Ekologııa mınıstrligi kúrish alqaptaryn azaıýyna qatysty túsinik berdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Kúrish egý alqaptaryn kezeń-kezeńimen azaıtý – bul qazirgi zamanǵy shyndyqtan týyndaǵan obektıvti qajettilik. Mundaı pikirdi Májilis depýtattarynyń saýalyna oraı QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstriniń mindetin atqarýshy Serikqalı Brekeshev bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Ylǵal súıgish daqyldar, maqta, kúrish egisterin qysqartý jónindegi saıasat bizdiń elimizde 2005 jyldan bastap júrgizile bastady. Mundaǵy negizgi dálel – sýarmaly sýdyń jalpy tapshylyǵy, ásirese transshekaralyq sý kózderi, Іle jáne Syrdarııa ózenderi. Sýarmaly sýdyń tómen baǵasy aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi ony uqypty ustaýǵa yntalandyrmaıdy. Sondyqtan ony muqııat paıdalanbaý ádettegi jaǵdaıǵa aınaldy. Qazirgi ýaqytta qalyptasqan tarıf belgileý júıesi sýarmaly sýdyń quny ónimniń ózindik qunynyń 1 paıyzynan az bolýyna alyp keldi. Al basqa elderde ol 4-ten 16 paıyzǵa deıin aýytqıdy», - delingen jaýapta.
Onyń atap ótýinshe, elimizde sýdy qajet etetin aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egistigin azaıtýdy 2030 jylǵa deıin kezeń-kezeńimen júrgizý kózdeledi. Kúrish daqylynan sýdy az qajet etetin basqa aýyl sharýashylyǵy daqyldaryna kezeń-kezeńimen kóshý aýyl sharýashylyǵy óndirisin qaıta baǵdarlaýdy aýyrtpalyqsyz júzege asyrýǵa múmkindik beredi.
«Kúrish – bul shaıylatyn daqyl, onyń ósimdikteri sý qabatynyń astynda, kishkene kóldeneń chekterde júredi. Kúrish tuzǵa tózbeıdi, sol sebepti tuz deńgeıiniń joǵarylaýyna baılanysty chekterdegi sý birneshe ret ózgeredi. Sondyqtan vegetatsııa kezeńinde 1 gektar kúrish daqylyna 22-den 25 myń tekshe metrge deıin sý jumsalady. Al dándik júgerini ósirý úshin – 6 myń, kópjyldyq shópter – 8 myń, baqsha daqyldary 4 myń tekshe metr sý qajet. Eger kúrdeli jáne aǵymdaǵy shaıý, hımmelıoratsııa jáne basqa da issharalar kómegimen topyraqtyń melıoratsııalyq jaı-kúıine ýaqtyly jaqsartý júrgizilse, topyraqtyń tuzdanýy bolmaıdy. Daıyndalǵan topyraqtarda sýarý sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanǵan kezde, topyraqtyń tek tamyr qabatyn ylǵaldandyryp, kóldeneń drenajdyń jumysyna baılanysty jer asty sýlarynyń deńgeıin tómen (jartylaı gıdromorfty rejım) ustap turý kerek. Bul sharalar kóbinese qaıtalama tuzdaný, jer asty sýlarynyń deńgeıin kóterý yqtımaldyǵyn azaıtady, bul tómengi gorızonttardan tuzdardyń kóterilýine jol bermeıdi», - dedi Serikqalı Brekeshev.
Mınıstr mindetin atqarýshy Qazaqstanda sý resýrstarynyń tapshylyǵyna baılanysty qalyptasqan jaǵdaıdy naqty baǵalaý qajettigin aıtady. Onyń paıymynsha, sýarmaly eginshilikti qıyn jaǵdaıǵa jetkizgennen góri, aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń sýdy az qajet etetin daqyldardy ósirýge birtindep kóshýin júzege asyrǵan durys.
«Elimizde kúrish egý alqaptaryn kezeń-kezeńimen azaıtý – bul qazirgi zamanǵy shyndyqtan týyndaǵan obektıvti qajettilik. Sonymen qatar, memleketaralyq sý qatynastaryn jetildirý, qazirgi zamanǵy tehnologııalardy tolyq aýqymda engizý jáne qoldaný maqsatynda ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizý, sý únemdeý tehnologııalaryn engizý, ırrıgatsııalyq jáne drenajdyq júıelerdi qalpyna keltirý, sý zańnamasyn ózektendirý jáne jetildirý, ekonomıkalyq tıimdi tarıftik saıasatty engizý jumystary ázirlenip jatqan Sý resýrstaryn basqarý boıynsha jańa ulttyq jobasy aıasynda qarastyrylylǵanyn habarlaımyz», - dedi ol depýtqa bergen jaýabynda.
