Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy onkologııayq aýrýlardyń negizgi sebepterin atady
ASTANA. 19 qazan. QazAqparat - Halyqaralyq qaterli isikti zertteý agenttiginiń ókilderi syrtqy aýa adamǵa kantserogendik áser etip, ókpe qaterli isigine ushyratatynyn málimdedi.
Olar ǵylymı ádebıetterdi zerdeleı kelip, osyndaı qorytyndyǵa keldi, dep habarlady RBK.
Sondaı-aq sarapshylar qýyqtyń qaterli isikke ushyraý qaýpi kóp ekenin atap ótti. Zertteý barysynda olar keıbir aýany lastaıtyn zattardyń shoǵyrlaný deńgeıin, sonyń ishinde atap aıtqanda qatty bólshekterdiń zııandy áserin baǵalady. Olar mundaı zattardy adamdar úshin kantserogen retinde jiktep, qatty bólshekterdiń áserine baılanysty ókpe qaterli isigine ushyraý qaýpi týraly baıandama jazdy.
Sonymen qatar aýany lastaıtyn zattar, ekologııalyq problemalar tynys alý joldary men júrek syrqattaryna shaldyqtyratyny atap kórsetildi. Júrgizilgen zertteýler sońǵy jyldary aýanyń lastanýy edáýir artqanyn kórsetedi. Bul, ásirese halyq sany kóbeıgen, jyldam damyp kele jatqan elderde baıqalyp otyr. Sońǵy málimetter boıynsha, 2010 jyly aýa lastanýy saldarynan ókpe qaterli isiginen 223 myń adam kóz jumǵan.
«Biz jutatyn aýa qaterli isik týdyratyn ýly zattar qospasymen lastanǵan. Endi biz atmosferalyq aýanyń lastanýy densaýlyq úshin qaýipti bolýymen birge, qaterli isik saldarynan ólimge aparatyn jol ekenin bilemiz», - dedi agenttik qyzmetkeri Kýrt Steıf.
Atmosferalyq aýany lastaıtyndar - ónerkásip jáne jylý-energetıkalyq kásiporyndary, kólik, turǵyn úılerdi jylytý júıeleri, aýyl sharýashylyǵy, turmystyq qaldyqtar.
Ǵalymdardyń zertteýleri týraly esep 24 qazanda The Lancet jýrnalynyń onlaın-nusqasynda jarııalanbaq.
