Ekibastuz monoqala sanatynan shyqty
ASTANA. KAZINFORM - QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi elimizdegi monoqalalar tizbesin jańartty. Tıisti ózgeris «Qazaqstan Respýblıkasy monoqalalarynyń tizbesin bekitý týraly» QR Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2023 jylǵy 21 qarashadaǵy №248 buıryǵyna engizildi.
Mınısrliktiń baspasóz qyzmetiniń zhabarlaýynsha, QR Premer-mınıstriniń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2026 jylǵy 10 naýryzdaǵy №75 buıryǵyna sáıkes Ekibastuz qalasy monoqalalar tizbesinen shyǵaryldy.
Tizbeni jańartý Memleket basshysynyń 2024 jylǵy 2 qyrkúıektegi Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtylǵan tapsyrmasyn oryndaý úshin júrgizildi. Qujatta eldiń basqa monoqalalaryn damytý úshin Saran qalasynyń ekonomıkasyn ártaraptandyrýdyń tabysty tájirıbesin taratý mindeti qoıylǵan bolatyn.
Osy jumys sheńberinde Ulttyq ekonomıka mınıstrligi monoqalalardyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna ónerkásip óndirisiniń serpini, ınvestıtsııalyq belsendilik, kásipkerlikti damytý, jumyspen qamtý qurylymy jáne ekonomıkanyń ornyqtylyǵynyń basqa da parametrleri sekildi 78 negizgi kórsetkish boıynsha keshendi taldaý júrgizdi.
Taldaý nátıjesi boıynsha, Ekibastuz ekonomıkany ártaraptandyrýdyń turaqty úrdisin, damýdyń monoprofıldi modelinen birtindep shyǵýdy kórsetti. Qala ekonomıkasy teńdestirilgen salalyq qurylymmen, ónerkásiptiń turaqty ósýimen jáne joǵary ınvestıtsııalyq belsendilikpen sıpattalady.
Búgingi tańda Ekibastuz elimizdiń energetıka jáne metallýrgııa salasynda sheshýshi ról atqaratyn mańyzdy ónerkásip ortalyǵy bolyp otyr. 2025 jylǵy qorytyndy boıynsha qaladaǵy ónerkásip óndirisiniń kólemi 1 629,4 mlrd teńge. Bul 2024 jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda, 28,1%-ǵa artyq. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııa 429,8 mlrd teńgege jetip, ótken jylǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 1,2 ese ósken.
Halyqty jumyspen qamtý ekonomıkanyń birneshe sektory arasynda bólingen. Bul bir qala quraýshy kásiporynǵa táýeldiliktiń tómendeýin jáne monofýnktsıonaldylyq belginiń joǵalýyn kórsetedi. Osyǵan baılanysty, oń áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishterdi eskere otyryp, Ekibastuzdy monoqalalar tizbesinen shyǵarý týraly sheshim qabyldandy.
Jańartylǵan buıryqpen 19 monoqalanyń tizbesi bekitildi: Abaı, Aqsaı, Aqsý, Altaı, Balqash, Jańaózen, Jitiqara, Lısakovsk, Qarajal, Kentaý, Qulsary, Kýrchatov, Rıdder, Rýdnyı, Sátbaev, Stepnogorsk, Temirtaý, Shahtınsk jáne Hromtaý. Osylaısha, eldegi monoqala sany 20-dan 19-ǵa deıin qysqardy.
Tizbeni ózektendirý monoqalalarǵa qatysty memlekettik saıasattyń ataýlylyǵyn arttyrýǵa jáne ekonomıkanyń qala quraýshy kásiporyndarǵa joǵary táýeldiligi saqtalatyn aýmaqtarda qoldaý sharalaryn shoǵyrlandyrýǵa baǵyttalǵan.
Ekibastuzdy tizbeden shyǵarý qala ekonomıkasynyń tabysty transformatsııasynyń kórsetkishi. Ony ártaraptandyrýdyń, kásipkerlikti damytý men ınvestıtsııa tartýdaǵy júıeli jumystyń nátıjesi.
Osyǵan deıin Ekibastuzdyń ınfraqurylymyn jańartýǵa 25 mlrd teńgeden asa bıýdjet qarjysy baǵyttalǵany týraly jazdyq.