Egin sharýashylyǵy Úkimet nazarynda
ASTANA. QazAqparat - Seısenbide ótken Úkimet otyrysynda kóktemgi egis jumystaryn júrgizýge daıyndyq barysy jáne 2016 jyldyń qorytyndysy boıynsha ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý jaıy qaraldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Premer-mınıstr Baqytjan Saǵyntaev kóktemgi egis jumystaryna daıyndyq boıynsha Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetterin tyńdady. Sala vıtse-mınıstri Qaırat Aıtýǵanovtyń keltirgen derekterine sáıkes, bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn 22 mln. ga alqapqa sebý josparlanyp otyr, bul 2016 jylǵymen salystyrǵanda 311 myń ga jerge artyq. Munyń ishinde kóktemgi egis alqabynyń kólemi 18,5 mln. gektarǵa jýyqtaıdy. Dándi daqyldar 15,1 mln. ga jerge egiledi, onyń ishinde bıdaı - 12,1 mln. ga alqapqa sebiledi, bul ótken jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 339 myń ga alqapqa azaıtylǵan.
Sonymen qatar, sý sińiretin daqyldar alqabyn azaıtý kózdelip otyr: kúrish alqaby - 1,9 myń ga, maqta alqaby - 4,6 myń ga qysqartylyp, basymdyqty daqyldar alqaby arttyrylady. Sondaı-aq, mal azyǵy daqyldary (arpa, suly, dándi júgeri, burshaq, noqat) alqaby 208 myń ga, jarma daqyldary alqaby 10 myń ga arttyrylady. Maıly daqyldar alqaby 2,1 mln. ga deıin jetkiziledi, bul ótken jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 58 myń ga artyq, jemshóp daqyldary 4,1 mln. gektarǵa deıin (407 myń ga artyq), qant qyzylshasy - 19,6 myń ga deıin (6,7 myń ga artyq) arttyrylady.
Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmalarynyń málimetteri boıynsha 2017 jyly alynatyn ónim retinde 2,4 mln. tonnadan astam aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń tuqymy (qajettiden 1,8% artyq), onyń ishinde dándi daqyldar tuqymy - 2 mln. tonna (2,3% artyq) sebilgen. Elimiz boıynsha 776 myń tonna tuqym tekserilgen, onyń ishinde 99%-i suryptaldy. Tuqymdardy sebýge sáıkestendirý jumystary jalǵasyp jatyr.
Aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerdi joǵary sapaly tuqymdarmen qamtamasyz etý maqsatynda Memlekettik baǵdarlama aıasynda tuqym sharýashylyǵyn qoldaý tetigi jetildirildi. Máselen, bıyldan bastap túpki jáne tańdaýly tuqymdardy sýbsıdııalaý qaıta jandandyrylady, al alǵashqy reprodýktsııa tuqymdary tek basymdyqty daqyldar boıynsha, mınımaldy normalarsyz sýbsıdııalanatyn bolady. Sonymen birge, jemis-jıdekter men júzimderdiń tańdaýly kóshetterin, birinshi býyndaǵy gıbrıdterdi sýbsıdııalaý jalǵasady, dep atap ótti aýyl sharýashylyǵy birinshi vıtse-mınıstri.
Bıyl memleket AÓK-tiń 1500 sýbektisine kóktemgi egis jáne ony jınaý ju¬mystaryn júrgizý úshin shekti mólsherlemesi jylyna 6%-ten aspaıtyn qarjy¬lan¬dyrýdy júzege asyrady. Osy jyly kóktemgi egis jáne ony jınaý jumystaryn qarjylandyrýǵa bıýdjetten 60 mlrd. teńge bólingen.
2017 jyldyń basyndaǵy jaǵdaı boıynsha respýblıkada 153 myń traktor, 83 myń tuqym sepkish, 292 myń topyraq óńdeıtin qural-jabdyq, 5 myń búrkýish, 3,6 myń zamanaýı ónimdiligi joǵary egis kesheni bar.
Traktorlardyń daıyndyǵy - 86%, tuqym sepkish - 89%, qopsytqyshtar - 91%, tuqym sepkishterdi toltyrǵysh - 91% deńgeıinde daıyn. Kóktemgi egis jumystaryn ýaqytyly júrgizýmen qamtamasyz etý maqsatynda dızeldik otynnyń 375 myń tonna kólemindegi qajetti kólemi anyqtalǵan. Naýryz aıyna tonnasyna 148 myń teńge deńgeıinde baǵa belgilengen.
Premer-mınıstr Úkimet tarapynan kóktemgi egis jumystaryn qarjylyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý boıynsha barlyq sheshimder qabyldanǵanyn, ony sapaly iske asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
