"Elbasy: Tek memlekettik tilde ǵana sóıleıtin jáne bári meni túsinetin kúndi armandaımyn" - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

Elimizdegi tatýlyq turaqtylyqtyń altyn arqaýyna aınalǵan Qazaqstan halqy Assambleıasyna bıyl 15 jyl toldy. Osydan 15 jyl buryn irgesi qalanǵan Assambleıa órkenıetti álemge óziniń ómirsheńdigin dáleldep berdi. Keshe elordadaǵy Beıbitishilik pen kelisim saraıynda QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń qatysýymen Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XVI sessııasy ótti. Osy alqaly jıynǵa oraı «Alash aınasy» gazetinde «Tek memlekettik tilde ǵana sóıleıtin jáne bári meni túsinetin kúndi armandaımyn» degen taqyryppen kólemdi maqala basyldy. «Memleket basshysynyń kelesi bir usynysy -Astanada etnıkalyq aýyl qurý boldy. Elbasy bul usynysqa qatysty oıyn bylaı dep túıindedi: «Qazaqstan halqynyń etnıkalyq jáne mádenı alýan túrliligin jáne ózindik ereksheligin saqtaýdyń jańa tásilderin izdestirý qajet. Assambleıa hatshylyǵyna, Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qoryna Astana ákimdigimen birlesip, Astanada etnıkalyq qalashyq qurý jónindegi máseleni pysyqtaýdy jáne usynys engizýdi tapsyramyn», - delingen jarııalanymda.

«Alash aınasy» gazetiniń órkenıet betinde «Qajylyq paryzdy óteýge daıyndyǵymyz álsiz» degen taqyrypta maqala basyldy. Jarııalanymǵa elimizdegi qajylyqqa daıyndyq jumystarynyń jolǵa qoıylmaǵandyǵy arqaý bolǵan. Búginde elimizde mundaı ispen aınalysatyn bir ǵana ortalyq bar eken. Onyń ózi qazir ýaqytsha jumysyn toqtatyp tur. Al qajylyqqa barýǵa elimizge 4 myń adamǵa kvota bólingen. Sonda qajylyqqa baratyn tórt myń adam qaıdan daıyndyqtan ótedi, olarǵa qajylyqtyń mán-maǵynasyn kim túsindirip beredi? Meshit ımamdarynyń oǵan qoly tıe me? Al aýylynda tipti ımam, moldalary joq azamattar qaıtedi? Bul suraqtardyń jaýaby belgisiz. Basylymnyń jazýynsha, Túrkııa, Malaızııa syndy elderdi qajylyqqa baratyn adamdar jappaı daıyndyqtan ótip jatyr. Onda daıyndyqtan ótpegen adamdy qasıetti orynǵa jibermeıdi. Sebebi Mekkege barǵanda olar barlyq rásimder men mindetterin bilýi shart. Maqalanyń tolyq nusqasyn oqyǵyńyz kelse, basylymnyń beısenbilik sanyn jiberip almańyz.

***

«Aıqyn» gazetiniń beısenbilik nómirinde «Qazaq eliniń qolynan kóp is keletindigin álem bildi» degen taqyrypen kólemdi maqala jarııalandy. Jarııalanym ózegine el ordasy Astanada ótetin EQYU sammıti arqaý boldy. «Qazaq elinde yqylym zamannan kele jatqan «úsh taǵan» degen uǵym bar. Eýropalyq beldi uıymnyń tizginin óz qolyna alǵan qazaqtar osyny EQYU-ǵa qatysty da qoldanýǵa uıǵarǵan-tyn. Uıym úsh ólshemge teń súıense, teńselmeıtinin endi eýropalyqtar uqty. Kóshbasshylyq qazaq eline tıgenshe, eýropalyq tóraǵalar negizinen úshinshi ólshemge, ıaǵnı demokratııa men saılaý máselelerine shekten tys kóp kóńil bóldi de, qalǵan ekeýi shetqaqpaı qala beretin. Al qazaqstandyq tóraǵalyq EQYU-nyń barlyq úsh «qorjynyn» - áskerı-saıası, ekonomıkalyq-ekologııalyq jáne adamı ólshemderin teńgerimdi toltyrý ustanymyn tabandy túrde qorǵady», dep jazady basylym.

Osy basylymnyń jazýynsha, jıyrma bir myń turǵyny bar Tuzdy­bas­taý aýylynda jyl basynan beri ózderine qol jumsap qaıtys bolǵan tórt fakti tirkelse, olardyń ekeýi eresekter de, ekeýi mektep oqý­shylary eken. Ata-analardyń aıtýynsha, aýylda 6-11-inshi synyp oqýshylarynan qorqytyp aqsha jınaıtyn qaraqshy top bar. «Balalardyń ólimine solardyń qysymy se­bep bolýy múmkin» degen boljamdar bar. Alaı­da mektep oqýshylaryna qysym jasap, aqsha jınaýǵa májbúrleý boıynsha birde-bir fakt tirkelmegen. «Turǵyndardyń aıtýyna qaraǵanda, aýyl­da reket júıesi qalyptasqan. Mektep oqýshy­larynan qorqytyp alynǵan aqsha túrmege otyryp shyqqan eki-úsh adamnyń qaltasyna túsedi. «31 mektep bir maýsymda BMV kóligin jınap beredi» dep aıtatyn kórinedi álgiler. Sottalyp kelgender oqýshylardyń arasynan eti tirilerin qastaryna alyp, qalǵandarynan aqsha jınaýǵa baýlıtyn kórinedi. Eki ottyń ortasynda júrgen mundaılar amaldary taý­sy­lyp, ózderine qol jumsaýǵa májbúr bola­dy. Qaıtys bolǵan balanyń ákesi, bul týraly búkil aýyl biletindigin aıtyp otyr», - dep jazady basylym. Oqıǵanyń baıybyna barǵyńyz kelse, «Aıqyn» gazetiniń búgingi sanyndaǵy «Tuzdybastaýdaǵy «tótenshe jıyn». Balalardy ózine qol salýǵa kim májbúrledi?» degen maqalaǵa nazar aýdaryńyz.

***

Aldaǵy jyly Astana men Almatyda ótetin 7-nshi qysqy Azııa oıyndarynyń bastalýyna 100 kún qaldy. 2011 jyly qańtardyń 30-ynda elorda tórindegi «Astana-Arena» stadıonynda alaýy tutanatyn baıraqty básekege alyp qurlyqtaǵy eń úzdik sportshylardyń bári qatysatyn bolyp otyr. Óıtkeni, bul jarys - Azııanyń Olıpıadasy. Osynaý dúbirli dodaǵa oraı «Astana aqshamy» gazetiniń búgingi sanynyń aıqara betinde «Azıadaǵa 100 kún qaldy» degen taqyryppen kólemdi maqala berildi. Jarııalanymda baıraqty básekeniń nasıhattalýy, jarystar ótetin sporttyq nysandar, daıyndyq máseleleri syndy ózekti jaıttar tolyǵymen qamtylǵan.