«Elbasy» - eń mártebeli, qurmetti ataq
ASTANA. QazAqparat - 2011 jyly Qazaqstan halqy el Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıyn atap ótti. 20 jylda Qazaqstan Keńes Odaǵy quramynda bolǵan bodandyq belgilerden tolyqtaı qutylyp jańa sapadaǵy táýelsiz memleketke aınaldy. 2010 jyly Qazaqstan álemdegi bedeldi halyqaralyq uıym - EYQU tóraǵalyq etse, 2011 jyly quramyna 57 el kiretin, 1 mlrd.200 mln halqy bar «Islam konferentsııasy» uıymyna tóraǵa boldy. Qazaqstan usynysymen bul uıym «Islam yntymaqtastyǵy uıymy» bolyp ataýyn ózgertti.
Qazaqstan álemniń 150-den astam memleketterimen saýda-ekonomıkalyq jáne dıplomatııalyq qatynastar ornatty. Elimiz álemdik saıasatqa yqpal etip otyrǵan halyqaralyq uıymdarǵa múshe boldy. Osy jetistikter Qazaqstannyń álemdik qaýymdastyqtyń belsendi múshesine aınalǵandyǵyn kórsetti. Qazaqstanmen álemdik basym derjavalar túgel derlik yntymaqtastyq qarym-qatynastar ornatty.
2011 jylǵy eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý kórsetkishteri jaman bolǵan joq. Munaı baǵasy bir barreline 90 dollarǵa jetip, ósý ústinde boldy. Memleket zeınetaqylar mólsherin jáne muǵalimder jalaqysyn 30 paıyzǵa ósire aldy. Zeınetaqy mólsheri: tómengisi 24 myń teńge, ortashysy 36 myń teńge, joǵarǵysy 52 myń teńgege jetti. 16 mln. adamǵa jetken el halqynyń 1,6 mln. adamy zeınetaqy aldy. «Almatymetroqurylys» kompanııasyna 30 mlrd. teńge qarjy bólinip Almaty metrosynyń birinshi baǵytyn iske qosýǵa múmkindik týdy. Jańadan ashylǵan metro óte ásem qurylys-sáýlet óneriniń úlgisin kórsetti. Metromen kún saıyn 33 myńnan astam halyq júre bastady. Eldegi avtokólikter ekologııaǵa zııany azdaý «EVRO-3» benzın standartyna kóshirildi. 2011 jyly Qazaqstan teńge qunyn jasandy ustap turatyn valıýtalyq dálizden bas tartty. Biraq ta Ulttyq bank teńge baǵamyn qoldaý saıasatynan áli de bas tartqan joq.
Qazaqstan birshama qolaıly jaǵdaıda memlekettiliktiń 20 jyldyq merekesin atap ótti. Merekeli dataǵa baılanysty Astanadan bastap barlyq qalalar men aýyldar eldik sımvoldardy aıshyqtaıtyn kórnekilikpen bezendirildi. «Táýelsizdik eń basty qundylyq» ıdeıasymen aıshyqtalǵan ondaǵan, júzdegen buqaralyq-saıası sharalar ótkizildi.
2011 jylǵy eń basty saıası oqıǵa sáýir aıynda ótken kezekten tys prezıdent saılaýy boldy. Elbasynyń prezıdenttik ókilettiligin jalpyhalyqtyq referendým ótkizip uzartý týraly usynys ta túsken edi. Biraq ta Elbasy saılaýǵa túsýdi durys dep tapty. OSK derekteri boıynsha saılaýǵa qatysqandardyń 99,5 paıyzy Nursultan Nazarbaevqa daýys berdi. Daýys berý Qazaqstan halqy Nazarbaevtyń saıasatyn, qyzmetin qýattaıtyndyǵyn dáleldedi. Halyq onyń prezıdenttik qyzmetti jalǵastyrýyn qalady. Elbasy halyq senimine laıyqty bolamyn dep sendirdi. Prezıdentke «Elbasy» qurmetti ataǵy 14 jeltoqsan kúni Parlamenttiń el táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda berildi. 1 jeltoqsan kúni jańa mereke Tuńǵysh Prezıdent kúni meıramy bolyp belgilendi. Almaty metrosynyń ashylýy saltanatyna Elbasy qatysty.
13 qazanda Prezıdent «Dinı qyzmet jáne dinı uıymdar týraly» jańa zańǵa qol qoıdy. Qazaqstanda Din isteri jónindegi Agenttik qurylyp ony belgili memleket qaıratkeri Qaırat Lama Sharıf basqaratyn boldy. Batys elderine unaı qoımaǵan bul zańnyń maqsaty Qazaqstan halqyn dinı bólinýden, alshaqtaýdan saqtaý boldy. Memlekettik mekemelerde, áskerı bólimderde, bilim jáne densaýlyq saqtaý ujymdarynda dinı rásimderdi oryndaýǵa tıym salyndy. Qazaqstan zaıyrlyq memleket retinde damýdy baıandy ete tústi.
Almaty men Astanada ÚІІ qysqy Azııa oıyndary joǵary deńgeıde ótti. Memleket 200 mlrd. teńge jumsap kóptegen sporttyq nysandardy kúrdeli jóndeýden ótkizdi. Munaı baǵasynyń qymbattaýy bıýdjetke qomaqty qarjy túsirdi. JІÓ kólemi 2011 jyly da 7 paıyzǵa ósim kórsetti.
Saıyn BORBASOV,
saıası ǵylym doktory, professor
«Ana tili» basylymy
