Egistik alqaptarynyń 40 paıyzyna otandyq selektsııanyń dándi daqyldary sebildi
ASTANA. 26 shilde. QazAqparat - Qazaqstanda otandyq selektsııanyń dándi daqyldary jalpy egistik alqaptarynyń 40 paıyzyn alyp jatyr,
dep habarlady «QazAgroInnovatsııa» AQ-nyń basqarma tóraǵasy Serik Kenenbaev pm.kz saıtyna bergen suhbatynda.
«Búgingi tańda otandyq selektsıonerler shyǵarǵan dándi daqyldar jalpy egistik alqaptarynyń 40 paıyzǵa jýyǵyn alyp jatyr», - dedi S.Kenenbaev.
«QazAgroInnovatsııanyń» quramynda aýyl sharýashylyǵynyń túrli baǵyttary boıynsha 23 ǵylymı-zertteý ınstıtýty jumys isteıdi. Atap aıtqanda, búginde soltústik óńirde 7 mln. jýyq alqapqa sebilgen qurǵaqshylyqqa shydamdy jáne ónimdiligi joǵary astyq suryptary men Ońtústik Qazaqstanda sebilgen kúzdik bıdaı suryptarynyń 90 paıyzyn otandyq selektsııalar shyǵarǵan.
«Maqta sharýashylyǵyna keletin bolsaq, kezinde, 2000 jyldary biz tek ózbek selektsııasynyń shıtterin sebetinbiz, 2003 jyldan beri biz shıttiń 11 sortyn shyǵardyq jáne olar búginde maqta alqaptarynyń 80 paıyzyn alyp jatyr»,- dedi kompanııa basshysy óz sózinde.
Ǵylymı-zertteý ınstıtýttary sondaı-aq resýrs únemdeýshi tehnologııalar boıynsha zertteýler júrgizýde. Búginde bul tehnologııa 11 mln. gektar alqapta nemese jalpy egistikterdiń 55 paıyzynda qoldanylady. Nóldik tehnologııalarǵa kóbirek nazar aýdarylýda. Bul tehnologııanyń ekologııaǵa paıdasy basym, ol jer jyrtyp áýrege túspeı-aq dán sebýge múmkindik beretin ádiske negizdelgen. Túsinikti bolý úshin tarqatyp aıtsaq, dál osy tehnologııaǵa arnalyp qurastyrylǵan tehnıka jıyn-terim barysynda dándi daqylynan ajyratylǵan ónimniń sabaǵyn qıdalap týrap, egistik alqabyna shashyp otyrady. Osynyń arqasynda ár naýqan saıyn jıylǵan saban jer betinde ylǵal saqtaý múmkindigine ıe qajetti qabatty qalyptastyrady. Bul qabat shirindige aınalady.
«Qazirgi ýaqytta biz Avstralııanyń Ósimdikter genomıkasy ortalyǵymen birlesip genderdi irikteýdiń kómegimen jańa suryptardy shyǵarýdamyz. Mysaly, qurǵaqshylyqqa shyǵamdy daqyldyń genderi jańa suryptarǵa aýystyrylýda», - dep atap kórsetti S.Kenenbaev óz sózinde.
Sondaı-aq mal sharýashylyǵynyń genomdik selektsııasy boıynsha ǵylymı jumystar júrgizilýde. Bul zertteýler mal sharýashylyǵynyń genetıkalyq áleýettin arttyrý arqyly et pen sút ónimdiligin arttyrýǵa múmkindik beretin bolady.
