Ekologter Atyraý munaı óńdeý zaýytyna kúkirtsýtek deńgeıiniń artýyna baılanysty tekseris júrgizedi
ATYRAÝ. KAZINFORM – Ekologter Atyraý munaı óńdeý zaýytyna kezekten tys tekseris ashpaq. Buǵan 25 qańtarda Atyraýdaǵy birqatar eldi meken aýmaǵynda kúkirtsýtektiń shekti normadan asyp ketýi sebep bolyp otyr.
Atyraý oblysy boıynsha ekologııa departamenti basshysynyń orynbasary Erlan Esenovtyń sózinshe, qazirgi ýaqytta bul jaǵdaıǵa baılanysty aýa sapasyna qatysty materıaldar jınaqtalýda. Keıin daıyn qujattar quqyq qorǵaý organdaryna jiberiledi.
– 25 qańtardan basqa kúnderi de aýa quramynda kúkirtsýtek mólsheriniń shektik normadan asyp ketkeni boldy. Búginde bar málimetti saraptap jatyrmyz. Barlyq fakt boıynsha mindetti túrde tekseris júrgizemiz. Kásipkerlik kodeksine sáıkes eshqandaı qujatsyz AMÓZ-ge tekseris asha almaımyz. Sondyqtan barlyq materıaldy jınaqtap, prokýratýra organdaryna jiberemiz. Materıal tirkelgennen keıin ǵana tekseriske kirisemiz , - dedi Erlan Esenov.
Al Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń zerthanasy kásiporynnyń batys jáne ońtústik-batys bólikterinde ornalasqan sanıtarlyq-qorǵaý aımaǵynda soltústik-shyǵys jel baǵyty boıynsha atmosferalyq aýa sapasyn teksergen. Júrgizilgen taldaý nátıjesi boıynsha atmosferalyq aýadaǵy lastaýshy zattardyń shekti ruqsat etilgen kontsentratsııadan asýy tirkelgen joq, ıaǵnı ıis zaýyttan emes deıdi.
Zertteý jumystary kelesi komponentter boıynsha júrgizilgen:
1. Kúkirtsýtek: kórsetkish – 0,00002 mg/m³, norma – 0,008 mg/m³;
2. Kómirsýtek S6-S10: kórsetkish – 0, norma – 30 mg/m³;
3. Kómirsýtek S12-S19: kórsetkish – 0, norma – 1 mg/m³;
4. Benzol: kórsetkish – 0, norma – 0,3 mg/m³;
5. Ksılol: kórsetkish – 0, norma – 0,2 mg/m³.
– Atyraýlyqtar ıis degen másele týyndaǵan kezde mindetti túrde jeldiń baǵytyna nazar aýdarý kerek. Sol kúni jel soltústik-shyǵystan, búgin jel soltústikten soǵyp tur. ıAǵnı, jel AMÓZ-ge qaraı bolýda. Atyraý aýmaǵynda zaýyttan basqa lastaýshy kózder bar. Naqty ıistiń qaıdan shyqqanyn quzyrly organdar aıtady. Biz óz tarapymyzdan sanıtarlyq qorǵaý aımaqtarynda taldaý jasadyq. Shyǵaryndylardyń shekti normadan aspaǵanyn anyqtady,-dedi «AMÓZ» JShS qorshaǵan ortany qorǵaý bóliminiń jetekshi ınjeneri Móldir Borasheva.
AMÓZ ókili turǵyndardyń «juma men jeksenbi aralyǵynda zaýyttan shyǵatyn ıistiń ádettegiden ótkir bolady» degeni ýájine qatysty pikir bildirdi. Móldir Borashevanyń sózinshe, bul aqparat shyndyqqa janaspaıdy. Barlyq shyǵaryndy negizgi uıymdasqan kózderden ınstrýmentaldy jáne esepteý ádister arqyly shyǵarylady.
– Taǵy bir jáıtqa toqtalsam. Tasqala aýylynyń turǵyny túsirgen vıdeony saralap qarasańyzdar bý soltústik shyǵystan tike ketip bara jatyr. ıAǵnı, jel turǵynǵa qaraı tike soǵyp turǵan joq, aldynan ótip jatyr, - dep pikir bildirdi «AMÓZ» JShS qorshaǵan ortany qorǵaý bóliminiń jetekshi ınjeneri Móldir Borasheva.
Zaýyt taratqan resmı málimetke súıensek, tehnologııalyq protsesterde jylý almasý prıntsıpi qoldanylady, ıaǵnı bir aǵyn qyzdyrylyp, ekinshisi salqyndatylady. Aǵyndar arasynda jylý energııasyn tasymaldaýshy retinde sý paıdalanylady. Bul – álemdegi munaı óńdeý zaýyttarynda keńinen qoldanylatyn tájirıbe. Sý tehnologııalyq peshterde qyzdyrylyp, gradırnıalardyń kómegimen salqyndatylady. Otyn jaǵý arqyly qyzdyrý jáne salqyn aýamen janasý kezinde salqyndatý protsesinde sý býy túzilip, atmosferaǵa shyǵarylady.
– Jyldyń jyly mezgilderinde sý býy atmosferada tez taralady. Al aýa temperatýrasy tómendegen kezde, ásirese qys aılarynda, bý jerge jaqyn qabattarda kondensatsııalanyp, sý tamshylary men muz krıstaldarynan turatyn shleıf túzedi. Bul qubylys pesh murjalary men gradırnıalardan shyqqan «tútin» retinde kórinýi múmkin, alaıda ol janý ónimi nemese aýa lastanýynyń belgisi emes, - delingen resmı málimdemede.
AMÓZ ókili kásiporynnyń búginde keshendi ekologııalyq ruqsat almaǵanyn aıtty. Zaýyt bul ruqsatty osy jyly alýdy josparlap otyr.
Aıta keteıik, zaýytta 300-den astam shyǵaryndy kózi bar. Negizgi uıymdasqan kóz – tórteý. Tórteýinde avtomattandyrylǵan monıtorıng júıesi ornatylǵan. Bul júıe arqyly lastaǵysh zattar týraly málimet lezde quzyrly organdarǵa túsip otyrady.
25 qańtar kúni Atyraý qalasynda atmosferalyq aýanyń sapasyna júrgizilgen monıtorıng nátıjesinde birqatar aýmaqta kúkirtsýtek kontsentratsııasynyń shekti ruqsat etilgen mólsherden 36 ese artyp ketkeni belgili bolǵan edi.