Elbasy «Tsıfrlyq Qazaqstan» maqsatty baǵdarlamasyn naqtylady - ǵalym

Aıta keterligi,  Nuraly Qudaıbergenuly Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi Qazaqstan men Japonııanyń úkimettik jáne jeke sektor birlesken 6-shy otyrysyna qatysyp, óziniń robot tilin jasaý múmkinshilikterin ázirlemelerimen tań qaldyrǵan bolatyn.

Qazirgi ýaqytta kúndelikti qoldanyp júrgen zattarymyz aqparattyq keńistikte «Zattar Interneti» dúnıesine aınalyp barady. Osynyń saldarynan bultty esepteý tehnologııasynda «Tsıfrlyq aqyl» paıda bolýda. Oǵan jyldam Internetpen adamdar da, esepteýish mashınalar da qosylýda. Erterekte adamdar Internetpen bir-birine tek aqparat berip qana kelse, búginde olar Internet arqyly aqsha, múlik syndy qundylyqtardy qaýipsiz ári senimdi tasymaldaýǵa Blokcheın tehnologııasy arqyly qol jetkizdi. Mine, osyndaı jaǵdaıda Qazaqstanǵa biryńǵaı zııatkerlik tuǵyrnamada óziniń «Qazaqstandyq tsıfrlyq aqyl» jasaý arqyly búkil ekonomıkany, bılikti, qoǵamdy jáne saıasatty tsıfrlyq negizge qysqa merzimde keshendi túrde kóshirý múmkindigi týyp otyr.

«Biz tsıfrlyq tehnologııany qoldaný arqyly qurylatyn jańa ındýstrııalardy órkendetýge tıispiz. Bul - mańyzdy keshendi mindet. Elde 3D-prıntıng, onlaın-saýda, mobıldi bankıng, tsıfrlyq qyzmet kórsetý sekildi densaýlyq saqtaý, bilim berý isinde qoldanylatyn jáne basqa da perspektıvaly salalardy damytý kerek. Bul ındýstrııalar qazirdiń ózinde damyǵan elderdiń ekonomıkalarynyń qurylymyn ózgertip, dástúrli salalarǵa jańa sapa darytty», - dep óziniń taıaýdaǵy jyl saıynǵy Joldaýynda aıryqsha atap ótken Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev osyǵan oraı Úkimetke «Tsıfrlyq Qazaqstan» jeke baǵdarlamasyn ázirleýdi jáne qabyldaýdy tapsyrǵan bolatyn.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń 2017 jyldyń 31 qańtaryndaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa qarsańynda Qazaqstandy úshinshi jańǵyrtý, 2050 jylǵa qaraı elimizdi álemniń eń damyǵan 30 aldyńǵy qatarly memleketteriniń qataryna qosý maqsatynda bes basymdyqty ilgeriletý jáne «Nurly jol» baǵdarlamasy men «100 naqty qadam» Ult jospary  bazasyna arnalǵan ekonomıkalyq ósimniń jańa modelin qurý týraly tapsyrma júkteldi.

Elbasy óz Joldaýynda atap ótkendeı, tsıfrlyq ındýstrııany damytý basqa barlyq salalarǵa serpin beredi. Sondyqtan Úkimet ІT-salasyn damytý máselesin erekshe baqylaýda ustaýy tıis. Jańa ındýstrııalar qalyptastyrýdyń mańyzdy sharty ǵylymı-tehnıkalyq ınnovatsııalardy qoldaý, olardy áleýmettik-ekonomıkalyq ómirimizge tezirek engizýde jańa bıiktikke jáne jeńiske umtylýymyz qajet.
 

«Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty jáne óz elimniń patrıoty retinde men «Tsıfrlyq Qazaqstan» maqsatty baǵdarlamasyn ázirleý barysyndaǵy keshendi amaldarǵa qatysty óz usynystarymdy engizgim keledi», deıdi Nuraly Qudaıbergenuly.

Tsıfrlandyrý qazirgi tańda aqparattandyrýdy, avtomattandyrýdy, robottandyrýdy jáne jasandy aqyldy qoǵamǵa engizýdiń úzdiksiz túrlenetin, dınamıkalyq ózgeristerge ushyraıtyn, masshtabtalatyn jáne yqpaldasýǵa beıimdeletin qasıetimen erekshelenedi.

         Basqasha aıtar bolsaq, qazirgi ýaqytta memleket tirshiligin qamtamasyz etetin júıeniń endigi ýaqytta myzǵymas, ózgermeıtin, bir ret qana ári máńgilikke qurylǵan júıe retinde kóz aldymyzǵa elestetý múmkin emes. Sol sebepti ekonomıkany tsıfrlandyrý memleket damýynyń maqsattaryna laıyqty odan ary úzdiksiz jańǵyrady.

         Birinshiden, «Tsıfrlyq Qazaqstan» arnaıy baǵdarlamasyn ázirleý úshin qazaqstandyq kemeńger ǵalym B.A. Qoıshybaevtyń 9 jasýshadan turatyn «Qoıshybaev jasýshasy» dep atalatyn keshendi ádisin paıdalaný qajet: ortasynda zerdeleý nysany ornalasqan, 4 jasýsha - bir-birimen tikeleı baılanysqan elementter (tehnıka) jáne 4 jasýsha - zerdelenetin nysanǵa belgili bir deńgeıde qatysy bar komponentter (tehnologııa).

Ekinshiden, úlgilik sheshimderge negizdelgen eski ádister, júıeli, qyzmettik, fýnktsıonaldyq, qurylymdyq, algorıtmdik eski kózqarastar Prezıdenttiń Joldaýda júktegen mindetterin júzege asyratyn shamada emes. «Tsıfrlyq Qazaqstan» dep atalatyn kúrdeli júıeni ımıtatsııalyq modeldeýge negizdelgen jańa ádis, jańa fýnktsıonaldy-qurylymdyq kózqaras arqyly júzege asyrýǵa bolady.

Úshinshiden, ámbebap ádis retinde ımıtatsııalyq modeldeý táýekel men belgisizdik jaǵdaıynda sheshim qabyldaý úshin júktelgen mindetti júzege asyrýǵa, modelder ázirleýge, naqty modeldeýdi baǵalaýǵa, tájirıbelerdi josparlaý men júzege asyrýǵa múmkindik beredi.

Tórtinshiden, «Tsıfrlyq Qazaqstan» arnaıy baǵdarlamasyn qurý negizine professor O.I. Mýhın jasaǵan «Stratým» kompıýterlik baǵdarlama tilin alǵan jón. Sebebi kúrdeli júıelerdi ımıtatsııalyq modeldeýdiń ámbebap tili retinde biregeı qural.

Besinshiden, «Tsıfrlyq Qazaqstan» búkil baǵdarlamasyn basqarý úshin ǵaryshtyq korablderdiń tirshiligin qamtamasyz etý júıesiniń bas qurylymyn ázirleýshi Pobısk Kýznetsovtyń kúrdeli aqparattyq arnaıy júıelerdi basqarýǵa arnalǵan «SPÝTNIK» jáne «SKALAR» júıesin paıdalaný qajet.

Altynshydan, «Tsıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasynyń bas konstrýktoryn taǵaıyndaý qajet. Buǵan mysal retinde Sergeı Korolevtiń kezinde keńestik zymyran-ǵarysh tehnıkasynyń bas konstrýktory bolǵandyǵyn atap ótýge bolady.

Jetinshiden, «Jasandy aqyl» termıniniń biryńǵaı túsinigi retinde 1956 jyly Djon Makkartı engizgen termındi qabyldaý qajet. 1958 jyly ol ázirlegen Lisp baǵdarlamalaý tili kompıýterlerdi nemese kompıýtermen baqylanatyn robottardy nemese adam sııaqty oılaı alatyn kompıýterlik baǵdarlamalardy jasaýda durys qadam boldy.

Sonymen, «Tsıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasy («Tsıfrlyq Qazaqstan» jeke baǵdarlamasyn ázirleý jáne qabyldaý):

• Tsıfrlyq ekonomıka (birinshi basymdyq - bul ekonomıkany tehnologııalyq jańǵyrtýdy jedeldetý),
• Tsıfrlyq bılik (ekinshi basymdyq - bıznes ortany túbegeıli jaqsartý jáne keńeıtý),
• Tsıfrlyq qoǵam (úshinshi basymdyq - makroekonomıkalyq turaqtylyq) jáne

• Tsıfrlyq saıasatpen (tórtinshi basymdyq - adamı kapıtal sapasyn jaqsartý jáne besinshi basymdyq - ınstıtýttyq túrlený, qaýipsizdik jáne jemqorlyqpen kúres) tikeleı baılanysty, al Joldaýdyń bes basymdyǵyn eskere otyryp, tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııanyń elementteri turǵysynda:
• Aqparattandyrý (kompıýterler, noýtbýkter, planshetter jáne mobıldi qurylǵylar qazirdiń ózinde qarjylyq júıeni, kóliktik ınfraqurylymdy, elektr- jáne sýmen jabdyqtaý júıelerin qoldanýǵa múmkindik beredi, kompıýterler mektepterde, aýrýhanalarda, avtomobılderde, turmystyq tehnıkalarda kómek beredi, degenmen, baǵdarlamalaý tehnologııasy búgingi tańda 20 ǵasyrdyń basyndaǵy avtomobıl jasaý tehnologııasy deńgeıinde qalyp otyr),
• Avtomattandyrý (eń tosyn ári aldyn ala qarastyrylmaǵan mindetterdi sheshýge múmkindik beretin mobıldi rekonstrýktıvti prototıp, analog, óndiristik nysan modeli, bul rette boljam syndy tek qana tikeleı emes, sonymen birge basqarý syndy kerisinshe de bola alady),
• Robottandyrý (robot-manıpýlıatorlar, robot-dánekerleýshiler, ónerkásiptik robottar, robot-úı qyzmetkeri. Búgingi tańdaǵy Japonııa men Qytaıdan keıingi úshinshi oryndaǵy naryq retinde Soltústik Amerıkada shamamen 262000 robot ornatylǵan jáne jumys istep tur. Halyqaralyq robototehnıka federatsııasynyń boljaýy boıynsha jýyq arada robot jasaý naryǵy birneshe trıllıon AQSh dollary kóleminde bolmaq) jáne
• Jasandy aqylmen (sarapshylyq júıeler, «vırtýaldy qyzmetkerler», aqparatty semantıkalyq saraptaý júıesi, derbes sheshim qabyldaı alatyn avtonomdy robottar, B.A.Qoıshybaevtyń «Belgi-Element-Baılanys» jáne «Qasıet-Komponent-Qatynas» keshendi ádisi negizinde jasandy zııatkerlik júıeledi jasaý) janama qatynasty.

Qoǵamdy tsıfrlandyrýdyń bastaýy - memlekettegi Aqparattandyrý (Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa satysynyń birinshi deńgeıi), ónerkásiptegi Avtomattandyrý (Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa satysynyń ekinshi deńgeıi), zavodtardaǵy Robottandyrý (Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa satysynyń úshinshi deńgeıi) jáne búkil ekonomıka, bılik, qoǵam men saıasattaǵy Jasandy aqyl qoldaný (Tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa satysynyń tórtinshi deńgeıi) jáne ol memlekettiń ınnovatsııalyq damýynyń aıqyn kórsetkishi bolyp sanalady.

Endi Tsıfrlyq ekonomıkany barynsha egjeı-tegjeıli qarastyrsaq: Tsıfrlyq óndirý (3D-prıntıng), Tsıfrlyq bólý (bıýdjettik shyǵystar tıimdiligin túbegeıli arttyrý), Tsıfrlyq almasý (onlaın-saýda, mobıldi bankıng, tsıfrlyq servıs),  Tsıfrlyq tutyný (memlekettik satyp alýlardyń biryńǵaı júıesin engizý, satyp alýlar júrgizýdiń ádisterin túbegeıli qaıta qaraý); Tsıfrlyq óndirý tehnologııasy (3D-baspa, 3D-skaner, jańa bıznes protsesterdi júzege asyrýǵa múmkindik beretin baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, tsıfrlyq servıster, tsıfrlyq ındýstrııa, ІT-startaptardyń halyqaralyq tehnoparki, Tsıfrlyq bólý tehnologııasy (Bıýdjetti basqarý tehnologııasy, «úlken málimettermen» almasý tehnologııasy), Tsıfrlyq almasý tehnologııasy (Onlaın-saýda, marketpleıster, qor bırjalaryn qurý tehnologııasy), Tsıfrlyq tutyný tehnologııasy (tsıfrlyq bankıng júıesi, tsıfrlyq onlaın dúkender, tsıfrlyq saýda júıesi).

Tsıfrlyq ekonomıkanyń negizgi retinde Blokcheın (kópshilik tizbe kitaby) tehnologııasyn qoldaný maqsatqa saı dep oılaımyn. Blokcheın (Blockshain) - bul tek qana tsıfrlyq krıptovalıýta (Bitcoin) ǵana emes, sonymen qatar ózge de qundylyqtardy Internet arqyly tulǵadan tulǵaǵa deldalsyz almasýdaǵy qaýipsiz tehnologııa. Ol barynsha ashyq jáne júz paıyzǵa qorǵalǵan, onda kimge ne tıesili ekendigi jazylǵan, ári mundaı kópshilik tizbe kitabyn qoldan jasaý, óz betinshe ózgertý múmkin emes. Qatysýshylar arasyndaǵy árbir mámile nemese tranzaktsııa deldalsyz tulǵadan tulǵaǵa  júzege asyrylady jáne ol taratý málimetter bazasynyń tizbesine qosylady. Bul tizbede ár tranzaktsııanyń ýaqyty, qatysýshylary, mámile somasy, t.b. málimetteri saqtalady. Kúrdeli matematıkalyq algorıtmder men arnaıy baǵdarlamalar (maınerler) júıeniń bútindigine jáne jalpy qoljetimdiligine qadaǵalaý júrgizedi. Artyq bıýrokratızm men jemqorlyq joıylady. Máselen, blokcheın belgili bir taýardyń óndirýshiden tutynýshyǵa deıin jetkizilýiniń búkil tizbesin qadaǵalaýǵa múmkindik beredi.

         TsIFRLYQ BILІK mynalardan turady: Tsıfrlyq zań shyǵarýshy bılik (e-parlament), Tsıfrlyq atqarýshy bılik (e-memleket), Tsıfrlyq sot bıligi (e-sot ádildigi), Tsıfrlyq buqaralyq aqparat quraldary (e-BAQ); Zańdar men normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi ázirleýdiń tsıfrlyq tehnologııasy, Tıimdi jáne sapaly basqarý júıesin ázirleýdiń tsıfrlyq tehnologııasy, Tsıfrlyq memlekettiń kıbernetıkalyq sot ádildigi tehnologııasy, Aqparattyń senimdiligin qamtamasyz etetin júıe ázirleýdiń tsıfrlyq tehnologııasy (senimdi áleýmettik jeli jáne tsıfrlyq senimdi medıa resýrstar).

Qazaqstanda professor A.Qamenovtiń QR-nyń zańnamalyq bazasyn konvertatsııalaý, izgilendirý jáne álemde «tiri keńistiktik aǵza» retinde aqparattyq memlekettiń kıbernetıkalyq modelin qurǵan birinshi el bolýǵa múmkindik beretin, irgeli ınnovatsııalyq sheshimderdiń tabylǵany týraly aqparattandyrýǵa baǵyttalǵan zamanaýı ǵylymı bilim men tsıfrlyq tehnologııalarǵa sáıkestendirý qajettigi týraly usynysy bar. Bul modeldiń irgeli ádistemelik, ǵylymı jáne álemdik deńgeıde tájirıbelik máni bar. ıAǵnı qoǵamdyq ǵylymdardy tsıfrlandyrýdyń jahandyq mindetterin sheshýdiń kóp ólshemdi jáne yqpaldastyǵyna, olardyń jaratylystaný ǵylymdarymen sıntezine negizdelgen. Bul modeldiń qazirgi zamanaýı memlekettik-quqyqtyq ǵylymda balamasy joq.

TsIFRLYQ QOǴAM mynalardan turady: Tsıfrlyq tulǵa (Qazirgi ýaqytta árbir tulǵanyń mobıldi ınternet baılanysy, mobıldi «jumys orny», "Zat ınterneti" dúnıesi men kez kelgen orynda ári kez kelgen ýaqytta qoljetimdi mobıldi tsıfrlyq bankisi bolatyndyǵy qoljetimdi shyndyq), Tsıfrlyq toptar (aýdıo-, vıdeo-, konferentsııalyq baılanys syndy mobıldi qosymshalar, ınteraktıvti onlaın ózara is-qımyl, jobalardy qurýǵa, jobalardy basqarýǵa arnalǵan toptyń quraldary jáne toptyq sheshimder qabyldaý júıesi), Tsıfrlyq ujym (Internettegi onlaın ózara is-qımyldyń vırtýaldy quraly, Internette ujymdy basqarýdyń jáne ákimshileýdiń júıesi), Tsıfrlyq qoǵamdastyq (qoǵamdastyqqa arnalǵan qorǵalǵan mobıldi áleýmettik jeli); Mobıldi ınternettik tehnologııa (smartfondar, planshetter, 3G WiFi, 4G WiFi, 5G WiFi bar mobıldi qurylǵylar), Bultty tsıfrlyq tehnologııa (qyzmet retindegi tuǵyrnamalar (PaaS, aǵyl. Platform-as-a-Service), qyzmet retindegi baǵdarlamalyq qamtamasyz etýler (SaaS, aǵyl. Software-as-a-Service), qyzmet retindegi ınfraqurylymdar (IaaS, aǵyl. Infrastructure-as-a-Service), «Zattar Interneti» (Internet of Things, IoT; Bular mashınada ornatylǵan sensorlar men jeliler, qundylyqtar qurý úshin úlken alań sanalatyn ınfraqurylymdar men materıaldyq aktıvter), Mobıldi tsıfrlyq bank (Blokcheın tehnologııasyna negizdelgen mobıldi smartfondyq jeke tulǵalyq bankter).

        
TsIFRLYQ SAıASAT mynalardan turady: Tsıfrlyq áleýmettik-ekonomıkalyq saıasat (Tsıfrlyq mektep, kásiptik bilim beretin tsıfrlyq kolledj, Tsıfrlyq JOO, biliktilikti arttyrýdyń tsıfrlyq júıesi, Jumystyń tsıfrlyq biryńǵaı onlaın-tuǵyrnamasy, Densaýlyq saqtaýdy aqparattandyrý, tsıfrlyq medıtsına), Tsıfrlyq mádenıet jáne órkenıettik saıasat (Tsıfrlyq kitaphana, Tsıfrlyq kınoteatr, Tsıfrlyq mýzeı, Tsıfrlyq teledıdar), Tsıfrlyq ishki jáne syrtqy saıasat, Tsıfrlyq qorǵanys jáne qaýipsizdik saıasat (qorǵanys jáne kıberqorǵanys salasyndaǵy «Qazaqstannyń kıberqorǵanysy» júıesi), áskerı saladaǵy tsıfrlyq tehnologııa (qorǵanystyń ushqyshsyz áýe júıesi, tsıfrlyq áskerı oıyn-jattyǵýlar júıesi, robot-jaýyngerler).

            AQPARATTANDYRÝ mynalardan turady: kompıýterlik tehnıkany jetkizý, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi qurý, aqparattyq tehnologııalardy paıdalaný, aqparattyq júıeni damytý; azamattardyń kompıýterlik saýattylyǵy,  sýbektıvti-baǵdarly jobalaýshy mamandardyń daıyndyǵy, halyqtyń ІT quzyrettiligi, qoǵamnyń tsıfrlyq mádenıeti.

         AVTOMATTANDYRÝ mynalardan turady: Jumys oryndaryn avtomattandyrý, Bıznes-protsesterin avtomattandyrý, Mekemelerdi avtomattandyrý, Óndiristi avtomattandyrý; Mashına-baǵdarly tilde jumys oryndaryn basqaratyn avtomattandyrylǵan júıeler, Obekti-baǵdarly tilde jumys oryndaryn basqaratyn avtomattandyrylǵan júıeler, Sýbekti-baǵdarly tilde jumys oryndaryn basqaratyn avtomattandyrylǵan júıeler, Aqyldy-baǵdarly tilde jumys oryndaryn basqaratyn avtomattandyrylǵan júıeler.

       

  ROBOTTANDYRÝ mynalardan turady: Robot-ekonomıst, Robot-zańger, Robot-qarjyger, Robot-maman; Mashına-baǵdarly til, Obekti-baǵdarly til, Sýbekti-baǵdarly til, Aqyldy-baǵdarly til. Qazirgi kezde qarqyndy damyp kele jatqan aqparattyq tehnologııanyń bıg data, bulttyq esepteý, mobıldi ınternet robototehnıkamen birige otyryp oqýǵa qabiletti, ózdiginen oılaı alatyn jasandy zııatkerli robottar tehnologııalaryn jasaǵa bet burýda. Shet eldegi robottardy satyp ala bermeı, óz elimizdegi talantty ǵalym, ónertapqysh, IT mamandaryn álemdik dárejede tárbıelep, óz robottarymyzdy jasaýymyz kerek.

         JASANDY AQYL mynalardan turady:

Jasandy neıron, Jasandy neırondyq baılanys, Jasandy neırondyq tizbe, Jasandy neırondyq mı; Negizgi sózdermen paıym jasaý, Tirek termındermen paıymdaý, Bazalyq túsiniktermen oı aıtý, Іrgeli uǵymdarmen oılaý.

Ǵylymı-zertteý jáne áleýmettik-ekonomıkalyq sıpattaǵy zamanaýı kúrdeli aqparattyq júıeni qurý úshin qarjylyq jáne resýrstyq qamtamasyz etýlermen baılanysty birqatar beıneti kóp tapsyrmalardy sheshý qajet. Degenmen, mundaı jaıt egerde baǵdarlama jasaýdyń obekti-baǵdarly tilinen baǵdarlama jasaýdyń sýbekti-baǵdarly tiline, ıaǵnı abstraktsııanyń jańa satysyna kósher bolsa, onda birshama jeńildeı túsedi.

Basqasha sózben aıtar bolsaq, qazirgi zamanǵy kúrdeli aqparattyq júıelerdi kompıýterlik baǵdarlama jasaýdyń san alýan tiliniń kómegimen emes (JavaScript, Java, Python, Ruby, PHP, C++, CSS, C#, t.b.), aqparattyq modeldi qurastyrý mindetterin jeńil eńsere alatyn abstraktsııalaýdyń barynsha eń joǵary qabatyndaǵy baǵdarlamalyq tuǵyrnama kómegimen jasaý qajet (LISP, REFAL, MIVAR, STRATUM).

Mysaly, qazirgi zamanǵy áleýmettik-ekonomıkalyq sıpattaǵy zamanaýı kúrdeli aqparattyq júıeni qurý qalaı iske asady? Birinshiden, maqsat buıryq retinde qalyptastyrylyp, aqyldy-baǵdarly tilde jasandy aqyl qurylymy bolady. Ekinshiden, problema nusqaýlyq retinde qalyptastyrylyp, sýbekti-baǵdarly tilde robottyq jobalaý bolady. Úshinshiden, esep algorıtm retinde qalyptastyrylyp, baǵdarlamalyq-algorıtmdik tilde kompıýterlik baǵdarlama bolady. Tórtinshiden, tapsyrma kompıýter komandasy retinde qalyptastyrylyp, kompıýterlik-baǵdarly tilde elektrondy esepteýish mashınalyq kodqa aınalady. 

Joǵaryda atalǵan ómirlik tsıkldiń 4 satysy (buıryq-nusqaýlyq-algorıtm-komanda) áleýmettik-ekonomıkalyq sıpattaǵy kúrdeli aqparattyq júıelerdi qurýda aqparattyq tehnologııalardy paıdalaný tıimdiligin arttyrý ındıkatorlaryn sapa turǵysynan sıpattaýǵa jáne esepteý tehnıkalaryn qoldaný sapasyn jaqsartý parametrlerin san turǵysynan baǵalaýǵa múmkindik beredi.

«Damýdyń dál osy kezeńinde bizge, qazaqstandyqtarǵa «Tsıfrlyq Qazaqstan» maqsatty baǵdarlamasy tóńireginde belsendi túrde qoǵam bolyp toptasý qajet dep sanaımyn. Dál qazirgi sát bul bizdiń taǵdyr sheshti geosaıası jáne geomádenı memlekettik múmkinshiligimiz, kart-blanshymyz. Biz ejelgi Kóshpendiler órkenıetiniń qazirgi zamanǵy urpaqtary retinde ony elimizdiń jáne búkil álemniń ıgiligi úshin paıdalana alamyz», - dep atap ótti Nuraly Qudaıbergenuly.

«Tsıfrlyq Qazaqstan» maqsatty baǵdarlamasy joǵaryda biz usynyp otyrǵan usynystardy paıdalaný arqyly tehnologııalyq, eń aldymen kontseptýaldy jáne saıası-júıeli irgetasyn jetekshi álemdik deńgeıge shyǵaratyndaǵyn bilemiz ári senimdimiz de. Otandyq ıdeıany jáne otandyq noý-hoýdy qamqorlyqpen ári barynsha paıdalaný Ult kóshbasshysy N.Nazarbaevtyń osynaý tarıhı «Tsıfrlyq Qazaqstan» qurý bastamasyn elimizdiń 2050 jylǵa qaraı Álemniń damyǵan 30 memleketiniń qataryna qosylý maqsatyna qol jetkizip qana qoımaı, yqpaldastyrylǵan tsıfrlyq órkenıet pen eýrazııalyq mádenıet qalyptastyrý isindegi álemdik ádistemelik kóshbasshy atanýǵa da múmkindik beredi.

Nuraly Qudaıbergenulyna «Tsıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasyn ázirleý úshin sandyq tuǵyrnama qurýdaǵy ıdeıalarymen bóliskeni úshin rızashylyq bildiremiz.