Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty: Qazaqstan men AQSh taýar aınalymy 22,8%-ǵa kemidi
ASTANA. KAZINFORM – 2025 jylǵy qańtar-shilde aılarynda Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy ózara saýda kólemi 1,9 mlrd AQSh dollaryn qurap, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 22,8%-ke tómendedi. Bul týraly Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty málimdedi.
Osy kezeńde AQSh Qazaqstannyń syrtqy saýdasynda 2,4% úlespen toǵyzynshy orynda tur.
- Qazaqstannan AQSh-qa eksport 42,7%-ke qysqaryp, 641,9 mln AQSh dollaryn qurady. Eksporttyń tómendeýine shıki munaı (65%-ke), ferroqorytpalar (40%-ke) jáne kúmis (10%-ke) jetkizilimderiniń azaıýy áser etti. Degenmen ýran (+41,5%), baǵaly metaldardan jasalǵan zergerlik buıymdar jáne tantal ónimderi (+87,3%) eksportynyń ósimi baıqaldy.
AQSh-tan Qazaqstanǵa ımport kólemi 6%-ke azaıyp, 1,25 mlrd AQSh dollaryn qurady. Jeńil avtomobılder (-22,2%), avıatsııalyq qozǵaltqyshtar (-42%), telefon apparattary (-74,2%) jáne úı qusynyń eti (-60,1%) ımporttalýy qysqardy. Al dárilik zattar ımporty 4 eseden astam ósip, ushý apparattary jetkizilimi 88,7%-ke artty, - delingen aqparatta.
Saýda balansy dástúrli túrde teris mánge ıe. 2024 jylǵy -208,4 mln AQSh dollarymen salystyrǵanda 2025 jyldyń qańtar-shilde aılarynda tapshylyq -607,5 mln AQSh dollaryna deıin ulǵaıdy.
Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýtynyń dereginshe, keıingi on jylda eki el arasyndaǵy taýar aınalymy turaqty ósim kórsetken. 2015 jyly 1,9 mlrd AQSh dollaryn qurasa, 2024 jyly eki esege ósip, 4,2 mlrd AQSh dollaryna jetken.
- Ósim Qazaqstannan eksporttyń artýymen (2015 jylǵy 0,43 mlrd AQSh dollarynan 2024 jyly 1,97 mlrd dollarǵa deıin) jáne AQSh-tan ımport kóleminiń kóbeıýimen (2015 jylǵy 1,47 mlrd AQSh dollarynan 2024 jyly 2,24 mlrd dollarǵa deıin) qamtamasyz etildi.
Sonymen qatar, 2025 jyldyń ІІ toqsany basyndaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstan AQSh-qa qatysty netto-ınvestor mártebesine ıe. Qazaqstannyń AQSh-qa portfeldik ınvestıtsııalary 48,7 mlrd AQSh dollaryn qurasa, Qazaqstan ekonomıkasyna AQSh tarapynan 38,9 mlrd AQSh dollary kóleminde tikeleı ınvestıtsııa salynǵan. Onyń 96,4%-i taý-ken ónerkásibine jáne ken oryndaryn ıgerýge baǵyttaldy, - dep túsindirgen ınstıtýt.
2005 jyldan beri Qazaqstan ekonomıkasyna AQSh-tan tikeleı ınvestıtsııalardyń jıyntyq kólemi 51,8 mlrd AQSh dollaryna jetti. Bul AQSh-ty Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy iri ınvestorlardyń biri retinde kórsetedi.
Aıta keteıik, Memleket basshysy men AQSh ınvestıtsııalyq banki ókiliniń kezdesýine qatysty mınıstr pikir bildirdi.
— Búginde Goldman Sachs ártúrli derekter ortalyǵyn qarjylandyrý quraldaryn belsendi túrde paıdalanyp jatyr. Olardyń AQSh-ta osy salada kóptegen jobalary bar. Sondyqtan biz olardy óńirimizdegi tsıfrlyq ınfraqurylymǵa ınvestıtsııa tartý úshin qalaı paıdalanýǵa bolatynyn zerttep jatyrmyz, — dedi Jaslan Mádıev.