Ekibastuz turǵyndary 10 jyldan beri ortalyq jylýǵa qosyla almaı otyr
PAVLODAR. KAZINFORM — Ekibastuz qalasyndaǵy 22-shi shaǵynaýdannyń halqy qoıý tútinniń arasynda kún keshýge májbúr. Myńǵa tarta turǵyn baspanasyn ortalyq jylý jelisine qosyp berýdi suraǵaly on jyldaı ýaqyt ótken.
Atalǵan shaǵynaýdan Ekibastuz qalasynyń shetkeri bóliginde, № 23, 25, 26 shaǵynaýdandarmen japsarlas ornalasqan. Mundaǵy baspanasyń bári — jer úıler.
Jańa aýdan retinde 2008 jyldan salyna bastap, arada 7 jyl ótkende barlyq jer telimderinde qurylystar tolyqtaı boı kótergen. ıAǵnı, aýmaqta bos jer joq deýge bolady.
Úı ıeleri baspanalaryn pesh jaǵyp jylytady. Qysqy mezgilde úıler burqyraǵan qoıý tútinge kómilip, aşy ystyń ıisi esik-terezeden kiredi. Turǵyndar dalaǵa kir jaıa almaıtyndaryn aıtady. Al kóshege shyǵyp, serýendeıin dese aýadaǵy kómirqyshqyl gazyn jutýǵa májbúr.
Jurtshylyq úıleriniń dál janynan ótetin ortalyq jylý magıstraline qosyla almaı otyr. Sebebi kóshelerge jylý qubyry júrgizilmegen.
— 2010 jyly úıimizdi salyp, kóship keldik. Qara kúzden kóktemge deıin úzbeı pesh jaǵamyz. Joldasym ekeýimiz jumystamyz, al úıde ulym ǵana. Ol pesh jaǵa almaıdy. Keıde ańyraǵan sýyq bólmede bizdi keshke deıin kútip otyrýǵa májbúr. Aınalamyzdaǵy jer úılerdiń kóbi uzaq janatyn peshter qoıyp alǵan. Qurylǵylar qaýipsizdik talaptaryna saı emes, keıde jarylyp, órt shyǵady. Jalpy aýdan boıynsha órt kóp, 2023 jyly bizdiń kóshede bir úı otqa oranyp, ishinde kishkentaı bala qalyp qoıa jazdady. Odan keıin dúken men monsha órtenip ketti. Taǵy eki baspana tolyǵymen kúlge aınalsa, birneshe úıdiń janynda bólek shyǵarylǵan peshteri jaryldy. Árbir oqıǵa bizdiń ómirimizge úlken qaýip. Qudaı betin aýlaq qylsyn, eger tótennen úlken órt turatyn bolsa, onsyz da tyǵyz salynǵan tutas kósheler kúlge aınalǵaly tur, — dep qynjylady Petrenko kóshesinde turatyn Dana Ámirova.
Úılerin ortalyq jylý jelisine qosyp berýdi suraǵan kópshilik 2017 jyldan beri ákimdikke, tıisti organdarǵa hat jazýmen keledi. Ákimniń eseptik kezdesýlerinde de jıi kóteriletin máseleniń birine aınalǵan. Alaıda bıliktiń syrǵyma jaýaby jergilikti turǵyndardy qanaǵattandyrmaı otyr.
Bir qyzyǵy, bul aýmaqtan keıin boı kótergen № 23 shaǵynaýdandaǵy barlyq jeke úıler ortalyq jylýǵa qosylǵan. Turǵyndardyń aıtýynsha, ol aýdanda baspanalar áli kúnge tolyq salynyp bitpegen, bos keńistikter barshylyq. Endeshe bılik pen jylýǵa jaýapty kásiporyn № 22 shaǵyn aýdandy nelikten elemeı otyrǵany túsiniksiz.
— Ortalyq jylý qubyry dál janymyzdan ótse de, soǵan qosyla almaı otyrǵanymyz ókinishti. Qalany jylýmen qamtyp otyrǵan jylý-energııa ortalyǵy jaqyn jerde ornalasqan. Keıde jel baǵyty ózgergende odan ushqan tútin men shań-tozań borap, úıimizden shyǵýdan qalamyz. Bir qysta shamamen 100-150 myń teńgeniń kómirin jaǵamyz. Ondaı shyǵyndy biz sııaqty qarapaıym adamdardyń barlyǵynyń qaltasy kótere bermeıdi. Munda jalǵyz basty qart adamdar men kópbalaly otbasylar turyp jatyr. Olardyń jaǵdaıyn oılap otyrǵan eshim joq. Qala basshylyǵy jańa jyl merekesinde bıýdjetten mıllıondaǵan teńge qarajat bólip, shahardyń ishin álem-jálem etip áshekeılep qoıady. Sol qarajatty bizdiń muń-muqtajymyzdy sheshýge baǵyttasa bolmas pa? — deıdi Dana Ámirova.
Al zeınetker Saǵıla Qyryqbesova «2023 jyly 22-shi shaǵyn aýdanǵa jylý qubyry tartylady» degen bıliktiń sózine senip, otbasymen kóship kelgenin jetkizdi.
Alaıda arada 3 jyldaı ýaqyt ótse de, ýáde oryndalmaǵan. Uzaq jylǵy beınetiniń zeınetin kóretin shaqqa jetkende de qıyndyqtan kóz ashpaı, kúni boıy úıine shelektep kómir tasyp, pesh jaǵýmen ómirin ótkizýde.
— Byltyr kúzde úıimizden shyǵarylǵan kúldiń shoǵy jelmen ushyp, garajymyzdy órtedi. Abyroı bolǵanda órt sóndirýshiler jedel jetip, sóndirip aldy. Kóshelerde ortalyq káriz júıesi bar, biraq ony jaǵdaıy jetetin turǵyndar ǵana tartyp alǵan. Keıbir úıler áli kúnge jeke septıkti paıdalanady. Bul da úlken máseleniń biri. Budan bólek, kóshelerde áli kúnge asfalt tóselmegen, ol jylý qubyry júrgizilgen soń paıda bolady dep otyr bıliktiń adamdary. Kóktemde qar erigende tolarsaqtan saz keshemiz. Myna jaqta 23-shi shaǵynaýdan bizden keıin tur, jylý qubyry solarǵa ótip ketedi de, bizde joq. Jylý qubyry tipti aıdaladaǵy ıppodromǵa deıin salynyp tastalǵan. Ol qubyrlarǵa jylý baryp tursa da, jerge kómilip bostan-bos jatyr. Ortada sharasyz kúıde qalyp otyrmyz, — muńyn shaqty zeınetker.
Máseleniń izimen Ekibastuz qalasy ákimdigine habarlastyq. Ákimdiktiń dereginshe, atalǵan shaǵyn aýdanda 45 eki qabatty jáne 216 bir qabatty jeke turǵyn úıler ornalasqan.
Bul baspanalarda shamamen myńnan astam turǵyn tirshilik etýde. Qoldanystaǵy jelilerde qysym parametrleri jetkiliksiz bolýyna baılanysty aýmaqty ortalyq jylý magıstraline qosýǵa múmkindik bolmaı kelgen.
— Deıturǵanmen 2024 jyly TM 7/1 qosymsha jylý magıstrali salynǵannan keıin jobany iske asyrýǵa jol ashyldy. 2025 jyly 22-shi shaǵyn aýdannyń jylý jelileriniń jobasyn ázirleý úshin tehnıkalyq sharttar alyndy. Qazir JSQ-ny ázirleý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Aýdan boıynsha jylý qubyrlarynyń jalpy uzyndyǵy 4 kılometr bolady. JSQ bıyl maýsym aıyna deıin ázirlenip bolýy kerek. Al ázirshe aýmaq turǵyndaryna shydaı turýǵa týra keledi. Atap óterligi, mundaǵy osal toptardyń jaǵdaıy bizdiń nazarymyzda. «Bogatyr Kómir» JShS jyl saıyn qaıyrymdylyq kómek retinde peshpen jylytylatyn úılerdiń turǵyndaryna (áleýmettik jaǵdaıy tómen) tegin kómir úlestiredi, — deıdi Ekibastuz qalasy ákiminiń orynbasary Qanysh Ádiljanov.
Onyń sózinshe, negizi Ekibastuz qalasynda jylý jelileriniń qurylysy kezeń — kezeńimen júrgizilýde. 2019-2021 jyldar aralyǵynda 23-shi shaǵynaýdannyń jáne ıppodrom aýdanynyń jylý jelilerin salý boıynsha eki joba iske asyrylǵan.
Bir ǵana ıppodrom mańyna 1,3 mlrd teńge jumsalǵan. Nátıjesinde qazirgi ýaqytta qala boıynsha ortalyq jylýmen qamtylǵan jer úıler sany — 6,5 myńǵa jetip otyr.
Alaıda 22-shi shaǵynaýdandaǵy jer úılerge qubyr tartýǵa qarajattyń qashan jáne qandaı kólemde bólinetinin bılik ókilderi aıta almaıdy.
