Djonatan Aıtkenniń N.Nazarbaev jaıly kitaby túrik tilinde shyqty
ASTANA. Shildeniń 4-i. QazAqparat - Aǵylshyn saıası ómirbaıanshy Djonatan Aıtkenniń «Nazarbayev and the Making of Kazakhstan» atty kitaby «Kazakistan'ın Efsanevi Lideri» (Qazaqstannyń ańyzǵan aınalǵan Prezıdenti) ataýymen Ystambul qalasynda túrik tilinde jaryq kórdi jáne onyń tusaýkeser rásimi Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshiligi men «Týrkýaz» baspasynyń birlese uıymdastyrýymen 2010 jylǵy shildeniń 2-sinde «Chyraǵan» saraıynda ótti.
Atalǵan is-sharaǵa kitaptyń avtory Dj.Aıtken, Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshisi B.Ámireev, Túrkııanyń belgili qoǵamdyq uıymdary «Túrik oshaqtary» Bas hatshysy O.Kavýndjý men «Dıalog-Eýrazııa» platformasynyń bas úılestirýshisi H.Tokak, belgili saıası qaıratker, Halyqaralyq Qoja-Ahmet ıAsaýı qorynyń prezıdenti N.K.Zeıbek, Halyqaralyq Qoja-Ahmet ıAsaýı ýnıversıtetiniń ókiletti tóraǵasy O.Horata, burynǵy Memlekettik mınıstr A.Ándijan, iri túrik isker adamdary: «Chalyk Holdıng» tóraǵasy A.Chalyk pen «Kıbar Holdıng» tóraǵasy A.Kıbar jáne basqa belgili saıasatkerler, qoǵam qaıratkerleri, dıplomattar, jýrnalıster, kitap sarapshylary qatysty.
Tusaýkeserdi ashqan Elshi B.Ámireev kitaptyń avtoryna týyndynyń basty keıipkeri N.Nazarbaevtyń jas qazaqstandyq memlekettiń qalyptasýynda, jańaryp qaıta qurylýynda, damýynda jáne tabystarǵa jetýindegi rólin tolyq ashyp jazǵany úshin alǵysyn bildirdi. Sondaı-aq, Elshi N.Nazarbaevtyń syrtqy saıasattaǵy basty jetistikteri men bastamalary týraly, atap aıtqanda Táýelsiz Memleketter Dostastyǵynyń qurylýy, Qazaqstannyń óz erkimen ıadrolyq qarýdan bas tartýy, tarıhta tuńǵysh ret Azııada yntymaqtastyq pen qaýipsizdik tetigin - AÓІSShK qurylýy, syrtqy shekaralarynyń mejelenýiniń tabystylyǵy, órkenıetter dıalogyn damytýǵa qosqan úlesi, túrki áleminiń birigýindegi mańyzdy róli týraly áńgimeledi. B.Ámireev: «Álemdik deńgeıdegi belgili saıasatshy N.Nazarbaev týraly kóptegen kitaptar jazylǵan. Bul kitaptyń erekshe qundylyǵy, ony batys jazýshysynyń batys oqyrmanyna jáne Qazaqstan men onyń kóshbasshysyna batystyq kózqaras turǵysynan jazǵanynda bolyp otyr. Túrkııada Prezıdent N.Nazarbaev óte jaqsy tanymal. Degenmen, Túrkııa batys áleminiń de bir bóligi bolyp tabylady jáne Djonatan Aıtken myrzanyń kitaby túrik oqyrmandaryna N.Nazarbaevty jáne Qazaqstandy basqa bir mańyzdy jaǵynan - batystyq qyrynan kórýge kómektesedi», - dep atap ótti.
Kitaptyń avtory Dj.Aıtken kitaptyń túrik tiline aýdarylǵanyna qýanyshyn jetkize otyryp, N.Nazarbaev týraly kitapty qolyna alýynyń basty sebepterine qysqasha toqtaldy. «Birinshiden, meni N.Nazarbaevtyń tań qaldyrarlyq ómir joly óte qyzyqtyrǵanyn aıtýyma bolady. Bul - kishkene aýyldan bastalyp, Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy N.Nazarbaevtyń búgingi jetken bıigine deıin ákeletin jol. Ekinshiden, Qazaqstan basshysynyń dıplomatııalyq óneri men sheberligi. Qazaqstan táýelsizdik alǵan jyldary barlyq kórshilerimen shekarasy bekitilmegen memleket edi. Bir memlekettiń eshbir qaqtyǵyssyz shekarasyn bekitýi ońaı nárse emes, degenmen Qazaqstan ózi sekildi jańadan táýelsizdikke qol jetkizgen kórshi eldermen qatar, Reseı, Qytaı sekildi iri memlekettermen de shekarasyn nyq bekitip, halyqaralyq sahnada óziniń ornyn taba bilgen el. Úshinshiden, N.Nazarbaevtyń saıası mansaby. Sonaý Dj.Kennedı men N.Hrýşevtiń kezinen bastaý alǵan álemdegi birden-bir saıasatker desem jazbaıtyn shyǵarmyn. Dál sol kezde endi ǵana komsomolǵa kirip, saıasatqa qadam basqan jas jigit N.Nazarbaev saıasatker retinde qalyptasyp, saıası mansaby búgingi kúnge deıin jalǵasyp kele jatyr. Bul oqıǵalardyń qyzyqtyrary sózsiz», - dedi Dj.Aıtken.
Túrkııanyń belgili qoǵamdyq uıymy «Túrik oshaqtary» Bas hatshysy O.Kavýndjý atalǵan uıym tarapynan N.Nazarbaevqa «Túrki álemine qyzmet» marapaty berilip, osy uıym jýrnalynyń basylymynda Qazaqstan men Prezıdent N.Nazarbaevqa arnalǵan 9 maqala jaryq kórgenin, sondaı-aq N.Nazarbaev eskertkishiniń Ankaranyń baıyrǵy da kórkem «Jastar» saıabaǵyna ornatylǵanyn atap ótti. Qazaqstan Prezıdentine osyndaı qurmettiń, birinshiden túrki álemin biriktirý, ekonomıkalyq jáne mádenı salalardy tyǵyz baılanystyrý jolyndaǵy eńbegine baılanysty bolsa, ekinshiden, N.Nazarbaevty Qazaqstandy birtutas memleket retinde qalyptastyryp, eldiń keleshegin kelisti etý jolyndaǵy mańyzdy isteri úshin qurmetteıtindikterin bildirdi. O.Kavýndjý: «Túrkııa Prezıdenti A.Gúldiń sózderimen aıtqanda Prezıdent N.Nazarbaev «túrkitildes halyqtardyń kóshbasshysy» jáne kóp ultty Qazaqstanda etnıkalyq qaqtyǵystarǵa jol bermegen kóshbasshynyń jetistigi úshin barlyq adamzat atynan oǵan alǵys bildirý qajet», - dedi.
«Dıalog-Eýrazııa» platformasynyń bas úılestirýshisi H.Tokak Qazaqstan Prezıdenti baısaldy saıasat júrgizýiniń arqasynda Ortalyq Azııa men búkil álemdegi úlgili kóshbasshyǵa aınalǵanyna nazar aýdardy. Ol óz sózinde: «Qazaqstanda kópultty halyqtyń - 130 ult ókilderi mádenıetin birlik, dostyq, baýyrmashylyq arqyly qosyp otyrǵan N.Nazarbaev barshamyz úshin kóshbasshylyqtyń úlgisi», - dep atap kórsetti.
Halyqaralyq Qoja-Ahmet ıAsaýı qorynyń prezıdenti N.K.Zeıbek qazaqtardyń túrkitildes halyqtardyń bir bóligi ekendigin jáne túrki áleminiń Ortalyq Azııada paıda bolǵanyn, qazaq dalasynda erkindik pen táýelsizdiktiń árdaıym quptalǵanyn, qazaqtyń órkendeýi barlyq túrkitildes halyqtardyń órkendeýi ekendigin atap ótip, «Qazaqstan Elbasy týraly qolyna qalam alyp, ony jaryqqa shyǵarǵan Dj.Aıtkenge úlken alǵysymyzdy bildiremiz», - dedi. Sondaı-aq, Qazaqstan basshysynyń álemdik deńgeıdegi osy zamanǵy kóshbasshy ekenine toqtalyp, «N.Nazarbaev zamanymyzdyń Atatúrki» dep málimdedi.
Belgili saıasatker, ǵylym adamy jáne burynǵy Memlekettik mınıstr A.Ándijan «Álemdik kóshbasshy uǵymy - qoǵamnyń tarıhı baǵasy men saıasatkerge degen alǵysynyń jemisi. Meniń kózqarasym boıynsha, túrki áleminde N.Nazarbaevtyń saıasat sahnasynda joǵary kóterilýi tarıh betterinde izin qaldyrady» degen oı tastady.
Kitaptyń tusaýkeseriniń sońynda Dj.Aıtken qoltańbasyn taratyp, túrik tilshilerine suhbat berdi.
Batys jazýshysynyń kózqarasymen jazylǵan kitapta baıandalǵan Qazaqstannyń memleket retinde qalyptasýy, damýy jáne qazirgi tabystary túrik qoǵamynda qyzyǵýshylyq tanytary sózsiz.
