EAÚK-nyń Shymkentte ótken otyrysynda úkimet basshylary ne týraly kelisti
ASTANA. KAZINFORM - Qazaqstannyń EAEO tóraǵalyǵy sheńberinde Shymkentte Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń keńeıtilgen otyrysy ótti. Eýrazııalyq ıntegratsııany damytýǵa qatysty, onyń ishinde ónerkásip kooperatsııasy, tehnologııalyq damý, kedendik retteý, ekonomıkalyq turaqtylyq, tsıfrlyq transformatsııa, tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne basqa da máselelerdiń keń aýqymy qaraldy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken otyrysqa Belarýs Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Aleksandr Týrchın, Qyrǵyzstan Mınıstrler kabınetiniń tóraǵasy – Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Adylbek Kasymalıev, Reseı Federatsııasy Úkimetiniń tóraǵasy Mıhaıl Mıshýstın, Armenııa Respýblıkasynyń vıtse-premeri Mger Grıgorıan, EEK alqasynyń tóraǵasy Baqytjan Saǵyntaev, sondaı-aq baqylaýshy memleketterden – Ózbekstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Abdýlla Arıpov, Kýba Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary – syrtqy saýda jáne sheteldik ınvestıtsııalar mınıstri Oskar Peres-Olıva Fraga, Iran Islam Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Alı Akbar Djoýkar qatysty.
Otyrysty ashqan QR Premer-mınıstri Oljas Bektenov Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ekonomıkalyq ózara is-qımyldy tereńdetýge baǵyttalǵan halyqaralyq uıym ekenin atap ótti. Odaq EAEO elderiniń ornyqty ekonomıkalyq ósýin qamtamasyz etý úshin óz maqsattary men mindetterin udaıy júzege asyrady. Bul, eń aldymen, taýarlar, qyzmetter, kapıtal jáne jumys kúshiniń erkin qozǵalysyn qamtamasyz etetin ortaq naryqty qalyptastyrýdy qamtıdy. Sonymen qatar EAEO ulttyq ekonomıkalardyń tehnologııalyq jańarýyna, ónerkásip kooperatsııasyn damytýǵa jáne múshe memleketterdiń álemdik naryqtaǵy ustanymdaryn nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev belgilep bergen basymdyqtarǵa sáıkes Qazaqstan óziniń tóraǵalyǵy sheńberinde Odaq qyzmetiniń salalaryna jasandy ıntellektini engizýge, tranzıttik áleýetti ashýǵa, ónerkásiptik kooperatsııany tereńdetýge, ishki naryqtaǵy kedergilerdi dáıekti túrde joıýǵa jáne syrtqy saýda yntymaqtastyǵyn keńeıtýge basa kóńil bólýge nıetti.
- 2026 jylǵy 1 qańtardan beri Qazaqstan Respýblıkasy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq organdarynda tóraǵalyq etedi. Osyǵan baılanysty Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev múshe memleketterdiń atyna Qazaqstan tóraǵalyǵynyń negizgi basymdyqtary kórsetilgen úndeý joldady. Qazaqstan óziniń aldyna tolyqqandy tsıfrlyq el bolý jóninde strategııalyq mindet qoıyp otyr. Osy maqsatta Ortalyq Azııadaǵy eń iri halyqaralyq IT-startaptar tehnoparki sanalatyn Astana Hub kompanııasynyń negizinde zamanaýı ekojúıe qalyptastyrdy. Bilim berýdi, ǵylymı zertteýlerdi jáne ınnovatsııalyq jobalardy qoldaý bastamasy biriktiretin Alem.ai halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵy ashyldy. Biz EAEO boıynsha áriptestermen tsıfrlyq retteý jáne ekonomıkany transformatsııalaý salasynda bilim men tájirıbe almasýǵa daıynbyz, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
QR Premer-mınıstri kedendik ákimshilendirý, logıstıka, ónerkásip, AÓK syndy taǵy da basqa baǵyttarda JI paıdalana otyryp, EAEO memleketterin zamanaýı tehnologııalarǵa beıimdeýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Odaq elderiniń kólik-tranzıttik áleýetin tolyq ashý maqsatynda JI bazasynda júk aǵyndaryn úılestirýdiń ıntegratsııalanǵan platformasyn qurý usynyldy, bul jetkizý merzimderin qysqartýǵa, bıznes shyǵyndaryn azaıtýǵa jáne eýrazııalyq kólik dálizderiniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq baqylaýdan ótýdi rastaý protsesterin tolyǵymen elektrondyq formatqa kóshirý ózara saýdadaǵy ashyqtyqty qamtamasyz etedi. Osyǵan baılanysty EEK-ke Odaqqa múshe memlekettermen birlesip, qaǵaz qujattarǵa mindetti túrde mórtaban qoıýdan bas tartýdy jáne úshinshi eldermen aqparattyq ózara is-qımyl tetikterin ázirleýdi qosa alǵanda, osy máseleni jan-jaqty pysyqtaý usynyldy.
Ónerkásip jáne AÓK salasynda birlesken kooperatsııalyq jobalardy qoldaý tetikteri ınnovatsııalyq bastamalarǵa jáne qosylǵan quny joǵary óndiristerdi qurýǵa baǵyttalýy tıis. Demonstratsııalyq ortalyqtar, startaptar jáne salalyq quzyrettilik ortalyqtary arqyly tsıfrlyq sheshimder men JI-dy paıdalanýdy yntalandyrý qamtamasyz etilýi kerek.
EAEO-nyń sózsiz qaǵıdaty taýarlardyń, kórsetiletin qyzmetterdiń, kapıtal men jumys kúshiniń qozǵalys erkindigi bolyp qalýy tıis. Komıssııa mindettemelerdiń saqtalýyn baqylaýda belsendi ról atqaryp, bıznes pen azamattardyń múddelerin qorǵaýda jedel áreket etýi kerek. Sondaı-aq saýda salasynda básekege qabiletti ortany qalyptastyrýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi.
Saýda-ekonomıkalyq ózara is-qımyldy keńeıtýge jáne jańa syrtqy naryqtarǵa shyǵýǵa nazar aýdaryldy. Arab álemi, Ońtústik-Shyǵys Azııa jáne Afrıka elderi, sondaı-aq bedeldi óńirlik birlestiktermen ózara is-qımyl perspektıvaly baǵyttar dep tanyldy. Yntymaqtastyq ekonomıkany nyǵaıtýǵa jáne halyqaralyq óndiristik tizbekterdi damytýǵa yqpal etedi.
Belarýs Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Aleksandr Týrchın, Qyrǵyz Respýblıkasy Mınıstrler kabınetiniń tóraǵasy – Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Adylbek Kasymalıev, Reseı Federatsııasy Úkimetiniń tóraǵasy Mıhaıl Mıshýstın, Armenııa Respýblıkasynyń vıtse-premeri Mger Grıgorıan qatarly resmı delegatsııalardyń basshylary sóz sóıledi. Sondaı-aq EAEO janyndaǵy baqylaýshy memleketter delegatsııalarynyń basshylary: Ózbekstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Abdýlla Arıpov, Kýba Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary – syrtqy saýda jáne sheteldik ınvestıtsııalar mınıstri Oskar Peres-Olıva Fraga sóz sóıledi.
EÚAK otyrysynyń qorytyndysy boıynsha 12 qujatqa qol qoıyldy. Qabyldanǵan sheshimder ıntegratsııalyq protsesterdi odan ári damytýǵa jáne múshe memleketter ekonomıkalarynyń turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
EÚAK-tyń kelesi otyrysy bıyl 6-7 tamyz kúnderi Sholpan-Ata qalasynda (Qyrǵyzstan) ótedi.
Aıta keteıik, jıyn barysynda Oljas Bektenov Iran elshisiniń Taıaý Shyǵystaǵy ahýalǵa qatysty málimdemesine oraı pikir bildirdi.
