Egin jınaýǵa 664 mlrd teńgeden astam qarjy bólindi

Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparovtyń tóraǵalyǵymen mınıstrlikte keńeıtilgen alqa otyrysy ótti.

Onda egin jınaý naýqany barysy, sharýalardy qarjylandyrý, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy, janar-jaǵarmaı jáne tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etý, elevatorlardyń jańa astyqty qabyldaý, sondaı-aq kelesi jylǵy aýyl sharýashylyǵy maýsymyna qajetti resýrstar ázirleý máseleleri qaraldy.

Jıynǵa mınıstrlikke qarasty uıymdar men qurylymdyq bólimshelerdiń basshylary, oblys ákimderiniń orynbasarlary, oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmalary men vedomstvonyń aýmaqtyq bólimsheler basshylary qatysty.

Aıdarbek Saparovtyń aıtýynsha, basty mindet — egin jınaý naýqanyn tabysty aıaqtap, ónimdi sapaly saqtaı otyryp, kelesi maýsymǵa daıyndyqty da qatar alyp júrý.

— Barlyq qajetti resýrstar berildi, qarjylandyrý qamtamasyz etildi, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń parki jańartylýda, dızel otyny men tyńaıtqysh jetkizý jolǵa qoıyldy, astyq qoımalary daıyndaldy. Oblys ákimdikteri jumysty úılestirip, týyndaǵan máselelerdi jedel sheshýi qajet, — dedi mınıstr.

Bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldary 24,2 mln gektar alqapqa egildi. Onyń ishinde dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar 15,6 mln gektardy qamtıdy.

Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Nazgúl Hatepovanyń málimetinshe, dándi daqyldar 10,9 mln gektar alqaptan jınaldy. Bul — egin jınaý josparlanǵan alqaptyń 70 paıyzy. Ortasha túsim gektaryna 14,1 tsentner bolyp, jalpy 15,5 mln tonna astyq bastyryldy.

Maıly daqyldardy jınaý jumystary da joǵary qarqynmen júrip jatyr. Qazirgi ýaqytta 1,3 mln gektar alqap jınalyp, gektarynan orta eseppen 9,7 tsentnerden 1,3 mln tonna maıly tuqym alyndy.

Sonymen qatar 2,6 mln tonna kókónis, 1,9 mln tonna baqsha daqyldary jáne 1,8 mln tonna kartop jınaldy. Bul ishki azyq-túlik naryǵy qajettiligin qamtamasyz etýge jetkilikti.

Kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn jeńildetilgen kredıtteý aıasynda aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdiń 664,4 mlrd teńge kóleminde ótinimderi qarjylandyryldy.

Salany tehnıkalyq jańǵyrtý jumystary jalǵasýda. Jeńildikti lızıng baǵdarlamasy boıynsha jalpy quny 288,1 mlrd teńge bolatyn 8,6 myń aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jetkizýge 7,5 myńnan astam kelisimshart jasaldy.

Jyl basynan beri «QazAgroQarjy» aktsıonerlik qoǵamy arqyly qoldanystaǵy lızıng baǵdarlamalary sheńberinde jalpy quny 353,9 mlrd teńge lik 10 774 tehnıka jetkizýge kelisimsharttar jasaldy.

Egin jınaý naýqanyna 130 myńnan astam traktor, 29 myń astyq jınaıtyn kombaın, 17 myń jatka jáne basqa da 130 myń tehnıka jumyldyryldy. Onyń ishinde jeńildikti lızıng baǵdarlamalary arqyly satyp alynǵan 12,7 myńnan astam traktor men ónimdiligi joǵary 2 340 kombaın alqaptarda jumys istep jatyr.

Óńirlerge belgilengen baǵa boıynsha 401 myń tonna jeńildikti dızel otyny bólindi. Egin jınaý jumystarymen qatar kelesi aýyl sharýashylyǵy maýsymyna qajetti resýrstar da ázirlenýde.

2026 jyly 2027 jylǵy egis naýqanyn aldyn ala qarjylandyrý tetigi jalǵasady. Osyǵan baılanysty ákimdikterge aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdiń qarjy ınstıtýttary aldyndaǵy mindettemelerin ýaqtyly oryndaýyn qamtamasyz etý tapsyryldy.

Tuqym qoryn qalyptastyrý jumystary da jalǵasyp, qazirdiń ózinde 1,4 mln tonna tuqym daıyndaldy. Bul qajetti kólemniń 61 paıyzyna teń. Budan bólek, 2 mln tonna mıneraldy tyńaıtqysh jetkizildi.

Elimizdegi astyq saqtaý qoımalarynyń jalpy syıymdylyǵy 30,5 mln tonna, onyń 13,1 mln tonnasy lıtsenzııalanǵan astyq qabyldaý kásiporyndaryna, 17,4 mln tonnasy aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler qoımalaryna tıesili.

Qolda bar qoımalardyń syıymdylyǵy jańa ónimdi, ótken jyldan qalǵan astyq kólemin qosa eseptegende, tolyq ornalastyrýǵa jetkilikti. Qoldau tsıfrlyq portalynyń málimetinshe, lıtsenzııalanǵan astyq qoımalarynyń qazirgi júktemesi 30 paıyzdy nemese 4 mln tonna.

Jańa ónimdi qabyldaý bastalǵaly beri lıtsenzııalanǵan astyq qabyldaý kásiporyndary 4,3 mln tonna astyq qabyldady. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńindegi kórsetkishten eki ese joǵary.
Qabyldanǵan jumsaq bıdaıdyń 61 paıyzy — úshinshi synypty, 34 paıyzy — tórtinshi synypty, al 5 paıyzy — besinshi synypty jáne synypqa jatpaıtyn astyq.

Alqa otyrysynyń sońynda mınıstr oblys ákimderiniń orynbasarlaryna egin jınaý naýqanyna kúndelikti monıtorıng júrgizýdi kúsheıtýdi, eseptiliktiń durystyǵyn qamtamasyz etýdi jáne sharýalardyń máselelerin jedel sheshýdi tapsyrdy.

— Egin jınaý naýqany uıymshyldyqpen, irkilissiz jáne barynsha joǵary uıymshyldyqpen, tıimdi ótýi tıis, — dedi Aıdarbek Saparov.