sondyqtan Dúnıejúzilik nan kúni — el yrysyn eselep júrgen barsha eńbek adamyna qurmet bildiretin erekshe kún.
Otandyq astyq óndirisin damytý, ony tereń óńdeý, kásiporyndardyń áleýetin arttyrý jáne eńbek adamdarynyń eńbegin baǵalaý — eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýdyń mańyzdy kepili.
Al bıyl bıdaıdyń bir tonnasy qansha teńge bolatynyn myna materıaldan oqyńyz.
