Dúnıejúzilik tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý kúni: árbir satyp alýshy neni bilýi kerek
ASTANA. KAZINFORM – 15 naýryz Dúnıejúzilik tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý kúni. Bul kún taýar satyp alǵan nemese qyzmetke tapsyrys bergen árbir adamnyń tek mindetteri ǵana emes, sonymen qatar zańmen qorǵalatyn quqyqtary bar ekenin eske salady.
Qazaqstanda azamattardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen retteledi. Atalǵan zań tutynýshylardyń qaýipsiz jáne sapaly taýarlar men qyzmetterdi alýyna, sondaı-aq satyp alýshylarmen ádil qarym-qatynas jasaýǵa kepildik beredi.
Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi málimetinshe, «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» Zańnyń 11 jáne 13-baptaryna sáıkes, árbir tutynýshy taýardyń (jumystyń, kórsetiletin qyzmettiń) qaýipsiz ári, sapaly bolýyn talap etýge quqyly. ıAǵnı, satylymǵa usynylatyn ónimder belgilengen talaptarǵa saı bolýy jáne tutynýshylardyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndirmeýi tıis.
Tutynýshylar úshin tolyq ári shynaıy aqparat alý quqyǵy da mańyzdy. Zańnyń 25-babyna sáıkes, satýshy nemese oryndaýshy satyp alýshyǵa taýar nemese qyzmet týraly qajetti málimetterdi usynýǵa mindetti. Bul málimetterge óndirýshi týraly aqparat, quramy, jaramdylyq merzimi, paıdalaný erejeleri, baǵasy jáne kepildik mindettemeleri kiredi.
Mundaı aqparattyń bolýy tutynýshyǵa sanaly ári qaýipsiz tańdaý jasaýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar zańnama azamattardyń taýarlar men qyzmetterdi erkin tańdaý quqyǵyn qamtamasyz etedi. «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» Zańnyń 8-babyna sáıkes, satyp alýshy taýardy nemese qyzmetti óz erkimen tańdaýǵa quqyly, al onyń kelisiminsiz qosymsha taýarlar men qyzmetterdi májbúrlep usynýǵa jol berilmeıdi. Eger satyp alynǵan taýardyń sapasy tıisti deńgeıde bolmasa, tutynýshy «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» Zańnyń 30-babyna sáıkes talap qoıýǵa quqyly.
Atap aıtqanda, satyp alýshy:
- tólengen aqshany tolyq qaıtarýdy;
- taýardy dál sondaı nemese uqsas taýarǵa aýystyrýdy;
-baǵany proportsıonaldy túrde tómendetýdi;
- anyqtalǵan kemshilikterdi tegin joıýdy talap ete alady.
Zań sonymen qatar azamattardyń óz quqyqtary men múddelerin qorǵaý múmkindigin qarastyrady.
Zańnyń 42-2-babyna sáıkes, tutynýshy aldymen satýshyǵa nemese qyzmet kórsetýshige, qajet bolǵan jaǵdaıda ýákiletti memlekettik organdarǵa nemese sotqa shaǵymdanýǵa quqyly.
Qazaqstan Respýblıkasy Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi tutynýshylarǵa birneshe qarapaıym erejeni ustanýdy usynady:
1. chekti nemese satyp alýdy rastaıtyn ózge qujattardy saqtaý;
2. kelisimshart talaptaryn muqııat zerdeleý, ásirese bólip tóleý nemese ınternet arqyly satyp alý kezinde;
3. taýardaǵy múmkin bolatyn kemshilikterdi foto nemese beıne arqyly tirkep qoıý. Kóp jaǵdaıda týyndaǵan daýdy satýshyǵa jazbasha shaǵym joldaý arqyly sotqa deıingi tártipte sheshýge bolatynyn da eskergen jón.
Eger tutynýshynyń quqyqtary buzylǵan jaǵdaıda, azamattar Qazaqstan Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetine, sondaı-aq onyń aýmaqtyq saýda jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentterine júgine alady.
Sonymen qatar óz quqyqtary men múddelerin sot tártibimen qorǵaýǵa da quqyly.
Buǵan deıin BQO-da 132 mln teńge tarıfterdi tómendetý tetigi arqyly tutynýshylarǵa qaıtarylǵanyn jazǵan bolatynbyz.
