eGov.kz portalynda 15 mıllıonnan astam adam tirkelip, kórsetilgen qyzmetter 508 mıllıonnan asqan

ASTANA.12 sáýir kúni eGov.kz elektrondyq úkimet portaly iske qosylǵanyna 20 jyl toldy. Osy ýaqyt aralyǵynda portal qarapaıym aqparattyq resýrs deńgeıinen tolyqqandy tsıfrlyq ekojúıege deıin damyp, árbir qazaqstandyqtyń kúndelikti ómiriniń ajyramas bóligine aınaldy. Búginde ol eldegi tehnologııalyq transformatsııanyń aıqyn kórinisi sanalady.

eGov.kz
Foto: eGov.kz

QR Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, eGov.kz tarıhy – bul 2006 jyldan bastaý alǵan júıeli damý kezeńderiniń jıyntyǵy.

Portaldyń negizin qalaýǵa Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2004 jylǵy 10 qarashadaǵy №1471 Jarlyǵy, ıaǵnı 2005-2007 jyldarǵa arnalǵan elektrondyq úkimetti qalyptastyrý memlekettik baǵdarlamasy sebep boldy. Alǵashynda portal tek anyqtamalyq qyzmet atqaryp, azamattarǵa memlekettik organdar men qyzmetter týraly aqparat usynýmen shektelgen edi.

Ýaqyt óte kele elektrondyq úkimettiń bazalyq ınfraqurylymy qalyptasyp, memlekettik qyzmetterdi onlaın formatta alý múmkindigi paıda boldy. Damý kezeń-kezeńimen júzege asty: alǵashqy elektrondyq qyzmetterden bastap onlaın tólemi bar tranzaktsııalyq servısterge, odan ári ómirlik jaǵdaılarǵa negizdelgen keshendi qyzmetterge deıin jetti.

Tsıfrlyq ınfraqurylymnyń mańyzdy elementteri engizildi. Olardyń qatarynda memlekettik derekter bazalary, vedomstvolyq aqparattyq júıeler, eLicense.kz portaly, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kýálandyrýshy ortalyǵy jáne elektrondyq úkimet shlıýzi bar. Bul sheshimder eń suranysqa ıe qyzmetterdi alýdy jeńildetip, memlekettik organdarǵa jeke júginý qajettiligin edáýir qysqartty.

Tsıfrlyq servıster paıdalanýshy tájirıbesin túbegeıli ózgertti. Mysaly, zańdy tulǵany nebári 15 mınýt ishinde tirkeýge nemese balanyń týýyn onlaın rásimdep, bir mezette járdemaqyǵa ótinish berip, balabaqsha kezegine qoıýǵa múmkindik týdy.

2019 jyly elektrondyq úkimettiń mobıldi qosymshasy jańartylyp, eGov Mobile retinde damı bastady. Pandemııa kezeńi júıe úshin úlken synaq bolýmen qatar, jańa múmkindikterge jol ashty. Shekteýler jaǵdaıynda eGov.kz memleket pen azamattar arasyndaǵy negizgi baılanys arnasyna aınalyp, qyzmetterge qashyqtan úzdiksiz qol jetkizýdi qamtamasyz etti. 2020 jyly bıometrııalyq sáıkestendirý engizilip, qyzmet alý úderisi odan ári jeńildedi. Osy kezeńde paıdalanýshylar sany men onlaın qyzmetter kólemi aıtarlyqtaı ósti. Sonymen qatar Smart Bridge, Smart Data Ukimet jáne eGov Business jobalary iske qosylyp, tsıfrlyq qujattar baǵyty qarqyndy damydy.

Búginde elektrondyq úkimet kúndelikti ómirdiń qalypty quralyna aınaldy. Portalda 15 mıllıonnan astam paıdalanýshy tirkelgen, al kórsetilgen qyzmetterdiń jalpy sany 508 mıllıonnan asty. eGov Mobile arqyly 111 mıllıonnan astam qyzmet kórsetilgen, bul azamattardyń mobıldi formatqa turaqty túrde kóship jatqanyn kórsetedi. Qazirgi tańda 1300-den astam memlekettik qyzmettiń shamamen 90%-y onlaın qoljetimdi. Sondaı-aq paıdalanýshylar úshin 39 tsıfrlyq qujat usynylǵan.

-eGov-tyń 20 jyly – aqparattyq portaldan bastap mıllıondaǵan qazaqstandyqtyń kúndelikti ómiriniń bir bóligine aınalǵan aýqymdy tsıfrlyq ekojúıege deıingi jol. Búginde memlekettik qyzmetterdiń 90%-dan astamy onlaın qoljetimdi, al memleketpen ózara is-qımyl burynǵydan da jyldam ári yńǵaıly bola tústi. Qazir biz jańa kezeńge – eGov 3.0-ge qadam basyp otyrmyz, munda proaktıvti servıster men jasandy ıntellekt negizindegi sheshimder sheshýshi ról atqarady. Eldiń tsıfrlanýyna negiz qalaǵan jáne ony ári qaraı damytyp kele jatqan barsha azamattarǵa alǵysymdy bildiremin. Bul – zamanaýı ári tıimdi memleketti qalyptastyrýǵa qosylǵan úlken úles, – dep atap ótti Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev.

Qazirgi kezeńde eGov.kz jáne onyń quramdas bólikterin damytý jasandy ıntellekt sheshimderin keńinen engizýge baǵyttalǵan. Atap aıtqanda, eGov AI jáne AlemGPT platformasy sııaqty quraldar azamattar men memleket arasyndaǵy ózara árekettesýdi barynsha qarapaıym ári túsinikti etedi, sonyń ishinde tabıǵı tilde dıalog júrgizý múmkindigin beredi. Qazirgi ýaqytta tolyq tsıkldi qyzmet kórsetýge arnalǵan mýltıagentti AlemGPT platformasy synaqtan ótip jatyr. Bolashaqta ol memlekettik qyzmetterdiń barlyq túri boıynsha tolyqqandy AI-kómekshige aınalady.

Qazaqstannyń elektrondyq úkimeti halyqaralyq deńgeıde de joǵary baǵalanyp otyr. 2024 jyly UN Global E-Government Development Index reıtınginde Qazaqstan 193 eldiń ishinde 24-orynǵa ıe boldy, sondaı-aq onlaın qyzmetter ındeksi (OSI) boıynsha 10-oryndy ıelenip, Ońtústik Koreıa, Danııa jáne Estonııa sııaqty álemdik reıtıng kóshbasshylarymen qatar tur. BUU sarapshylary Qazaqstannyń elektrondyq úkimeti men onyń quramdas bólikteriniń tıimdiligin joǵary baǵalady. Atalǵan júıelerdiń operatory – «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ. Sondaı-aq memlekettik qyzmetterdi kórsetý barysynda tsıfrlyq sheshimderdi qoldanýdyń halyqtyń ómir sapasyn arttyrýdaǵy mańyzy atap ótildi.

Sonymen qatar aqparattyq qaýipsizdik máseleleri árdaıym basym baǵyt bolyp qala beredi. Jeke derekterdi qorǵaý konstıtýtsııalyq deńgeıde bekitilgen jáne tsıfrlyq ınfraqurylymnyń turaqtylyǵymen qatar memlekettik servısterge degen senimniń negizi retinde qarastyrylady.

Osy jetistikterdiń artynda eń basty nátıje tur – azamattardyń únemdelgen ýaqyty men resýrstary, sondaı-aq bıýrokratııalyq júktemeniń aıtarlyqtaı azaıýy. Búginde eGov jaı ǵana qural emes, memleket pen qoǵamnyń senimdi tsıfrlyq seriktesine aınaldy.

Qazir biz kelesi qadamdy jasap otyrmyz – anaǵurlym aqyldy, qamqor ári shyn máninde adamǵa baǵdarlanǵan memleket qurýǵa. Osydan 20 jyl buryn balanyń týýyn rásimdeý, tirkeýge turý nemese járdemaqy alý birneshe mınýttyń ishinde, úıden shyqpaı-aq júzege asady dep elestetý qıyn edi. Al búginde bul – qalypty ómir shyndyǵy.

Osyǵan deıin eGov.kz portalynda jańa qyzmet paıda bolǵany týraly jazǵan edik.