Elbasy: Astananyń jáne jalpy elimizdiń aldynda turǵan basty mindettiń biri - «EKSPO-2017» kórmesin abyroımen ótkizý

Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmetinen habarlandy.

Óz sózinde Nursultan Nazarbaev Astananyń burynǵy jyldardaǵydaı qarqyndy damýyn jalǵastyryp kele jatqanyna toqtaldy.

- Astanany aýystyrǵannan bergi 16 jyl - qysqa merzim. Degenmen osy ýaqyt aralyǵynda kóp is atqaryldy, ony maqtan etemiz. Biz memleket úshin jańa elorda saldyq jáne qazir anaǵurlym bıik mejeni - ómir súrýge meılinshe qolaıly qalalar qataryna enýdi kózdep otyrmyz, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy birqatar ekonomıkalyq kórsetkishterdiń jaqsara túskenin, atap aıtqanda, ónerkásip óniminiń kólemi 7%-ǵa ósip, 260 mlrd. teńgege jetkenin aıtty.

- Shaǵyn jáne orta bıznes damyp keledi, onyń úlesi óńirlik jalpy ónimniń 40%-yna jetti. Óziniń biregeı nysandary arqasynda qala iri mádenı, sporttyq, saýda jáne týrıstik ortalyqqa aınaldy. Munda kelgen týrısterdiń sany alǵash ret 1 mıllıonnan asqany osyǵan dálel, olardyń 100 myńy sheteldik azamattar, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti Astanadan memlekettik bıýdjetke túsetin túsimder kólemi sońǵy bes jylda eki ese artyp, 60 mlrd. teńgeden asqanyna nazar aýdardy.

- Kelesi jyldan bastap qala el bıýdjetiniń donoryna aınalady. Óndirilgen ónimder kólemin, aktıvterdiń qunyn eskere kelgende, Astana memlekettiń jumsalǵan shyǵynyn qazirdiń ózinde aqtady. Biz Qazaqstannyń ulttyq baılyǵyna damýyn jalǵastyryp jatqan tutastaı bir qalany qostyq, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti qala ekonomıkasyna salynǵan ınvestıtsııalar qurylymyndaǵy jekemenshik kapıtaldyń úlesi onyń jartysyna jýyqtaıtynyn atap ótti.

- Sonymen qatar, sheteldik kapıtaldy tartý úshin júrgizilip otyrǵan jumystardyń belsendiligi tómen. 2013 jyly ınvestıtsııanyń jalpy kólemi 540 mlrd. teńgege jetti. Osy somanyń bar bolǵany 1,4 mlrd. teńgesin ǵana sheteldik ınvestıtsııa quraıdy, ıaǵnı 0,2%. Bizde Investorlarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵy, Arnaıy ekonomıkalyq aımaq quryldy, alaıda sheteldik ınvestıtsııa tartý salasyndaǵy nátıje jetkiliksiz. Ózge elderde bizdiń qalaǵa degen zor qyzyǵýshylyq bar, kópshiliginiń qarajat salǵylary keledi, biraq kóptegen kedergilerge tap bolyp jatady. Qalada barlyq qyzmet túrlerin elektrondyq formatqa kóshirý jumystary júrgizilýde. Bul «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha qyzmet kórsetý úshin sheteldik ınvestorlarǵa da qoldanylýǵa tıis, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Sondaı-aq, Memleket basshysy asa mańyzdy ekonomıkalyq aktıv bolyp sanalatyn elordanyń jerin paıdalaný tıimdiligin arttyrý qajettigin atap kórsetti.

- Bas prokýratýranyń málimeti boıynsha, qalada jalpy kólemi 15 myń gektardan asatyn 800 ýchaske ıgerilmeı jatyr. Solardy qaıtaryp alýdy jalǵastyryp, qurylys salýǵa daıyn ınvestorlarǵa berý kerek. Bas prokýratýra ıgerilmegen ýchaskeler jóninde barlyq qujattardy qarap, qaıtaryp alý týraly eskertý berilgennen keıin ıgerilmegen ýchaskelerdi satýǵa jáne syılaýǵa tyıym salý úshin zańnamaǵa qajetinshe ózgerister engizgeni jón, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti Astanany damytýǵa arnalǵan qarajatty paıdalanýdyń tıimdiligine de nazar aýdardy.

- Byltyr qala bıýdjetinen ákimdikke baǵynystaǵy vedomstvolardyń ózine ǵana 85 mıllıard teńge bólindi. Bul - elorda bıýdjetiniń tórtten biri. Sóıte tura, atalǵan uıymdardyń 32-si shyǵynǵa batyp, 8-i bankrot jaǵdaıynda tur. Men bul problemany jyl saıyn aıtamyn, biraq shyǵystar ońtaılandyrylmaıdy, kásiporyndar qysqarmaıdy, bárine osy ahýal qolaıly bolyp otyr. Bul máseleni sheshýmen aınalysqan jón, - dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev qala aýdandarynyń arasynda sońǵy jyldary sáýlet-qala qurylysy men ınfraqurylym úılesimsizdigi beleń alǵanyn aıtty.

- Mysalǵa, soltústik-batys bóliktegi áleýmettik nysandar ınfraqurylymynyń jaǵdaıy ortalyqtaǵydan aıtarlyqtaı ózgeshe. Іs júzinde ártúrli áleýmettik keıiptegi oramdar qalyptasýda. Shet aýmaqtar múshkil jaǵdaıda qalmaýy qajet. Bárine birdeı kózqaras kerek, olar da qalanyń quramynda birge damýy tıis, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy keleńsiz kórinisterge, qala bazarlaryndaǵy antısanıtarlyq ahýal men salyq tólemeý derekterine jol berilmeýi tıistigin de ataı otyryp, olardyń barlyq talapty saqtaýyn tapsyrdy.

Qazaqstan Prezıdenti 3-JES qurylysyn qadaǵalaý, qalany sýmen jabdyqtaý jáne onyń sý basýdan qorǵalýyn qamtamasyz etýmen qosa, jylýmen qamtamasyz etýdegi túıtkildi máselelerdi sheshý qajettigine nazar aýdardy.

Qalada úsh jylda 330 shaqyrym jol jóndelgen. Biraq Memleket basshysy jol qurylysynyń sapasy tómendigine jáne ony túbegeıli jaqsartý qajettigine toqtaldy.

Nursultan Nazarbaev elordada Qazaqstan boıynsha qylmystyń eń joǵary deńgeıi tirkelgenin aıtty. Byltyr qylmys sany 53%-ǵa, sonyń ishinde aýyr qylmys eki ese kóbeıip, olardyń ashylý mólsheri 36% bolǵan. Baqylaý beketteri úshin qala 2 mlrd teńge shyǵyndady, biraq olardyń kómegimen qylmystyń ashylýy nebári 1% bolyp otyr. Osyǵan baılanysty Qazaqstan Prezıdenti Astanany turǵyndar úshin qaýipsiz qalaǵa aınaldyrý mindetin qoıdy.

Memleket basshysy qaladaǵy mádenıet salasy nysandarynyń paıdalanylýy jaıyna nazar aýdardy.

- Bul nysandarda elordalyq máner qalyptasady, halyq ádemilikke, mýzykaǵa, ónerge etene jaqyndaı túsedi. Bıýdjet qarajaty esebinen salynǵan áleýmettik nysandar sodan keıin de oǵan táýeldi bolyp qalýda. Alaıda olar paıdalanylýǵa jáne eń bolmaǵanda ózin qamtamasyz etýge jetkilikti tabys tabýǵa tıis, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti Astananyń jáne jalpy elimizdiń aldynda turǵan basty mindettiń biri 120 el men kóptegen halyqaralyq uıymdardyń qatysýy kózdelip otyrǵan «EKSPO-2017» kórmesin abyroımen ótkizý ekenin aıtty. Ol Astananyń jáne aldaǵy 2017 jyly ótetin dúnıejúzilik kórmeniń tanymaldyǵyn arttyrý qajettigine toqtaldy.

Sońynda Memleket basshysy Astananyń aldynda iri qalalarmen básekege túsý maqsaty turǵanyn atap ótti.

- Álemde qalalar túrlishe baǵalanady, turmys sapasy, ómir súrýge qajetti jaǵdaı jáne jaılylyq, básekege qabilettilik ındeksi sııaqty san túrli reıtıngter bar. Biz sondaı reıtıngtik ólshemderdi jaqsartýǵa umtylýǵa tıispiz. Halyq óz qalasyn jaqsy kórýi jáne ondaǵy salynǵannyń barlyǵyn aıalap-saqtaýy tıis. Elimizdiń 2050 jylǵa deıingi damý strategııasynda Qazaqstannyń eń damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý maqsaty jarııa etilgen. Sondyqtan Astananyń aldyna órshil mindet - 2050 jylǵa qaraı álemniń tabysty 10 qalasy qataryna ený mindeti qoıylady, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Keńes barysynda kóterilgen barlyq máseleler boıynsha ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar, sonyń ishinde qalanyń ókiletti qyzmetteri basshylarynyń tarapynan tıisti túsiniktemeler berildi.

Sonymen qatar keńes barysynda qalanyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý týraly Astana ákimi I.Tasmaǵambetov baıandama jasady. «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarmasynyń tóraǵasy T.Ermegııaev halyqaralyq kórmeni ótkizýge daıyndyq barysy týraly aıtty.