Elbasynyń Qytaıǵa sapary, onyń ınternet-paıdalanýshylarmen onlaın-suhbatyn 20 mln. adamnyń oqýy jáne AÓSShK sammıti - qytaılyq BAQ-qa sholý
BEIJІŃ. QazAqparat - 19-20 mamyr kúnderi QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń QHR-ǵa jasaǵan memlekettik sapary, sonymen birge, Shanhaıda ótken Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary keńesi (21 mamyr) qytaılyq BAQ-tar úshin basty aqparattyq taqyrypqa aınaldy. Aıtýly oqıǵa ortalyq telearna, baspa jáne elektrondy basylymdar arqyly keńinen taratyldy.
N.Nazarbaevtyń Qytaıǵa memlekettik sapary
Qytaıdyń buqaralyq aqparat quraldary QR Prezıdenti N.Nazarbaev pen QHR Tóraǵasy Sı Tszınpınmen Shanhaı qalasynyń «Sıtszıao» rezıdentsııasyndaǵy kezdesý saltanatyna erekshe nazar aýdardy: eki eldiń ánurandary oryndalyp, joǵary mártebeli meımannyń qurmetine barlyq ásker túrleriniń ókilderi saltanatty marshpen júrip ótti, qoldaryna eki eldiń kishkentaı jalaýlaryn ustaǵan qytaılyq búldirshinder «Qazaqstan» dep qýana daýystady. Sonymen birge, qazaqstandyq kóshbasshy «Jibek joly álemi syılyǵy» joǵary marapatyn alǵan birinshi adam boldy.
Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy kelissózderdiń qorytyndysy boıynsha, qytaılyq BAQ-tarda kóptegen materıaldar jarııalandy. Olarda negizinen saıası ózara senim men eki eldiń arasyndaǵy strategııalyq seriktestiktiń joǵary deńgeıi atap ótilgen. Qazaqstan ekonomıkasyna Qytaı ınvestıtsııasynan 10 mlrd. dollardan astam qarjyny qarastyratyn túrli salalardaǵy qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń sanyna, sonymen birge Sı Tszınpınniń qazaqstandyq tarapty erkin saýda aımaǵyn damytýǵa belsene qatysýǵa shaqyrýyna basa nazar aýdaryldy. Qytaı BAQ ókilderi Qytaıdyń saıası reformalardy odan ary keńeıtýi men «Qazaqstan-2050» damý Strategııasy arasyndaǵy baılanysty jáne eki el basshylarynyń strategııalyq oılary men kóregendikteri jaıly taqyryptardy qozǵady.
QHR-dyń «Sınhýa» aqparattyq agenttiginiń saıtynda jeke paraqsha N.Nazarbaevtyń qytaılyq ınternet-paıdalanýshylarmen onlaın-suhbatyna arnaldy. Barlyǵy Memleket basshysyna 1000-nan astam suraq qoıyldy. Kóptegen qytaılyq ınternet-paıdalanýshylar qazaqstandyq kóshbasshyny úlgi tutatynyn aıtyp, onyń ómirlik tájirıbesine, súıikti sport túrlerine jáne jalpy Elbasynyń jeke tulǵasyna qatysty suraqtar qoıdy. Onlaın-suhbatty 20 mln. astam adam oqyǵan. 100-den astam túrli BAQ N.Nazarbaevtyń sheteldik saparynyń aıasynda bolǵan qorytyndylar boıynsha 100-den astam materıal jarııalady. «QazAqparat» HAA tilshisi Rýslan Súleımenovtiń «Dýntszıao» rezıdentsııasynan onlaın-suhbatqa qatysýǵa arnalǵan erekshe quqyǵy boldy. Sol jerden ol málimetterdi Qytaıdan Qazaqstanǵa jiberip otyrdy. QHR-daǵy oqyrmandar onyń materıaldaryn, jalpy QR Prezıdentiniń sapary jaıly QazAqparat saıtynyń qytaı tilindegi nusqasynan oqı alady. AÓSShK sammıti
"China Daily" aptalyq gazeti qazirgideı Azııada qaýipsizdikke qater tónip turǵan shaqta 1992 jyly QR Prezıdenti N. Nazarbaev qurylýyna bastamashy bolǵan AÓSShK sammıtiniń asa mańyzdy ekendigi atap ótildi. Osy oraıda Qytaıda Sı Tszınpınniń tóraǵalyǵymen ótken Shanhaı otyrysy alǵashqy keń aýqymdaǵy halyqaralyq sharaǵa aınaldy.
«AÓSShK bastamashysy - Nursultan Nazarbaev. Biz onyń úlken saıası kóregendigi men aımaqtyq qaýipsizdik pen álemdegi beıbitshilikti qamtamasyz etýdi óziniń paryzy sanaıtyn qasıetine tántimiz», - dep Qytaı basshysynyń sammıttiń ashylý saltanatynda sóılegen sózin keltiredi basylym.
Aıta ketken jón, Sı Tszınpınniń N. Nazarbaev jónindegi pikiri boıynsha RF Prezıdenti V. Pýtın de óz paıymdaýyn bildirdi. «Meniń de eske túsirgim keledi, Keńes qurý jónindegi ıdeıany (bul jóninde búgin áńgime boldy) 90-jyldardyń basynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev usyndy. Ol bul ıdeıany júzege asyrý jolynda az kúsh jumsaǵan joq». Sheteldik sarapshylar forýmnyń joǵary deńgeıde ótkendigin atap óte kele, (11 shet memleket basshylary, 1 úkimet jáne 10 halyqaralyq uıym jetekshileri - barlyǵy 46 sheteldik delegatsııa) AÓSShK sammıtine tuńǵysh ret BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýnnyń qatysqandyǵyna nazar aýdardy. Olardyń pikirinshe, bul Keńes áleýetiniń tek aımaqtyq máselelerdi ǵana emes, jahandyq problemalardy sheshýdegi róliniń artqandyǵyn bildiredi.
Sondaı-aq "Sınhýa" ókilderi jáne sheteldik baqylaýshylardyń atap ótýinshe, QHR Tóraǵasynyń sammıttiń bastalǵan sátinen bastap aıaqtalǵansha onyń moderatory bolýy bul sharanyń Qytaı basshylyǵy úshin asa mańyzdy ekendigin dáleldeıdi. Qytaı sarapshylarynyń pikiri
Qytaı halyqaralyq zertteýler ınstıtýtynyń vıtse-prezıdenti Go Sıangan "The Global Times" tilshisine bergen suhbatynda AÓSShK Azııadaǵy qaýipsizdik boıynsha eń iri kópjaqty forým bolyp tabylatynyn atap ótti. «Ekonomıkalyq máselelerge basymdyq beretin Azııa-Tynyq muhıty ekonomıkalyq yntymaqtastyǵy jáne Shanhaı yntymaqtastyq uıymynan aıyrmashylyǵy - AÓSShK búkil Azııa qurlyǵy aýmaǵyndaǵy qaýipsizdik máselelerine basa kóńil bóletininde. Onyń biregeıligi de sonda». Shanhaı qoǵamdyq ǵylymdar akademııasynyń sarapshysy Pan Gýan ótken sammıte Qazaqstan prezıdenti N. Nazarbaev usynǵandaı AÓSShK bolashaqta bedeldi Azııadaǵy qaýipsizdik jáne damý uıymy retinde qalyptasatynyna senimdi.
Fýdan halyqaralyq qatynastar ýnıversıtetiniń professory Shen Dınlı AÓSShK-niń Azııadaǵy qaýipsizdikke shynaıy áseri salystyrmaly túrde sonshalyqty úlken emes degen. Degenmen ol 2014-2016 jyly Qytaıdyń tóraǵalyǵymen Keńestiń mártebesi nyǵaıa túsedi degen Qazaqstan basshysynyń pikirimen kelisti.
AÓSShK sammıtiniń ashylýynda sóz sóılegen Sı Tszınpınniń syrt aımaq kúshteri tarapynan kez kelgen eldiń jáne búkil Azııanyń isine aralasýyna jol berilmeıtinin atap ótip, «bireýge or qazsań, óziń túsesiń» degen qazaqtyń maqalyn eske alǵany Qytaı BAQ-tarynyń jalpy nazaryna ilikti. Jalpy, sarapshylardyń pikiri AÓSShK sammıtiniń aýqymy, oǵan múshe elderdiń deńgeıi, kún tártibindegi máseleler, qorytyndy Shanhaı deklaratsııasyn qabyldaýy, Keńeske tóraǵalyqty Azııadaǵy jetekshi derjava, álemde ekonomıkasy jaǵynan ekinshi turǵan Qytaıǵa berýi - atalǵan halyqaralyq uıymdy qurýǵa muryndyq bolǵan Qazaqstannyń syrtqy saıasatynyń úlken jetistigi degenge toǵysady.
