«Egemen» toıy - el toıy» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Jeltoqsannyń 24-i. /QazAqparat/ - Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda jeltoqsannyń 24-i, beısenbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.
***
Aǵymdaǵy jyly 90 jyldyq torqaly toıyn atap ótip jatqan «Egemen Qazaqstan» gazetiniń jańa ǵımaratynyń ashylý saltanaty keshe Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótti. Іrgesi sonaý 1919 jyly jeltoqsannyń 17-inde qalanǵan el gazeti kóziqaraqty oqyrman arasynda qazaq baspasóziniń qara shańyraǵy dep qurmetpen atalady. «Aıqyn» basylymynyń beısenbilik basylymynda atalǵan jaıtqa oraı «El gazeti - «Egemen Qazaqstan» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. Basylymnyń jazýynsha, Memleket basshysy gazet qyzmetkerlerine 5 páter bólý jóninde tıisti tapsyrma bergenin habarlaǵan. «Bizdiń biliýimizshe, toqsanǵa tolǵan «Egemenge» Astana qalasy da ózindik syı jasamaq desedi. Elordalyq máslıhat elimizdiń bas qalasyndaǵy basylymnyń bas ofısi ornalasqan Lomonosov kóshesin ózgertip, oǵan «Egemen Qazaqstan» degen at berýdi oılastyryp jatqan kórinedi», dep jazady basylym.
90 jyldyq mereıtoıyn toılap jatqan basylym jaıynda «Astana aqshamy» gazeti de «Egemen» toıy - el toıy» degen taqyryppen maqala jarııalaǵan. Jarııalanymda Elbasynyń «Búginde «Egemen Qazaqstan» naǵyz eldiktiń minberine aınaldy, ómirdiń barlyq salasyn birdeı qamtıtyn ámbebap gazet, sózi salmaqty, baılamdary baıypty, shyn mánindegi bas basylym retinde ornyqty. Aldaǵy kezde de osylaı bola beretinine senimdimin» degen sózi keltirilgen.
«Úshtik odaq: kedenniń jańa tarıfy utys pa, utylys pa?» Osy taqyryppen «Aıqyn» gazetinde jaryq kórgen maqalada 2010 jyldan bastap Qazaqstan, Reseı, Belarýs elderiniń biryńǵaı kedendik odaqqa uıysatyny aıtylyp, qazaq eliniń utysy pen utylysy zerdelengen. Basylymnyń egjeı-tegjeıli taldaýyn búgingi nómirinen tolyq oqı alasyzdar.
«Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵyna qarapaıym qubylys retinde qaraýǵa bolmaıdy, óıtkeni respýblıkany Uıym tóraǵalyǵyna usyný arqyly onyń músheleri máselelerdi geografııalyq teńdik pen múshe memleketter arasyndaǵy ádildikti saqtaı otyryp sheshýge talpynysyn tanytty», dep jazady «Aıqyn» basylymy óziniń beısenbilik sanynda jaryq kórgen «Tóraǵalyq týraly sóz nemese Qazaqstannyń kópbaǵytty syrtqy saıasaty» atty maqalasynda.
***
«Tóraǵalyq Qazaqstanǵa nesimen tıimdi?» «Nur Astana» basylymnyń jazýynsha, jahan jurtshylyǵy Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyq jasaý múmkindigine ıe bolýyn alpaýyt memlekettermen aradaǵy (AQSh, Reseı) sheber strategııalyq oıyndardyń nátıjesi, óz múmkindigin utymdy paıdalanǵan Astananyń úlken dıplomatııalyq jetistigi dep baǵalaýda. «Qoryta kelgende, EQYU-ǵa tóraǵalyq etý Qazaqstannyń saıası-ekonomıkalyq damýyna oń áser etetindigi basy ashyq jaıt. Al álemdik saıasat úshin bul Eýropanyń saıası salmaǵyn arttyratyn, Orta Azııa memleketterimen qarym-qatynas jasaýda jańa belesti baǵyndyrýǵa jol ashatyn oqıǵa. Astana alyp uıymnyń tizginin ustaýshy retinde Ortalyq Azııa men kári qurlyqtyń arasynda altyn kópir bola bilgeni jón», dep jazady basylym.
«Nur Astana» gazetinde «Vostochnyı» Baıqońyrdyń ornyn basady» degen taqyryppen jaryq kórgen maqalada keler jyldan bastap Reseı Amýr oblysynda ǵarysh aılaǵyn sala bastaıtyndyǵy jazylǵan. Qurylysy 5 jylǵa josparlanǵan jańa nysannan 2015 jyldan bastap ǵarysh apparattary ushyryla bastaıtyn kórinedi. Osyǵan oraı basylym Baıqońyrdy jalǵa alǵan reseılikterge jańa ǵarysh aılaǵy ne úshin qajet, kórshi el neden qaýiptendi degen saýaldarǵa jaýap izdegen.
***
El ishindegi turaqtylyq demokratııalyq memlekettiń mańyzdy sharty bolyp tabylatyn ult birligin odan ári qamtamasyz etý máselesi Astana qalasy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HІ sessııasynda sóz boldy. Alqaly jıyn barysynda aıtylǵan jaıttarmen «Astana aqshamy» gazetiniń beısenbilik nómirinen egjeı-tegjeıli tanysa alasyzdar. Maqala «Memleket tiregi - tatýlyq pen turaqtylyq» degen taqyryppen basylǵan.
Keler jyly elimizdegi densaýlyq saqtaý salasynda biraz jańalyqtar men ózgerister oryn alyp, biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesine kóshedi. Osy júıege sáıkes naýqas adamnyń emdeletin mekemeni ózi tańdap alýǵa quqy bar, sonymen qatar tegin medıtsınalyq kepildendirilgen kómek te kórsetiledi. «Astanalyqtar úshin atalǵan júıeniń budan ózge de ońtaıly tustary bolyp shyqty», dep jazady «Astana aqshamy» basylymy. Maqalada aıtylǵan ońtaıly tustar týraly gazettiń beısenbilik sanyndaǵy «Densaýlyq saqtaý biryńǵaı júıege túsedi» degen jarııalanymnan tolyq maǵlumat alasyz.
***
«Ekonomıka» basylymynyń jazýynsha, Reseı, Belarýs jáne Qazaqstan basshylarynyń Kedendik odaq qurý týraly kelisim-sharttaryn atalǵan elderdiń parlamentteri qoldap, ratıfıkatsııalaǵan. Úsh el aýmaǵynda ortaq kedendik tarıf pen syrtqy ekonomıkalyq is-árekettiń ortaq taýarlyq nomenklatýrasy aldaǵy jyldyń basynan bastap kúshine engizilmek kórinedi. Odan soń kezekte turǵan sharýa syrtqy ekonomıkalyq is-áreketke aralasýshylarǵa arnalǵan ruqsat berýshi qujattar týraly málimetterdiń ortaq bazasyn jasaý eken. Bul jaıynda «Kedendik odaq ortaq tarıften bastalmaq» degen taqyryppen jarııalanǵan maqalada jan-jaqty baıandalǵan.
«Qytaıǵa Qazaqstan munaıy qajet pe?». «Ekonomıka» gazetiniń jazýynsha, Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy ekonomıkalyq jáne saıası baılanystyń kúrt damyp kele jatqany týraly pikir jaqynda jańa bir serpinge ıe boldy. Buǵan septigin tıgizgen kórshi memlekettiń basshysy Hý Tszıntaonyń elimizge jasaǵan kezekti sapary men sonyń nátıjeleri kórinedi. «Qytaı - ári Qazaqstanmen shekaralas, ári munaıǵa zárý birden-bir iri ekonomıkasy bar memleket. Bul baıaǵydan beri belgili shyndyq bolǵanymen, eki eldi jalǵastyratyn alǵashqy munaı qubyryn salý naqty túrde tek 2004 jyldyń qyrkúıek aıynda ǵana qolǵa alyndy. Atalǵan jobany júzege asyrýǵa 806 mln. dollar kóleminde qarjy jumsaý kózdelgen bolatyn. 2005 jyldyń aıaǵynda osy «Atasý-Alashankoý» qubyry iske qosyldy. Ol arqyly jylyna 10 mln. tonna munaı tasymaldaýǵa bolady eken. Qytaıdyń qajeti úshin bul kóp pe, álde az ba?», dep jazady basylym.
«Ekonomıka» basylymynda jaryq kórgen kelesi maqala «Kórshi elderdegi ınvestıtsııalyq jaǵdaı qandaı?!» degen taqyryppen berilgen. Gazet kórshi qyrǵyz, ózbek jáne túrikmen elderiniń ınvestıtsııalyq jaǵdaılaryna sholý jasap, oǵan óz paıymdaýyn bergen.
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń 90 jyldyq torqaly toıy orys tilinde jaryq kóretin basylymdardyń, atap aıtqanda «Kazahstanskaıa pravda», «Ekspress-K», «Lıter», «Izvestııa-Kazahstan» gazetteriniń de nazarynan tys qalmaǵan.
«Ekspress-K» gazetiniń beısenbilik nómirinde keshe elorda taǵy bir balabaqshamen tolyqqandyǵy jazylǵan. «Qarlyǵash» ataýy berilgen sol jaǵalaýdaǵy mekemeni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev kelip ashty», dep habarlaıdy basylym. Prezıdenttiń Іs basqarmasynyń tapsyrysymen salynǵan balabaqsha birmezgilde 240 balany qabyldaı alady. Bilim berý qazaq jáne orys tilderinde júrgizilip, aǵylshyn tilin meńgerý úshin arnaıy sabaqtar ótedi. Buǵan qosa elimizdiń pedagogtarynyń avtorlyq ınnovatsııalyq baǵdarlamalary, jańa ádistemeler, sondaı-aq ulttyq komponentterdi esepke ala otyryp, balalardy mektepke deıingi tárbıeleý boıynsha tehnologııalar engizilmek. Astana qalasynyń taǵy bir jańa balabaqshamen tolyqqanyn «Kazahstanskaıa pravda» basylym da jazǵan.
