Ekonomıkanyń tini - shaǵyn jáne orta kásipkerlik - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Qyrkúıektiń 29-y. QazAqparat - Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda qyrkúıektiń 29-y, sársenbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.
***
«Bizge dál qazir óte iri kásiporyndardyń keregi joq. Bizge 20-30-50 adam jumys isteıtin kásiporyndar kerek. Bul óte ıkemdi óndiris. Germanııa 90 paıyz ónimdi shaǵyn jáne orta kásipkerlikten alady. Sondyqtan da bul el ekonomıkalyq daǵdarysty ońaı ótkerdi. Óıtkeni onda óndiriste az quramda jumys isteıdi. Onyń shyǵarǵan ónimine suranys tómendese, basqa ónim túrine aýysady. Al iri óndiris oryndary olaı jasaı almaıdy. Sondyqtan bizge óte ıkemdi, tıimdi óndiris qajet», dedi Elbasy Nursultan Nazarbaev Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy sapary barysynda. Memleket basshysynyń ońtústik óńirdiń jaǵdaıyna jáne onda atqarylyp jatqan jumystarǵa baılanysty aıtqan oı-pikirleri jóninde «Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Ekonomıkanyń tini - shaǵyn jáne orta kásipkerlik» atty maqalada.
Sondaı-aq osy basylymnyń habarlaýynsha, shetel ınvestorlary, damý ınstıtýttary jáne Jambyl oblysynyń jeke kásipkerleri arasynda iskerlik áriptestik, ekonomıkalyq alys-beris jónindegi túsinistik jyldan jylǵa ulǵaıyp keledi. Mysaly Jambyl oblysynyń ekonomıkasyn damytýdy jedeldetý maqsatynda jáne aımaqqa ınvestıtsııalar tartý úshin yntymaqtastyq týraly 5 kelisimge, yntymaqtastyq týraly 2 memorandýmǵa, 1 eksporttyq kelisimge jáne
1 qaryz kelisimge qol qoıylǵan. Qol qoıylyp rásimdelgen mundaı qujattar Italııadan, Frantsııadan, Ispanııadan, Reseıden jáne Irannan kelgen áriptestermen baılanysty nyǵaıtýǵa jaǵdaı týǵyzdy.
Memleket basshysynyń Jambyl oblysyna jasaǵan sapary barysyndaǵy máseleler jóninde «Egemen Qazaqstannyń» búgingi sanyndaǵy «Atqarylǵan jumys kóp, al atqarylatyn jumys odan da mol» atta maqaladan bilýge bolady.
***
«Aıqyn» basylymyna suhbat bergen Qazaq mal sharýshalyǵy jáne jem-shóp óndirisi ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory Qadirbaı Tájıevtiń sózine qaraǵanda, kezinde elimizde 60 mıllıondaı qus bolypty. Qazir sonyń jartysyndaı ǵana qus bar. Al biz jyl saıyn jarty mıllıon dollarǵa shet memleketterden qus etin satyp alamyz. Ol teńgemen eseptegende 1 mıllıardtan asyp ketedi. Eger osynshama mol qarjy shetel aspaı otandyq qus sharýshalyǵyn damytýǵa jumsalǵanda ol jan-jaqty paıdaly bolar edi. Óıtkeni ol bir jaǵynan qus eti túrinde halqymyzdyń osy ónimge degen suranysyn óteýge qyzmet etse, ekinshi jaǵynan jańa jumys oryndary, tabys kózderi ashylyp, belgili bir mólsherdegi el turǵyndarynyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsarýyna da qyzmet eter edi. Instıtýt dırektorynyń eldegi osy tektes máselelerge qatysty oı-pikirlerin «Qazaq - mal baǵýdyń myń túrli ádisin meńgergen ult» atty maqaladan bilýge bolady.
Sondaı-aq osy basylymnyń jazýynsha, qazaq basqa-basqa júrek dertimen aýyrmaǵan. Birli jarym kezdesip qalatyndary bolmasa.Sonda qazaq nege aýyrmaǵan jáne qazir qaıdan aýrýshań bolyp qaldy. Bul máseleni tereń zerttegen Ulttyq ǵylymı-medıtsınalyq ortalyq dárigerleriniń aıtýlarynsha, qazaqtyń genetıkalyq tazalyǵy buzyla bastaǵan. Basty sebepterdiń biri - osy. Qolynda qujaty bolmasa da jeti ataǵa deıin qyz alysyp, qyz berispeýdiń qan tazalyǵyn saqtaıtynyn bilgen halqymyz, álbette aýyrmaǵan. Bul másele jóninde «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Jeti ataǵa jetpeı úılený - júrekke júk túsiredi» atty maqalada.
***
«Kazahstanskaıa pravda» basylymy «Qazaqstan Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etken tustan bastap, onyń bdelin arttyryp, qaqtyǵys aımaqtaryndaǵy jaǵdaıdy barynsha turaqtandyrýǵa tyrysty», dep jazady. Basylymnyń habarlaýynsha, bul saıasat Qyrǵyzstandaǵy daǵdarys kezinde ózin aqtady. Buǵan baılanysty Elbasy Nursultan Nazarbaev «Álemniń áıgili lıderlerimen kelisilgen túrde jasalǵan Qazaqstannyń qadamy Qyrǵyzstandaǵy keń kólemde bolýy múmkin azamattyq soǵystyń aldyn alýǵa múmkindik berdi», dedi. Bul jaǵdaı EQYU-nyń qyzmetine tyń serpin berip qana qoımaı, uıymǵa degen senimdi de arttyrdy», dep jazady basylym tilshileri. Bul týraly «Kazahstanskaıa pravdanyń» búgingi sanyndaǵy «Na pýtı k ıstorıcheskomý sammıtý» atty maqalada.
***
Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń astanalyq sammıti ótetin ýaqyt ta taıap qaldy. Olaı bolsa, atalmysh jıynǵa qatysatyn memleketterge daıyndyq jumystaryn jandandyrǵan abzal. Jalpy alǵanda halyqaralyq uıymnyń kez-kelgen kezdesýi úlken tarıhı oqıǵalarmen baılanysty boldy jáne árbir kezdesý eýropalyq qaýipsizdik máselesine jańasha reńk berip keldi. Al Qazaqstannyń atalmysh uıymǵa tóraǵalyǵy óte bir qıyn ári kúrdeli kezeńdermen sáıkes keldi. Álemdik daǵdarys ekonomıkalyq, saıası jáne áleýmettik qaýipsizdik máselesine ózgeshe kózqaraspen qaraýǵa májbúr etti. Sondyqtan aldaǵy Astana sammıti de EQYU men qatar eýroatlantıkalyq keńistiktegi atýly oqıǵalardyń biri bolyp qalatyny sózsiz. Aldaǵy ýaqytta elimizde ótkeli otyrǵan alqaly jıyn týraly «Lıter» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Ot Helsınkı do Astany» atty maqaladan oqısyzdar.