Egiz polıtseıler: biri jol apatyn tergep, ekinshisi qoǵamdyq tártipti kúzetedi
AQTÓBE. KAZINFORM – Qanat jáne Qaırat Tajeken bir mamandyqty tańdady, bir jerde áskerı boryshyn ótep, polıtsııa qyzmetine jumysqa ornalasty. Birneshe jyl qatar eńbek etti. Qazir ekeýi eki bólimge bólindi. Biri tergeýshi, ekinshisi patrýldik qyzmette. Biraq kún saıyn bir-birine qońyraý shalyp turady. Biri alys ketse, ekinshisi saǵynady. Kazinform tilshisi Aqtóbe oblysy polıtsııa departamentiniń qos qyzmetkerimen suhbattasty.
Qanat Tajeken – anyqtaýshy
Qanat jáne Qaırat Tajeken Aqtóbe oblysy Qobda aýdanynyń týmasy. Aýdan ortalyǵyndaǵy bir balabaqshada tárbıelendi, gımnazııada bilim alyp, keıin zań ınstıtýtynda oqydy. Qolyna dıplom alǵan soń ásker qataryna shaqyrylyp, Otan aldyndaǵy boryshyn ótedi. Sodan keıin ekeýi Aqtóbe oblysy polıtsııa departamenti patrýldik polıtsııa batalonynda eńbek etti.
Arada 10 jyl ótkende Qanat Tajeken Aqtóbe oblysy polıtsııa departamenti anyqtaý basqarmasy jol-kólik oqıǵasy tergeý bóliminiń anyqtaýshysy boldy. 2022 jyldan beri óńirdegi iri jol-kólik oqıǵalaryna tergeý jumysyn júrgizedi.
- 2013 jyly polıtsııa qyzmetiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy aıtarlyqtaı jaqsy bolmady. Hattamanyń bárin qolmen jazyp, toltyrǵan edik. Patrýldik kólik sany da kóp emes edi. Eskiniń bári artta qaldy. Qazir kólikter jańa, hattamalardyń bárin planshet arqyly toltyramyz. Jol-kólik oqıǵasy boıynsha qylmystyq isti tergeý jumystary da ońtaılandyryldy. Sotqa deıingi tergep-tekserýdiń biryńǵaı tizilimi onlaın iske asyrylady. Soǵan qaramastan tergeý ońaı is emes. Bir jol-kólik oqıǵasyn tergeý úshin birneshe saraptama taǵaıyndalady. Olardyń ishinde sot-medıtsınalyq, genomdyq, avtotehnıkalyq, trasologııalyq, eseptik saraptama bar. Adamnyń túrin anyqtaý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda genomdyq saraptama taǵaıyndalady. Al tejegishtiń qyzmetine avtotehnıkalyq saraptama jaýapty. Eki nemese odan da kóp kóliktiń qalaı soqtyǵysqanyn trasologııalyq saraptama arqyly bilýge bolady. Jyldamdyq pen kólik baǵytynyń ózgerýin eseptik saraptama arqyly anyqtaımyz,- dedi Qanat Tajeken.
Ol Samara-Shymkent tasjolynda bolǵan iri jol-kólik oqıǵasyna tergeý jumysyn júrgizdi. Oqıǵa kezinde 12 adam kóz jumdy, arasynda balalar bar. Olar sol kezde sporttyq jarysqa qatysýǵa jolǵa shyqqan edi. Mundaıda eń qıyny – jas ólim.
- Oqıǵa ornyna barǵan soń balalardyń denesin kórý qıyn boldy. Óte aýyr soqqy. Aldymen aýmaqty qorshap qoıamyz. Bul mán-jaıdy anyq bilýge kómektesedi. Mańyzdysy – soqtyǵysý orny. Tasjoldyń ústinde iz qaldy, ol buzylmaýy tıis. Jol nashar boldy ma, joq pa degen suraq ta nazarda. Keıbiri dóńgelegi jarylǵanyn aıtady. Al 12 adamnyń qazasy kezinde jol jaqsy, belgileri ornatylǵan boldy. Júk kóligi qarsy baǵytqa shyǵyp ketken,- dedi ol.
Anyqtaýshy Qanat Tajekenniń aıtýynsha, jol-kólik oqıǵasy beınetaspaǵa tússe, tergeý de tez aıaqtalady. Sebebi ol - aıǵaq zat. Polıtsııanyń keıde jol-kólik oqıǵasyn kórgen-bilgenderdi izdep, habarlama berýi sodan.
- Bul sol sáttegi jaǵdaıdy nyqty anyqtaýǵa múmkindik beredi. Ol fototehnıkalyq saraptamaǵa jatady. Kóliktiń jyldamdyǵyn, qaı júrgizýshi qaı baǵytqa burylǵanyn bilemiz. Eger jol-kólik apaty kezindegi beınematerıal ádeıi óshirilse, qaıta qalpyna keltiriledi. Ázirge ondaı jaıt kezdespedi. Jalǵan aqparat bergende qylmystyq jaýapqa tartylatynyn tergeý basynda eskertemiz. Sodan bolar, mundaı kezikpedi,- dedi ol.
Keıde bir jol-kólik oqıǵasy sol aýmaqtaǵy qozǵalysty ózgertýge túrtki bolady. Jyldamdyqty shekteıdi, qosymsha jol belgilerin ornatady nemese beınebaqylaý kamerasy qondyrylady, jaryqsham kóbeıedi. Keıde jaıaý júrginshilerge arnap jolaq salynyp, baǵdarsham iske qosylady. Jol-kólik oqıǵasynyń negizgi sebebi – jyldamdyqty saqtamaý, qarsy baǵytqa shyǵý, sharshap rýlge otyryp, uıyqtap ketý. Júrgizýshiler kóbine muny moıyndaı bermeıdi. Esesine kýágerler jyldamdyqty asyrǵanyn, telefonmen sóıleskenin, qalǵyp kele jatqanyn jasyrmaıdy.
Qaırat Tajeken – patrýldik polıtsııa qyzmetkeri
Qanat jáne Qaırat Tajeken bir-birinen jyraqqa ketpeıdi. Bala kezinde eki jaqta júrse aýyryp qalatyn. Sodan beri bir qalada júrgendi jón kóredi. Qazir de bir-birin uzaq ýaqyt kórmese saǵynady. Kún saıyn beıneqońyraý shalyp, hál-jaǵdaıyn surastyryp otyrýdy ádetke aınaldyrǵan.
Qanat Tajeken tórt, al Qaırat Tajekenniń úsh balanyń ákesi. Olardy keıde balalary da ajyrata almaı qalady.
- Bala kezden bastap polıtsııa qyzmetkeri bolǵymyz keldi. Arman jetelep, osy salany tańdadyq. Ákemiz alǵashynda aýyl sharýashylyǵy salasyn usyndy. Al biz ákemniń inisiniń, ıaǵnı, polıtsııa qyzmetkeri bolǵan aǵamyzdyń formasyna qyzyqqan bolýymyz múmkin,- dedi Qanat Tajeken.
Qaırat Tajekenniń aıtýynsha, qyzmet jolynyń alǵashqy kúnderi júrgizýshiler de ajyrata almaı, tańqalatyn. Alǵashqyda birinshisi hattama toltyrsa, kóp uzamaı ekinshisi aldynan shyǵatyn. Qazir bári artta qaldy. Sebebi patrýldik qyzmette tek Qaırat Tajeken eńbek etedi. Ýaqyt óte kele joldaǵy jaǵdaı da ózgergen.
- Qazir egde tartqan adamdar jol erejesin buza bermeıdi. Olar tek jol belgileri ózgergendi ańǵarmaı qalýy múmkin. Al buzýshylyqty kóbine jastar ádeıi jasaıdy. Eger jolda buıryqqa baǵynbasa 2-3 ret eskertemiz. Ashýǵa berilip, qarsylyq kórsetse Ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly kodekstiń 667-baby neginde hattama toltyrylady, sotqa jiberiledi. Keıingi kezde eskertýmen shektelip jatyrmyz. Al trendke ergenderdi jedel izdestirý toby anyqtaıdy. Kólikten basyn shyǵarsa, túrli trıýk jasasa, anyqtap, taýyp alady. Jedel basqarý ortalyǵyna qosylǵan kameralar arqyly bári baqylaýda tur. Tipti shaǵym 102 qosymshasy arqyly da túsirip jatady,- dedi Qaırat Tajeken.
Qazirgi kezde jas mamandarǵa bar múmkindik qarastyrylǵan. Oqý ornyn bitirgen soń áskerı boryshyn óteý mindettelmeıdi. Eger baspanasy bolmasa, otbasyndaǵy ár janǵa páter aqysy bólinedi. Oqý bitirgen soń eki aı kýrsta bilimin jetildiredi. Onda da jalaqysy tólenedi. Jumysqa kirisken soń tálimger bekitiledi. Polıtsııa qyzmetkeri zańdaǵy ózgertýler men tolyqtyrýlardy kúni buryn bilip, jol qozǵalysy qatysýshylaryna túsindirip otyrýy tıis.
- Qazirgi kezde samokat aıdaıtyn adamdardyń jaýapkershiligi artty. Endi joldyń oń jaq jıeginde júredi. Mopedti mas kúıinde júrgizse, júrgizýshi kýáliginen aıyrylady,- dedi ol.
Qaırat Tajeken alǵash qyzmetke kirisken shaqta bári de tańsyq ári qyzyqty bolǵanyn jasyrmaıdy. Mamandyqqa degen qyzyǵýshylyq onyń qıyndyǵyn sezdirmedi. Búginde ol joldaǵy, qoǵamdyq oryndaǵy tártipti qadaǵalaıdy, jedel jeliden túsken shaqyrtýǵa barady. Sonymen birge oqıǵa ornynda alǵashqy medıtsınalyq kómek kórsetedi.
- Mansapta ósýge bolady. Eńbek etken adam qyzmette satylap kóteriledi. Maǵan jol-kólik oqıǵasyn anyqtaý, tergeý unady. Sodan anyqtaýshy qyzmetine baǵyttaldym, - dedi Qanat Tajeken.
Bıyl Іshki ister mınıstri Erjan Sádenov qyzmettik mindetterin adal atqarǵany, jumysta joǵary nátıjelerge qol jetkizgeni úshin gramota berdi.
Aıta keteıik, buǵan deıin Aqtóbedegi probatsııalyq baqylaý qyzmeti týraly jazyldy.
