EKSKLıÝZIV: 8 naýryzda dúnıege kelgen jigitterdiń qyzyqty hıkaıalary

Áleýmettik jeli arqyly 8 naýryzda ómirge kelgen jigitterge suraý salǵanbyz. Ondaǵy oıymyz olardyń bastan keshken qyzyqty hıkaıalaryn jazyp alyp, oqyrmandarymyzben bólisý edi. Aınalasy birer kún ishinde Feısbýkte jazylǵan posttyń astyna bir top adam pikir qaldyryp, ózderiniń osy kúni týǵan tanystary týraly derekter qaldyrdy. Biz solardyń birazymen habarlasyp, áıelder kúninde týǵan kún toılaıtyn jandardyń qyzyqty hıkaıalaryn jınadyq. Árıne, árkimniń basynan eldi eleń etkizer oqıǵa óte bermeıdi, ekinshiden, ekiniń biri óziniń basynan keshkenderdi jalpaq jurtqa jaıǵysy kelmeıdi. Sondyqtan biz respondentterimizdiń ishinen qyzyqty dep tapqan úsheýiniń ǵana hıkaıasyn iriktep aldyq.

3. «Biz qyzdarǵa, qyzdar maǵan syılyq jasady»

8 naýryzda týǵan áýelgi keıipkerimiz - Almaty oblysynda turatyn Aıbyn esimdi jigit synyptas qyzdarynyń erekshe syıyn eske aldy. Mekteptiń 11-synybyna kósher jyly ata-anasy ony aýyldaǵy aǵasynyń qolyna jibergen. Ondaǵy bar oılary uldary UBT synynan oıdaǵydaı upaı jınaı almaı qalsa, aýyl kvotasynyń bir kómegi tıer degeni eken. Jańa synyp jyly qarsy alǵan ol az ýaqytta bárine baýyr basyp, boıy úırenisip ketedi. Ónerge azdaǵan beıimi bolǵan soń da, synyptas qyzdardyń erekshe yqylasyna bólenedi. Al aýyl balalary arasynan áli kúnge deıin arasynan qyl ótpeı kele jatqan aınymas dos tabady. Biraq bular saýyq-saıran quratyn ýaqyt az bolady, sebebi ár toqsan saıyn aldyn ala synaq tapsyryp, UBT-ǵa daıyndyǵyn shyńdaı túsedi. Osylaı qarbalasyp júrgende kóktemniń alǵashqy aıy da týady.

Mekteptiń sońǵy synyby ómirde erekshe este qalatyn kez ǵoı. Osyny eskerip, olar synyptas qurbylaryna jaı ǵana syılyq syılap qoımaı, dastarhan jaıyp, saýyq keshin uıymdastyrmaq bolady. Biraq bul keshte keıipkerimiz qyzdardy ǵana emes, ózin de «qaıtalanbas syılyq» kútip turǵanyn bilmegen edi.

Saýyq kesh. Peıili daladaı, kóńili baladaı ańqyldaǵan aýyl jastary. Dombyra tartylyp, gıtara úni mekteptiń sońǵy kóktemin qarsy alyp otyrǵan bozbala men boıjetkenniń júregin erekshe kúıge bólep, sazymen jandy balqytady. Sálden soń jigitterdiń biri turyp, qyzdarǵa syılyq berý bastalatynyn, qyzdardy oryndarynan turýlaryn suraǵan. Daıyndap qoıǵan syılyqtaryn jigitterdiń atynan Aıbyn tapsyryp, sońynan bir án tartý etýi tıis bolǵan. Rásim jasalyp bola bergende qyzdar da quralaqan kelmegenin, olardyń da syılyǵy baryn aıtqan. Jigitter ań-tań. Sóıtse olar sol sátke deıin onyń týǵan kúni 8 naýryzda ekenin bilmegen eken. Syılyqtyń ereksheligi sol - qyzdar qyrdan terip ákelgen aq, qyzyl, sary gúlderdi órip, segiz sanyn jasapty. Sol «gúl segizdi» Aıbynnyń moıynyna ákelip taqqan. Estelik sýretke túsken. Artynan «Abaı jolynyń» tórt tomdyǵyn tartý etken. «Odan beri dostarym da, týys-týǵan, joldas-áriptesterim de týǵan kúnimde talaı syılyq jasap keledi, biraq «gúl segiz» ben tórt tomdyqtyń orny erekshe», - deıdi keıipkerimiz aǵynan jarylyp.

2. Áıelimdi «ustap aldym»

Eki balanyń ákesi Serik esimdi keıipkerimiz Aqmola oblysynda Býrabaı aýdanynda turady. Ol da 8 naýryzda ómirge kelgen. 2006 jyly kóktem týa shańyraq kótergen ol áıelder merekesi qarsańynda áke bolatyny týraly qýanyshty jańalyq estıdi. Baqyttan basy aınalyp júrgen aǵamyz osy sátte áıeline altynnan alqa taǵyp, qýanyshty jańalyqty dostarymen birge atap ótpek bolady.

7 naýryz kúni keshke dostary da keletin bolyp ýaǵdalasady. Dál osy dastarhan basynda jarynyń moınyna jalt-jult etken altyn alqa taǵylýy tıis bolady.

Qonaq keletin kúni jubaıy aıaqastynan bir sharýasy shyqqanyn aıtyp, eki-úsh saǵatta kelem dep, qurbysynyń úıine ketip qalady. Áýelde jańa qosylǵan jarynyń jalǵyz ketkeli otyrǵanyna, kólikpen aparyp tastaıyn degenine kónbeı qoıǵanyna kóńili alań bolǵan ol aqyry otbasylyq ómirdiń negizgi tireginiń biri - senim, senim bolǵanda da kámil senim ekenin kóńiline medeý etip, ruqsatyn beredi.

Áıeli shyǵysymen teteles ápkesin ertip, aldyn ala kelisip qoıǵan alqany alýǵa bul da attanady. Aýdan ortalyǵyndaǵy saýda ortalyǵynan ózi tańdaǵan alqanyń ápkesine de unaǵanyna qýana-qýana ony satyp alyp, býtıkten shyǵa bergende «qurbysynyń úıine ketken» áıelimen betpe-bet kezdesip qalǵan. Sóıtse, ol da kúıeýiniń týǵan kúnin eleýsiz qaldyrmaýdyń qamymen osynda kelgen eken. Osylaı ekeýiniń de tosyn syıy múlde «tosyn» bolmaı qalady.

«Sonda deımin-aý, alaqandaı aýdan ortalyǵynda betke ustar bir ǵana saýda ortalyǵy bary, onyń ózi shap-shaǵyn ekeni, kezdesip qalýymyz ábden múmkin ekeni ekeýimizdiń de oıymyzda bolmapty, ańqaýlyq qoı», - deıdi keıipkerimiz kúlip.

Úzdik: «Tórt jyl boıy týǵan kúnimde qyzdarmen birge syıaqy alyp turdym»

Raıhan Murathanuly E.A. Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetinde ustaz. Matematıka páninen sabaq beredi. Týǵan kúniniń emes, esiminiń «ereksheliginen» bul jigit paıda kórgen kezi de bolypty.

Qujat boıynsha aty-jóni «Raıhan Murathan» dep jazylǵan ony býhgalterııa bólimindegi mamandar áldebir sebeptermen áıel adam dep oılap qalǵan. Rasynda, «Raıhan» esimi kóbine qyzdarǵa qoıylatyny jasyryn emes. Sondyqtan oǵan 4 jyl boıy 8 naýryzda áıeldermen birge syıaqy túsip turǵan.

«Jumysqa ornalasqan alǵashqy jyldar edi, jaspyz, basshylyqqa, kadr bólimine sebepsiz bara bermeımiz, sondyqtan da meni durys tanymaǵan kórinedi», - deıdi ol oqıǵanyń mán-jaıyn túsindirip.

Al onyń esimi nege «Raıhan» dep qoıyldy degen suraqqa keler bolsaq. Birinshi sebep: Raıhannyń ákesi de matematık eken, ol balasyna Ábý Raıhan ál-Bırýnı degen ataqty oıshyldyń esimin yrymdap qoıǵan. Ekinshiden, onyń aldyndaǵy tórt bala da ul eken. Besinshi balasy da ul bolǵan soń áke-sheshesi bunyń artynan qyz týsyn dep te yrymdaǵan kórinedi. Esiminiń «Raıhan» bolýynyń osyndaı da sebebi bar eken.

«Keıin sizdiń er adam ekenińizdi bilgen soń syıaqynyń aqshasyn qaıtaryp alǵan joq pa?» - degen suraǵymyzǵa ol kúle: «Sizder meniń týǵan kúnime syıaqy berip júr eken dep oıladym dep edim, esepshiler dý kúldi de, eshteńe suramastan qoıa berdi», - dep jaýap berdi.

Eskertý: Áýelgi eki keıipker qazirgi qyzmetine jáne basqa da sebepterge baılanysty tegin, basqa da derekterdi ashyp kórsetpeýdi surady.