Ekinshi dúnıejúzilik soǵys: Pskov oblysynan quramynda qazaqstandyq bolǵan ushaqtyń qaldyqtary tabyldy
ORAL. KAZINFORM — Reseıdegi izdestirý jumystary nátıjesinde Pskov oblysynyń Nevel aýdanynda Bolshoı Ivan kólinen Pe-2 ushaǵynyń bólikteri men adam súıekteriniń qaldyqtary shyǵaryldy.
Іzdestirý tobynyń múshesi, Máskeý qalasynda turatyn Pavel Chernovtyń Kazinform tilshisine málim etkenindeı, budan bir jyl buryn maýsym aıynda osy kólden ushaqtyń birqatar bólikteri, sonyń ishinde dvıgateli tabylǵan bolatyn.
Reseı Qorǵanys mınıstrliginiń Ortalyq arhıvinen alynǵan málimetke qaraǵanda, motor (№ 40-23) № 11-106 bortqa, biraq qaqpaq basqa ushaqqa (№ 14-106) tıesili bolyp shyqty. Sondyqtan birneshe joramal týyndap, kólde eki ushaqtyń qaldyqtary jatýy múmkin ekendigi aıtylǵandyqtan, ekspedıtsııany bıyl qaıta jalǵastyrý jóninde sheshim qabyldandy.
— Bıyl maýsymda jumysty qaıta jandandyrǵan kezde motordyń iri bólikteri tabyldy. Sonyń ishinde porshendegi 22-23 tsıfrlary serııalyq nómiri 11-106 Pe-2 ushaǵyna ornatylǵan motordyń nómirine sáıkes keldi. Osylaısha, serııalyq № 11-106, quıryǵyndaǵy № 5, № 40-23 jáne № 22-23 motory bar Pe-2 ushaǵynyń 202-jyldam qımyldaıtyn bombalaýshy avıatsııa polkiniń 3-eskadrılıasy 1-zvenosynyń quramynda bolǵany anyqtaldy. Bul ushaq 1943 jylǵy 18 qańtarda tapsyrmany oryndaýǵa attanyp, sodan áýejaıǵa oralmaǵan. Ortalyq arhıv qujattaryna sáıkes ony jaýdyń ıstrebıtelderi atyp túsirgen, — deıdi Pavel Chernov.
Onyń aıtýynsha, buǵan deıin ekıpaj habarsyz ketken delinip keldi. Atap aıtqanda, ushqysh, aǵa serjant Pavel Aleksandrovıch Teplışev, 1917 jyly týǵan, Saratov oblysynyń týmasy, Balashov áskerı ushqyshtar mektebiniń túlegi, atqysh-bombalaýshy, aǵa serjant Alekseı Ivanovıch Golovlev, 1921 jyly týǵan, Kalının qalalyq áskerı komıssarıatynan shaqyrylǵan, atqysh-radıst, serjant Sergeı Elıseevıch Vılkov, 1915 jyly týǵan, Qazaq KSR Almaty qalalyq áskerı komıssarıatynan shaqyrylǵan.
Janyp ketken usaq súıek qaldyqtary saraptama jasaý úshin Tergeý komıtetine berildi. Ekıpajdyń anyqtalýyna baılanysty olardyń týma-týysqandary izdestirilip jatyr.
Ushqysh Pavel Teplışevtiń jaqyn-jýyqtary Saratov oblysynan tabyldy, onyń sýreti de saqtalǵan.
— Ekıpaj múshesi Sergeı Vılkov Batys Qazaqstan oblysy Shyńǵyrlaý aýdany Otradnoe aýylynda dúnıege kelgen. Ákesi Elıseı Semenovıch Vılkov Almaty qalasynda turǵan, mekenjaıy retinde 14 lınııa, 36-úı kórsetilgen. Sondyqtan Sergeı Vılkovtyń týystary da tabylyp qala ma dep úmittenemiz, — deıdi Pavel Chernov.
Reseı Qorǵanys mınıstrligi Ortalyq arhıviniń derekterine sáıkes Kalının (qazir Tver) oblysy Kývshınov aýdany Bolshoe Ilıno derevnıasy mańynda ornalasqan áýejaıdan 1943 jyly 18 qańtar kúni barlyǵy toǵyz ushaq ushyp shyqqan. Olarǵa jaý áskerin bombalaý júktelgen. Osy tapsyrmadan 6 ushaq oralmaǵan.
Germanııada saqtalǵan qujattarǵa qaraǵanda, sol kúni Opýhlıkı stantsııasy tusynda úsh ushaq negizgi toptan bólinip, fashısterdiń zenıttik artıllerııasynyń atqylaý aımaǵyna kirgen. Keıin sonyń ekeýin nemis baqylaýshylary Bolshoı Ivan kóliniń soltústik bóligi ústinde joǵaltyp alǵan.
Pavel Chernovtyń aıtýynsha, 14-106 nómiri bar qaqpaq nemis baqylaýshylary kórsetken ekinshi ushaqqa tıesili bolýy ábden yqtımal. Munyń ekıpajy: ushqysh, aǵa serjant Vıktor Vıktorovıch Chırov, ushqysh-bombalaýshy, leıtenant Vladımır Trofımovıch Gaevskıı (ekeýi de habarsyz ketken), atqysh-radıst, serjant Fedor Ivanovıch Mıheev (tiri qalǵan, aıyp batalonynda shaıqasqan, qatardaǵy jaýynger, soǵysty Berlınde aıaqtaǵan).
Al Sergeı Vılkov týraly málimet Batys Qazaqstan oblysynda da izdestirilip jatyr.
Shyńǵyrlaý aýdany ákimdiginiń habarlaýynsha, S. Vılkovtyń týǵan jeri — Otradnoe aýyly buryn Lýben (qazir Aqshat) aýyldyq okrýginiń quramynda bolǵan. Kúni búgin mundaı eldi meken joq.
Eske sala keteıik, budan buryn ólketanýshynyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde BQO aýdanynda 200-den astam sarbaz ben ofıtserdiń qaza tapqany jóninde aıtqanyn jazǵan edik.