EYDU Qazaqstannyń resmı statıstıkasynyń damýyna joǵary baǵa berdi
ASTANA. KAZINFORM - Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy (EYDU) Qazaqstannyń ulttyq statıstıkalyq júıesine júrgizilgen tereńdetilgen sholý nátıjeleri boıynsha qorytyndy esepti jarııalady, dep habarlaıdy Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń Ulttyq statıstıka bıýrosy.
EYDU sarapshylarynyń baǵalaýyna sáıkes, qarastyrylǵan baǵyttardyń basym kópshiliginde Qazaqstannyń resmı statıstıkasy Uıymnyń ozyq saıasaty men praktıkasyna tolyqtaı derlik sáıkes keledi.
Baǵalaý resmı statıstıkanyń sapasynyń negizgi parametrleri – dáldik pen shynaıylyq, úılesimdilik, halyqaralyq standarttarǵa sáıkestik, derekterdiń qamtylýy men ózektiligi, ýaqtylylyǵy, qoljetimdiligi jáne túsindirilýi boıynsha júrgizildi.
-Qarastyrylyp otyrǵan pándik salalardyń basym kópshiliginde Qazaqstannyń resmı statıstıkasy EYDU-nyń ozyq saıasaty men praktıkasyna tolyqtaı derlik sáıkes keledi, – dep atap ótiledi qorytyndy esepte.
EYDU ulttyq statıstıkalyq júıeni aýqymdy jańǵyrtýǵa jáne resmı statıstıkany qalyptastyrýdyń zamanaýı tásilderin engizýge erekshe nazar aýdardy.
EYDU sarapshylary Qazaqstannyń negizgi jetistikteriniń qatarynda mynalardy atap ótti:
- tsıfrlyq statıstıkalyq tirkelimderdi damytý jáne olardy memlekettik organdardyń derekterimen ıntegratsııalaý;
- ákimshilik derekterdi belsendi engizý jáne olardyń sapasyn arttyrý;
- statıstıkalyq aqparatty jınaý jáne óńdeý protsesterin tsıfrlandyrý;
- fıskaldyq chekter men mobıldi pozıtsııalaý derekteri túrindegi balamaly derekkózderdi qoldaný;
- dástúrli zertteýlerden tsıfrlyq derekkózderden alynǵan derekterdi paıdalanýǵa kóshý esebinen respondentterge túsetin júktemeni azaıtý;
- halyq sanaǵyn júrgizýdiń tirkelimdik modeline dáıekti túrde kóshý;
- halyqaralyq statıstıkalyq jikteýishterge, tujyrymdamalar men ádisnamalarǵa sáıkestiktiń joǵary deńgeıi.
EYDU-nyń baǵalaýynsha, Qazaqstan júrgizip otyrǵan transformatsııa resmı statıstıkany damytýdyń qazirgi halyqaralyq úrdisterine sáıkes keledi.
Reformalardyń mańyzdy nátıjeleriniń biri – negizinen dástúrli zertteýlerge súıenetin modelden ákimshilik, tranzaktsııalyq jáne ózge de balamaly derekterdi ıntegratsııalaý negizinde qalyptastyrylatyn jańa býyn statıstıkasyna kóshý bolyp tabylady.
Tsıfrlyq statıstıkalyq tirkelimderdi qurý, jańa derekkózderdi paıdalanýdy keńeıtý jáne statıstıkalyq protsesterdi tsıfrlandyrý aqparattyń jedeldigi men sapasyn bir mezgilde arttyrýǵa, sondaı-aq bıznes pen azamattarǵa túsetin júktemeni azaıtýǵa múmkindik beredi.
Jasandy ıntellekt pen avtomattandyrý tehnologııalaryn damytý erekshe mańyzǵa ıe bolyp otyr. Olar úlken kólemdegi derekterdi óńdeý, anomalııalardy anyqtaý, jikteý, boljaý jáne statıstıkalyq óndiristiń tıimdiligin arttyrý úshin jańa múmkindikter qalyptastyrady.
Tereńdetilgen sholý 2023-2025 jyldary QR SJRA Ulttyq statıstıka bıýrosynyń bastamasymen júrgizildi. Onyń aıasynda EYDU sarapshylary Qazaqstanǵa úsh ret jumys saparymen kelip, resmı statıstıkany qalyptastyrýdyń quqyqtyq, ınstıtýtsıonaldyq, ádisnamalyq jáne tehnologııalyq negizderin egjeı-tegjeıli zerdeledi.
Sholý ulttyq statıstıkanyń is júzinde barlyq spektrin qamtydy – ulttyq shottar, baǵalar statıstıkasy jáne eńbek naryǵy statıstıkasynan bastap kásiporyndar statıstıkasy, syrtqy saýda, tabystardy bólý, ál-aýqat jáne ekologııalyq-ekonomıkalyq esepke alýǵa deıin.
EYDU-nyń joǵary baǵasy Qazaqstanda statıstıkany tsıfrlyq transformatsııalaý, derekkózderdi keńeıtý jáne resmı statıstıkalyq aqparattyń sapasyn arttyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystardyń nátıjeliligin rastaıdy.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń halyqaralyq standarttarǵa sáıkestigin qamtamasyz etýdegi mańyzdy kezeń Qazaqstannyń 2025 jyly EYDU Keńesiniń tıisti statıstıkalyq praktıka jónindegi usynymyna qosylýy boldy.
Qazaqstan osy qujatqa qosylǵan TMD-daǵy alǵashqy el boldy. Bul qujat resmı statıstıkanyń sapasy, senimdiligi, obektıvtiligi jáne ashyqtyǵy salasyndaǵy halyqaralyq baǵdarlardy belgileıdi.
Qol jetkizilgen progreske joǵary baǵa berýmen qatar, EYDU sarapshylary ulttyq statıstıkalyq júıeni odan ári jetildirý baǵyttaryn da belgiledi.
Atap aıtqanda, mynalardy odan ári damytý usynyldy:
- memlekettik sektordyń bereshegi statıstıkasyn;
- qurylymdyq statıstıkany jáne kásiporyndardyń demografııalyq statıstıkasyn;
- ekologııalyq-ekonomıkalyq esepke alýdy;
- kásiporyndardyń sıpattamalary boıynsha bólinistegi saýda statıstıkasyn.
Bul rette EYDU atalǵan baǵyttardyń birqatary boıynsha Qazaqstannyń tıisti jumystardy júrgizip jatqanyn atap ótedi, onyń ishinde derekterdiń qamtylýy men túsindirilýin kúsheıtý, metaderekterdi sıpattaý jáne neǵurlym tereń detalızatsııalaý boıynsha jumystar bar.
EYDU usynymdary ulttyq statıstıkalyq júıeni odan ári damytý barysynda paıdalanylatyn bolady.
Osyǵan deıin Qazaqstannyń EYDU-nyń qoǵamdyq adaldyq jónindegi usynymyna qosylǵany týraly jazdyq.
