El-Nıno kúsheıse, álemdi aptap ystyq kútip tur
ASTANA. KAZINFORM - 2026 jyldyń maýsymyna qaraı Tynyq muhıtynyń ortalyq jáne shyǵys bóliginde El-Nıno qubylysy qalyptasýy múmkin. Mamandardyń aıtýynsha, bul álem boıynsha temperatýranyń kúrt kóterilýine sebep bolýy yqtımal. Bul týraly Kazinform agenttiginiń Vashıngtondaǵy menshikti tilshisi habarlady.
AQSh-tyń Ulttyq muhıt jáne atmosferalyq zertteýler basqarmasyna qarasty Klımatty boljaý ortalyǵynyń málimetinshe, 2026 jyldyń mamyr-shilde aılarynda El-Nınonyń paıda bolý yqtımaldyǵy 82 paıyzǵa jetedi. Al onyń jyl sońyna deıin saqtalý múmkindigi 96 paıyz dep baǵalanyp otyr. Bul týraly Futura-Sciences basylymy jazdy.
Qazir Tynyq muhıtynyń tropıkalyq bóligindegi sý temperatýrasy qalypty deńgeıge jaqyn. Alaıda sý astynda jylý jınalyp jatyr. Sarapshylar bul jaǵdaı El-Nınonyń damýyn jedeldetýi múmkin ekenin aıtady.
El-Nıno jelderdiń álsireýi men jyly sý aǵyndarynyń qozǵalysy ózgergen kezde paıda bolady. Sonyń saldarynan álemniń ár aımaǵyndaǵy jaýyn-shashyn men aýa raıy qubylady.
Bul klımattyq qubylys ádette 2–7 jyl aralyǵynda bir ret qaıtalanady. Ol Ońtústik-Shyǵys Azııada, Avstralııada jáne Afrıkanyń ońtústiginde qýańshylyq týǵyzady. Al Perý, Ekvador jáne AQSh-tyń ońtústiginde nóser jaýynnyń kúsheıýine áser etedi.
Klımatologtar El-Nıno 2026 jyldyń ekinshi jartysynda kúsheıse, 2027 jyl baqylaý tarıhyndaǵy eń ystyq jyl bolýy múmkin ekenin eskertip otyr.
– Jahandyq jylyný úderisine baılanysty 2026 jyldyń ózi El-Nınosyz-aq rekordtyq ystyq jylǵa aınalý qaýpi bar. Eger El-Nıno 2026 jyldyń ekinshi jartysynda baıqalsa, 2027 jyldyń tarıhtaǵy eń ystyq jyl bolýy yqtımal, – dedi Irlandııanyń ulttyq meteorologııalyq qyzmetiniń klımatology Tıdo Semmler.
«El-Nıno» ataýyn XIX ǵasyrda Perý men Ekvador balyqshylary engizgen. Olar jaǵalaýda paıda bolatyn ádetten tys jyly aǵysty osylaı ataǵan. Bul qubylys Rojdestvo qarsańynda balyq aýlaýdy azaıtqandyqtan, ony ıspan tilindegi «sábı» nemese «Hrıstos sábıi» maǵynasyndaǵy ataýmen baılanystyrǵan.
Buǵan deıin Shymkent pen Túrkistan oblysynda aptap ystyq kútilip otyrǵany habarlanǵan edi. Sondaı-aq Ortalyq Azııa elderi topyraqty qorǵaýǵa arnalǵan aýqymdy klımattyq jobany ázirlep jatyr.
Bul týraly koreıalyq saapshynyń klımattyq syn-qater ekonomıkanyń jańa draıverine aınalatyny týraly aıtanyn jazdyq.
