Ekologııa ulttyq qundylyq retinde Konstıtýtsııada bekitilýi tıis – Májilis depýtaty
ASTANA. KAZINFORM – Konstıtýtsııalyq reforma aıasynda ekologııa máselesine qatysty usynystar kóptep túsip jatyr. Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııa múshesi Serik Egizbaev ekologııalyq jaýapkershilikti ulttyq qundylyq retinde Ata Zańda bekitý qajettigin aıtty.
Onyń sózinshe, tabıǵatty aıalaý tek zań talaby emes, azamattyń ishki ustanymyna aınalýy tıis. Bul týraly Májilis depýtaty Jibek Joly arnasynyń «Jańa ýaqyt» aqparattyq-saraptamalyq baǵdarlamasynda málimdedi.
– Qaralyp jatqan Konstıtýtsııa jobasyna qoǵam tarapynan kóptegen usynystar túsip jatyr. Búginniń ózinde kelip túsken usynystardyń sany 2 myńnan asyp, 3 myńǵa jýyqtady. Qazirgi qoldanystaǵy Konstıtýtsııa 104 baptan turady. Qarapaıym eseppen alǵanda, árbir bapqa orta eseppen 20-dan astam usynys kelip otyr. Sonyń ishinde, meniń esebimshe, usynystardyń 20 paıyzdan astamy tikeleı bolmasa da, ekologııa máselesine qatysty, - deıdi stýdııa qonaǵy.
Osy rette depýtat komıssııa múshesi ári «Aýyl» partııasynyń ókili retinde ekologııa máselesin erekshe kótergenin atap ótti.
– Biz de Konstıtýtsııanyń túrli baptaryna óz usynystarymyzdy berip jatyrmyz. Degenmen men komıssııa otyrysynda arnaıy sóz alyp, ekologııa máselesin ulttyq qundylyq deńgeıinde Ata Zańda bekitý týraly usynys aıttym. Bul bastamany komıssııa músheleri negizinen qoldady dep aıtýǵa bolady, - deıdi Serik Egizbaev.
Komıssııa múshesiniń pikirinshe, ekologııalyq jaýapkershilikti keıinge qaldyrý el bolashaǵyna qaýip tóndiredi.
– Meniń oıymsha, ekologııalyq sana-sezimdi, jańa oı-pikir men jańa ekologııalyq saıasatty ulttyq qundylyq retinde qalyptastyrmasaq, XXI ǵasyrda bul eldiń bolashaǵyna ǵana emes, tutas adamzattyń keleshegine zııanyn tıgizýi múmkin. Sebebi ekologııa máselesi búginde álemdik kún tártibine shyqqan ózekti taqyryptardyń biri. Qazaqstan jer kólemi jaǵynan álemde 9-orynda turǵan memleket. Sondyqtan bul másele biz úshin aıryqsha mańyzdy. Bizdiń eń úlken baılyǵymyz – biregeı tabıǵatymyz, jerimiz ben sýymyz, taza aýamyz. Eger osy qundylyqtardan aıyrylsaq, basqa dúnıeniń biz úshin máni bola ma degen saýal týyndaıdy. Bizdiń usynysymyz da dál osy túsinikten bastaý alady, - deıdi spıker.
Depýtat Konstıtýtsııa jobasyndaǵy 31-bapqa naqty usynysyn jetkizdi.
– Konstıtýtsııa jobasynda 31-bap bar. Biz osy bapqa «Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary tabıǵatty aıalaýǵa jáne tabıǵı baılyqqa uqypty qaraýǵa mindetti» degen mazmunda usynys engizdik. Ata Zań tártip pen jaýapkershilikti de talap etetin negizgi qujat bolǵandyqtan, «mindetti» degen uǵymdy qoldanýdy jón kórdik. Degenmen, meniń jeke oıymsha, qorshaǵan ortany qorǵaý men aıalaý eń aldymen adamnyń júreginde, sanasynda qalyptasqan ustanym bolýy kerek, - deıdi komıssııa múshesi.
Bul baǵytta halyqaralyq tájirıbe de eskerilgen.
– Osy usynysty ázirleý barysynda biz ózge elderdiń Konstıtýtsııalaryndaǵy tájirıbelerdi de zerdeledik. Sol kezde túıgenimiz – azamattardyń qorshaǵan ortaǵa jaýapkershilikpen qaraýy úshin aldymen memleket tıisti jaǵdaı jasaýy tıis. Bul jaǵdaı eń aldymen oqý-aǵartý men túsindirý jumystarynan bastalýy kerek. Adam óz aınalasyna, qorshaǵan ortasyna durys kózqaraspen qaramasa, onyń urpaǵy qandaı ortada ómir súredi degen saýal árkimniń oıynda bolýy tıis. Olar taza tabıǵatta ómir súre me, álde densaýlyǵyna, tipti ómirine qaýip tóndiretin ortada qala ma – bul úlken jaýapkershilik. Sondyqtan ekologııa máselesinde kesip-piship talap qoıýdan buryn, júıeli túrde túsindirý jumystaryn júrgizý mańyzdy. Bul Úkimettiń tikeleı mindeti dep sanaımyn, - deıdi májilismen.
Aıta keteıik, buǵan deıin Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııa múshesi Elnur Beısenbaev ulttyq qundylyqtardy qorǵaý eń aldymen otbasy men neke ınstıtýtyn zańmen nyǵaıtýdan bastalady degen pikir bildirgen edi.