Eger halyq shekteý sharalaryn saqtamasa, barlyq eńbek zaıa ketýi múmkin – dáriger Symbat Áripjanqyzy

Symbat S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına medıtsına ýnıversıtetin terapııa mamandyǵy boıynsha 2012 jyly bitirgen.

Sodan beri óńirde jalpy tájirıbe dárigeri retinde eńbek etip keledi. Balalaryn ata-enesi men erine qaldyryp, tikeleı mindetine jatpasa da, oblystyq juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna ózi suranyp baryp, 14 kún boıy qyzmet atqardy.

-Symbat, qaýipti jerge barýǵa ne jeteledi?

-Bul indet mundaı kólemde tek bizdiń elde ǵana bolyp jatqan joq, kúlli adamzattyq máselege aınaldy. Bizdi ýnıversıtet qabyrǵasynda-aq osyndaı jaǵdaı týyndaı qalǵan ýaqytta aldyńǵy shepte kúresesińder, dep eskertip, soǵan baǵyttady. Sol kezden-aq eger el basyna qıly kún týsa, birinshi bolyp baramyn dep sheshken edim. Onyń ústine biz elimiz táýelsizdik alǵannan keıin qaz basqan jastarmyz. Mektepte de óz Otanymyzdy súıip, oǵan adal bolýǵa tárbıeledi. Koronavırýs indeti qoǵamda dúmpý týǵyzdy. Múldem senbeıtinder úlken topqa aınaldy. «Bar ekeni ras pa, munyń bári – saıasat, sony kózińmen kórdiń be, óziń kórmeseń, qalaı aıta alasyń?» degen syqyldy suraqtar kóbeıdi. Sondyqtan osyǵan naqty jaýap berý ári óz boryshymdy oryndaý úshin ózimniń qaıyn atam, óńirge tanymal hırýrg-dáriger Hamıt Baqytuly Eralınniń aldynan ótip, qaýipti jerge baramyn dep sheshtim.

-Aýrý juqtyryp alamyn dep qoryqqan joqsyń ba?

-Árıne, basqa adamdar sekildi men de qoryqtym. Biraq aýrý oshaǵynda bolsaq ta, óz jumys ornymyzda koronavırýs juqtyrǵan naýqaspen qarym-qatynasta bolǵan adamdy qabyldasaq ta, basqalaı medıtsınalyq kómek kórsetsek te, juqtyrý qaýpi birdeı. Kóbi juqpaly aýrýhanada qaýip kóbirek dep oılaıdy. Negizinde olaı emes. Meni medıtsına qyzmetkerleri túsinedi. Barlyq turǵyndarmen qatar aq jeleńdi jandarǵa da qaýip tónip turǵany jasyryn emes.

-Osyndaı qıyn-qystaý kezeńde dárigerler óz mindetterin qalaı atqarýda?

-Іndet bastalǵannan beri bárimizden de maza qashyp, jumys eselep kóbeıdi. Al aýrý oshaǵynda eńbek etý óte aýyr. Mysaly, qorǵanys kıimin kıip, sheshýdiń ózi úlken sharýa. Dárigerler búkil dúnıe júzindegi áriptesteri sekildi buryn belgisiz bolǵan indetpen kúresýde. Kúnde bir ózgeris bolyp jatady. Soǵan sáıkes tez beıimdelip, tez sheshim qabyldaı bilý kerek. Óz kózimmen kórdim, dárigerler ýaqytpen sanaspaı, aýrýlardy qaraý úshin 4-5 saǵatqa qalyp, tańǵy beske deıin bárin jazyp, synamalardy qorytyndylaıdy. Sosyn kelesi kúnniń josparyn naqtylaıdy.

-Koronavırýstyń belgileri qandaı jáne nemen emdep jatyr?

-Dene qyzýynyń kóterilýi, jalpy álsizdik, bulshyq etterdiń álsireýi, bas, tamaq aýrýy, qurǵaq jótel, keýde tusynyń qysylýy, mazasyzdyq, dám sezbeý, entigý, tersheńdik, keıde ish ótý, aýa jetispeý, júrek soǵysynyń jıileýi jáne taǵy basqa aýrý belgilerin aıtýǵa bolady. Aýyr jaǵdaıda basqa da qosymsha aýrýlar qosylady.

Syrqat jeńil túrde órbise, vırýsqa qarsy dárilermen emdeıdi. Al asqynǵan jaǵdaıda antıbıotıkter, qan suıyltatyn, ıntoksıkatsııaǵa qarsy dári-dármekter qoldanylady.

-Naýqastar qınalǵanda qandaı sezimde boldyń?

-Men aýrýhanaǵa barǵan mezgilde olar óte kóp boldy. Naýryz, sáýir aıynda naýqastar kóbine jeńil jáne ortasha jaǵdaıda túsetin. Mamyr aıynan bastap ortasha jáne aýyr haldegiler kóbeıdi. Hal ústinde jatqandardy kórý óte aýyr. Biraq qandaı jaǵdaıda da dárigerler óz mindetin aıaǵyna deıin oryndaýy kerek. Men de sony atqardym.

-Koronavırýsty jeńý úshin ne qajet dep oılaısyń?

-Eń aldymen ár azamat álemdi jaılaǵan koronavırýstyń asa qaýipti ekendigin sezinip, qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin tolyq túsine bilýi tıis. Eger adamdar shekteý sharalaryn saqtamasa, barlyq eńbek zaıa ketýi múmkin. Sondyqtan eń bastysy, saqtana bilýimiz kerek. El bolyp kúressek qana indetti jeńip shyǵa alamyz.

-Symbat Áripjanqyzy, tól merekeńmen, osyǵan oraı «SENIM» Densaýlyq saqtaý júıesi jumyskerleriniń salalyq kásiptik odaǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginen alǵan alǵyshatyń qutty bolsyn! Eńbegiń jana bersin! Endi aldaǵy josparyń qalaı?

-Aldaǵy ýaqytta osy dertpen kúresti jalǵastyramyn. Onyń betin tolyqtaı qaıtarmaı, bizdiń josparymyz ózgermeıdi. Qaı ýaqytta, qandaı jaǵdaıda bolsyn jumysqa daıynbyz.