DSM antıbakterııalyq preparattarǵa baqylaýdy kúsheıtpek

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń boljamy boıynsha, 2050 jylǵa qaraı mundaı ólimniń sany 40 mıllıonǵa jetýi múmkin.

QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń habarlaýynsha, mıkrobqa qarsy preparattarǵa tózimdilikke (MQT) qarsy is-qımyl máselesi júıeli sharalardy qabyldaýdy jáne preparattardy utymdy qoldanýdy baqylaýdy odan ári kúsheıtýdi talap etetin búkil álem úshin ózekti problema bolyp qala beredi.

Qazaqstanda 2027 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynda mıkrobqa qarsy preparattarǵa tózimdilikti tejeý jónindegi sharalar týraly» Jol kartasy iske asyrylyp keledi. Sonymen qatar, qabyldanyp jatqan sharalarǵa qaramastan, antıbıotıkterdi baqylaýsyz qoldaný, preparattardy zańsyz satý jáne aqparattyq-túsindirý jumystarynyń jetkiliksizdigi sııaqty birqatar másele óz sheshimin tappaı otyr.

Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy Erik Baıjúnisovtiń aıtýynsha, mıkrobqa qarsy preparattarǵa tózimdilik búginde jahandyq jáne ulttyq densaýlyq saqtaý júıesine tóngen eń kúrdeli qaýipterdiń birine aınalyp otyr.

QDSUO derekteri boıynsha Qazaqstan antıbıotıkterdi tutyný qurylymy boıynsha Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy usynǵan kórsetkishterge áli qol jetkizgen joq. Atap aıtqanda, «Access» «bazalyq» tobyna jatatyn antıbıotıkterdi tutyný úlesi (DDU usynǵan jáne eń jıi kezdesetin ınfektsııalardy emdeýde qoldanylatyn negizgi preparattar) keminde 70% bolýy tıis bolsa, qazirgi kórsetkish 38,3%-dy quraıdy. Sonymen qatar, tózimdiliktiń qalyptasý qaýpi joǵary «Watch» toby antıbıotıkterin tutyný deńgeıi joǵary kúıinde qalyp otyr.

-Mıkrobqa qarsy tózimdilik tek medıtsınalyq másele sheńberinen shyǵyp, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ulttyq qaýipsizdik máselesine aınalyp otyr. Tózimdilikti tıimdi tejeý úshin zerthanalyq monıtorıngti kúsheıtýden bastap antıbıotıkterdi utymdy qoldaný mádenıetin qalyptastyrýǵa deıingi júıeli sharalar qajet, – dep atap ótti Erik Baıjúnisov.

Antıbıotıkterdi baqylaýsyz qoldaný máselesi erekshe nazar aýdarýdy talap etedi: qoldanystaǵy shekteýlerge qaramastan, antıbakterııalyq preparattar dárigerdiń retseptisinsiz, onyń ishinde onlaın-servıster men tsıfrlyq platformalar arqyly satylyp jatyr. Bul óz kezeginde ózin-ózi emdeý jaǵdaılarynyń jáne antıbıotıkterge tózimdiliktiń artýyna yqpal etedi.

Jýyrda ótken alqa otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova mıkrobqa qarsy tózimdilikti odan ári tejeý úshin naqty praktıkalyq sheshimderge kóshý qajettigin málimdedi.

- Biz bul máseleni uzaq ýaqyt boıy talqylap kelemiz, endi sózden iske kóshetin ýaqyt jetti. Bul problemanyń negizgi quramdas bóligi – mıkrobqa qarsy preparattardy baqylaýsyz qabyldaý jáne kóptegen basshylardyń osy qaýiptiń mańyzdylyǵyn tolyq túsinbeýi, – dep atap ótti mınıstr.

Osyǵan baılanysty vedomstvo basshysy Aqmaral Álnazarova joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynyń bakalavrıat, magıstratýra, rezıdentýra jáne doktorantýra baǵdarlamalaryna mıkrobqa qarsy tózimdilik máselelerine arnalǵan pánderdi engizýdi tapsyrdy.

Sonymen qatar, antıbakterııalyq preparattardy retseptisiz bosatýdy baqylaý kúsheıtiledi, dárilik zattardy tańbalaý júıesin qoldaný aıasy keńeıtiledi, sondaı-aq tózimdiliktiń damý qaýpi tómen antıbıotıkterdi tirkeýge basymdyq beriledi.

«Biryńǵaı densaýlyq» qaǵıdaty sheńberinde Aýyl sharýashylyǵy jáne Ekologııa mınıstrlikterimen vedomstvoaralyq ózara is-qımyl kúsheıtiledi. Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy mıkrobqa qarsy tózimdilik boıynsha epıdemıologııalyq qadaǵalaýdy keńeıtedi. Óńirlerde mıkrobıologııalyq zerthanalardy jabdyqtaýǵa jáne olardyń jumys tıimdiligin arttyrýǵa basymdyq berilip, gospıtaldyq epıdemıologtardy, bakterıologtardy jáne klınıkalyq farmakologtardy oqytý júrgiziledi.

Ata keteıik, osyǵan deıin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi 4 myńnan asa tegin preparattyń satylǵanyn anyqtady.