Elbasy Joldaýy: Qazaqstan Úshinshi jańǵyrýǵa qalaı kezeń-kezeńimen keldi

***

Osy jyldyń basynda El basshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaev «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» ataýymen joldaýyn jarııalaǵan bolatyn.

Buǵan deıin eki kezeń, ıaǵnı eki jańǵyrý bolyp ótti. Zamannyń qarqyndy damýyna baılanysty jáne de elimizdiń osy zamanǵa sáıkes kórikteýi úshin Elbasymyz úshinshi jańǵyrý baǵdarlamasyn jarııalady.

Aldymen Qazaqstannyń osy Úshinshi jańǵyrýyna qalaı kezeń-kezeńimen kelgendigine toqtalyp ótsek. Atap aıtqanda, Elimizdiń Birinshi jańǵyrýy - 25 jyl buryn KSRO quldyrap arman tutqan óz táýelsizdigimizdi alyp jańa memleket bolyp jol bastadyq. Sol kezde bizdiń aǵa býyn ókilderimiz elimizdiń irgetasynan bastap qolǵa alyp, álem kartasynda bolmaǵan jańa memleket qurdy. Josparly ekonomıkadan naryqtyq ekonomıkaǵa kóshý júzege asyryldy.

Al, Ekinshi jańǵyrý 1998 jyly «Qazaqstan-2030» strategııasyn qabyldap Qazaqstannyń búkil álemde básekege qabiletti 50 eldiń qataryna kirý úshin negizgi baǵyttary aıqyndalǵan bolatyn. Sondaı-aq, sol jyldary elordamyz Almaty qalasynan Astana qalasyna kóshirildi. Bul baǵyttyń elimizge oń áserin bergendigine bárimizde kýámiz. ıAǵnı sol 90-shy jyldardaǵy ahýalmen salystyrǵanda búgingi kúnde jetken jetistikterimiz kózimizge aıqyn kórinedi.

Osy atalǵan kezeńderde Qazaqstan tek alǵa umtylyp damyǵandyǵyna baılanysty El basymyz zamanyna saı jáne bolashaqqa baǵdarlaıtyn Úshinshi jańǵyrýǵa joldaýyn joldady. Bul baǵdarlamanyń basty maqsaty Qazaqstannyń dúnıe júzindegi básekege qabiletti eń damyǵan 30 el qataryna kirý úshin 5 basymdyqty aıqyndaý bolyp tabylady.

Birinshi ekonomıkanyń jedeldetilgen tehnologııalyq jańǵyrtylýy.

Ekinshi bıznes-ortany túbegeıli jaqsartý jáne keńeıtý.

Úshinshi makroekonomıkalyq turaqtylyq.

Tórtinshi adamı kapıtal sapasyn jaqsartý.

Besinshi ınstıtýtsıonaldyq ózgeristerge, qaýipsizdikke jáne sybaılas jemqorlyqpen kúreske qatysty.

Bul degenimiz, dúnıe júzinde árbir elde oılanyp tabylyp jatqan zamanaýı tehnologııalardyń múmkindigin paıdalana otyryp elimizidiń ekonomıkasyn damytý dep paıymdaımyn. Búgingi tańda elektrondyq tehnologııalardyń jetistigi kúnnen kúnge ósip kele jatyr. Osy jyldam ósip jatqan tehnologııalardy odan ári damyta otyryp elimizdiń ekonomıkalyq áleýetin odan ári damytý bolyp tabylady. Osy baǵyttyń sheńberinde El basshysynyń tapsyrmasymen «Tsıfralyq Qazaqstan» atty memlekettik baǵdarlamasy ázirlenýde. Bul baǵdarlama sheńberinde, QR Prezıdenti,«3D-prıntıng, onlaın-saýda, mobıldi bankıng, tsıfrlyq qyzmet kórsetý sekildi densaýlyq saqtaý, bilim berý isinde qoldanylatyn jáne basqa da perspektıvaly salalardy damytý kerek»,-dep atap ótti.

Tsıfrlyq jáne ınnovatsııalyq tehnologııalardy is júzinde asyryp óndiriske qosý úshin septigin tıgizetin «EKSPO-2017» kesheninde startaptar ortalyǵyn ashý tapsyryldy. Sondaı-aq, eńbek ónimdiligin arttyrý maqsatynda Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa elementterin paıdalaný qajettigi atalyp ótken. ıAǵnı, elimizde paıdalanyp jatqan keıbir protsesterdi avtomattandyrý, robottandyrý, jasandy ıntellekti qoldaný, «aýqymdy málimetter» almasýdy qoldaný. Mundaı senimdi qadamdar memlekettik qyzmetke jáne qoǵamnyń eńbek salasynda óte úlken qarqynyn beredi dep paıymdaımyn.

Budan basqa, osy joldaýda agroónerkásipti damytý, sáıkesinshe óndirilgen ónimniń kólemin arttyryp olardy eksporttaýǵa jáne transporttyq logıstıkany damytýǵa at salysý qajettigi atalyp ótti. Bul rette, Qazaqstanda óndiristi arttyrý maqsatynda sheteldik ınvestıtsııalardy tartý boıynsha odan ári tıisti is-sharalardy júzege asyrý qajet. Mundaı is-sharalardy júzege asyrý úshin «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń alatyn orny úlken ekendigi belgilendi.

Taǵy da, atap ótetin negizgi bir maqsat - bızneske arnalǵan ortany túbegeıli jaqsartý. Búgingi tańda, shaǵyn jáne orta bıznestiń Qazaqstannyń ekonomıkasyndaǵy úlesi shamamen 25%-dy quraıdy. Osy úlesti 2050 jylǵa deıin 50%-ǵa deıin qamtamasyz etý tapsyrylǵan. Bul degenimiz, elimizdiń ekonomıkasyna shaǵyn jáne orta bıznestiń mańyzdylyǵy zor ekendigin aıqyndaıdy. Osy maqsatqa jetý úshin olarǵa nesıeniń qoljetimdiligin qamtamasyz etý, kórsetiletin memlekettik qyzmettiń úrdisin jeńildetý, bıznes júrgizý boıynsha saýattylyǵyn arttyrý úshin tegin oqý baǵdarlamlarymen qamtamasyz etý aıqyndalǵan.

Árıne, atalǵan maqsattardy júzege asyrý úshin adamnyń qabiletin arttyrý qajet. ıAǵnı, básekege qabiletti adamı kapıtaldyń sapasyn jaqsartý boıynsha QR Prezıdentimen negizgi maqsaty belgilendi. Bul salada, belgili bir nátıjege tez jetý maqsatynda aǵylshyn tilin úırený arnaıy atalyp ótken. Sebebi, dúnıejúzinde aqparattyń 90%-y aǵylshyn tilinde jazylyp almasady. Sáıkesinshe, ınnovatsııalyq jańalyqtar osy tilde bolady.

Óz kezeginde, ınformatsııalyq tehnologııalardyń qarqyndy damýyna baılanysty, onyń jaqsy da qaýipti jaqtary bar. Osyǵan oraı, El basshysy tıisti memlekettik organdarǵa Kıberqylmyspen kúresý úshin baǵdarlama ázirleý tapsyrdy.

Qortyndylaı kele, Úshinshi jańǵyrý Qazaqstannyń básekege qabiletti 30 eldiń qataryna kirý úshin adam kapıtalyn jańǵyrtý, Tsıfrlyq Qazaqstandy qalyptastyrý, ekonomıkany jaqsartý úshin básekege qabiletti eńbek resýrsyn qalyptastyrý, shaǵyn jáne orta bıznesti damytý, eksportty arttyrý úshin logıstıkalyq ınfraqurylymdy qalyptastyrý jáne de zamanyna saı kele jatqan qaýipterdi aldyn alý bolyp tabylady.

QR Ádilet mınıstrliginiń Zańǵa táýeldi aktiler departamenti dırektorynyń orynbasary A.Rysjanov