«Ekspedıtsııa 25» Túpqaraǵanǵa keldi

Bundaǵy maqsat - elimizdiń Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy jáne ult tarıhyndaǵy kórnekti tulǵa, «Alash» ult azattyq qozǵalysynyń negizin qalaýshy, qoǵam qaıratkeri, qazaqtan shyqqan tuńǵysh geograf Álıhan Bókeıhannyń týǵanyna 150 jyldyǵyn kópshilikke nasıhattaý. Qazaq geografııa qaýymdastyǵynyń bul jobasy 108 kúnge sozylady. Osy ýaqyt ishinde Qazaqstannyń barlyq aımaǵynda bolyp, tarıhı, mádenı oryndardy aralap, tyń derekter daıyndalady. Sharanyń 108 kúnge sozylýynda Qazaq geografııa qoǵamy úshin erekshe máni bar. Óıtkeni buǵan deıingi saparlarda olar ońtústik polıýske 108 saǵatta jetip, Gınnestiń rekordtar kitabyna engen.

Astana kúni - 6 shildede bastaý alǵan ekspedıtsııa Toıota Land Krýzer markaly 5 mashınamen jolǵa shyqty. Alǵashqy at basyn tiregen jeri - ataqty Mádı aqyn jyrǵa qosqan Qarqaraly óńiri edi. Sodan beri olar Qazaqstannyń ońtústigin, shyǵysy men soltústigin, ortalyǵyn aralap ótip, endigi kezek batysqa kelipti.

-Kez-kelgen oqýshy Nıý Iork pen Parıjdiń qaıda ekenin biledi. Alaıda, myna Aqketikti, anaý Aral qalasyn, nemese ataqty Alakóldiń qaıda ekenin kóbi bilmeıdi. Biz joly qıyn jerlermen júrip ótip, sondaı jerlerde bolyp, kıno-foto túsirip, telehabarlar ázirlep kelemiz. Artynan olar teleefır arqyly halyqqa kórsetiledi. Sondaı-aq júrgen jerlerimizde oqýshylarmen, jastarmen kezdesýler uıymdastyrýdamyz. Olarǵa tek ózimiz, ekspedıtsııamyz týraly ǵana emes, týǵan jerimiz, ǵajaıyp sulý óńirlerimiz týraly da qyzyqty etip áńgimelep, kóp maǵlumat berip kelemiz. Biz olarǵa ózimizdiń elimizdiń ǵajaıyp sulýlyǵyn, ulylyǵyn, baıtaqtyǵyn, baılyǵyn túsindirip, júrekterinde elimizge degen mahabbat, súıispenshilik dánin otyrǵyzǵymyz keledi, -deıdi saıahatshylar tobynyń jetekshisi, «Arsha» medıastýdıasynyń basshysy Ádilet Esekeev.

«Súıý úshin kórýge keldik!» degen devızben jolǵa shyqqan saıahatshylar nebir qıyndyqty kóripti. Mıbatpaqqa batqany az bolǵandaı dóńgelekteri jarylyp sory qaınaǵan, ondaǵan shaqyrym dala jolyn ala shańdatyp, aptap ystyq pen tymyrsyqqa tunshyǵyp ótken kúnder bolypty. Sonda da jigitter men qyzdardyń kóbiniń taýy shaǵylmapty, saǵy synbapty. Ras, kútpegen jol apatynan eki kóligi jolǵa jaramaı, taǵy bir kólikten aqaý shyǵyp, keri qaıtypty. Bizdiń aýylǵa eki kólikke mingen 8 saıahaptshy keldi. Jetekshisi - sol Ádilet. Ákimshisi - Mádına Jandarbekova.

-Bizdiń saıahatshylar arnaıy daıyndyqtan ótken adamdar emes. Mysaly, Almas Ashımov - belgili kıno-telerejısser, akter, Lııa Aqmasheva - bloger, ǵylymı qyzmetker, Rýslan Ibraev - Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń qyzmetkeri, Arman Baısadyqov - kásibı fotograf, Baljan Baltasheva - bloger, Karına Shaıkenova - jýrnalıst, men de jýrnalıspin, al Ádilet - ol basshymyz, - deıdi ol. - Bizdiń basymyzdy qosqan nárse - saıahatqumarlyq jáne otanymyzdy aralap kórip, onyń ulylyǵyn basqalarǵa da uǵyndyrsaq degen degen nıet!

-Biz osy ekspedıtsııa aıasynda Qazaqstannyń tumsa tabıǵatyn, adam aıaǵy kóp tımegen jerlerdi, zerttelmegen oryndardy, qyzyqty jerlerdi aralap shyǵýdy kózdep otyrmyz. Elimiz keń baıtaq. Sondyqtan da, onyń aýmaǵynda qazaqstandyqtar úshin kóptegen áli de belgisiz oryndar barshylyq. Óńirlerdiń ózine tán tabıǵaty men tarıhy bar, al kórikti jerlerdiń basym bóligi el-jurttan jyraqtaǵy alys jerlerde, tipti keı jaǵdaıda jetýge qıyn aımaqtarda jatyr. Sondyqtan da, bizdiń ustanymymyz - Otanymyzdy odan da jaqsy súıý úshin bárin tanyp, kórý qajet, -dedi Arman Baısadyqov.

Ekspedıtsııany Aqketikte qala ákimi Muratbek Doşanov pen «Atameken» kásipkerler palatasy aýdandyq fılıalynyń dırektory Dáýlet Ótebalıev. Ekspedıtsııanyń alǵashqy kezdesýi jańa mektep-lıtseıde ótti. Osy jerde saıahatshylar oqýshylarmen áńgimelesip, olarǵa aralap kórgen jerleri týraly týraly aıtyp berdi. Dáýlettiń usynysymen mamandyq tańdaý máselesi sóz bolyp, saıahatshylardyń kóbi aldymen jumysshy mamandyǵyn ıgerip, kolledjderde bilim alyp, tájirıbe jınap, sosyn baryp sol mamandyǵy boıynsha joǵary oqý ornyna túsý kerek degen oı aıtty. Odan soń saıahatshylar Etnografııalyq murajaıda bolyp, ólke tarıhymen tanysty. Vagenborg kompanııasynyń kemesimen teńiz tórine shyǵyp, erekshe áserge bólenip te úlgerdi.

-Bizdiń ekspedıtsııamyz 108 kúnge shaqtalǵan, biraq, 360 kún júrsek te qumardan shyǵa almaıtyn shyǵarmyz. Grafık eń basynan-aq buzyldy, bir aıǵa shaqtalǵan birishi kezeńge biz 45 kún jumsadyq. Ekinshi kezeńdi de bir aıdyń ornyna eki aıǵa jaqyn ýaqyt jiberdik. Óıtkeni, jerimiz - ulan-baıtaq, tabıǵatymyz - ǵajap, tarıhymyz - muhıt! Onyń bárine bir saparda qanyǵyp qanaǵattaný múmkin emes, -deıdi Ádilet.

Aqketikke kelgen saparynyń ekinshi kúni olar tez arada Aqtaýǵa qaıtýǵa nusqaý aldy. Óıtkeni, aýa-raıynyń qolaıly kezin paıdalanyp, Ústirtke barý kerek boldy.

-Biz Ústirtiń eń bıik shyńdarynyń birine elimizdiń kók baıraǵy men «Habar» agenttiginiń jalaýyn qadaımyz. Sóıtip, elimizdiń eń bir qıyr shetterine de jetkenimizdi áıgileımiz, -dedi Baljan Baltasheva.

Biraq, biz sodan keıin bul qalaǵa qaıtyp kelemiz. Óıtkeni, onyń tarıhyna qanyǵa almaı baramyz. Bul qalada áli de birer kún bolyp, kıno-tele materıaldar ázirleımiz, jaqyn mańdaǵy tarıhı oryndarǵa baramyz, -dep qosty Ádilet.

«Ekspedıtsııa 25» jobasynyń Mańǵystaý kezeńi Quryq mekeninde túıindelmek. Odan buryn Jańaózende, Beket ata men Shopan ata meshitterinde bolady.

Aısaǵalı QYDYR