«DÓO alqaby»: Qazaqstan men IT-alpaýyttary JI salasynda $10 mlrd-tyq kelisimderge qol qoıdy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Premer-mınıstri Oljas Bektenov NVIDIA vıtse-prezıdenti Rev Lebaredıanmen jáne Firebird negizin qalaýshylar: bas dırektory Razmık Ovakımıanmen jáne Aleksandr Esaıanmen kezdesý ótkizdi, dep habarlaıdy Úkimettiń baspasóz qyzmeti.
Kezdesýge Premer-mınıstrdiń orynbasary — jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev, «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsın, AQSh-tyń Qazaqstandaǵy Elshisi Djýlı Stafft qatysty.
Amerıkalyq Firebird kompanııasy jasandy ıntellekt ınfraqurylymyn qurýǵa, derekter ortalyqtaryn damytýǵa jáne joǵary ónimdi esepteý júıelerin ázirleýge mamandanǵan. Kompanııa álemniń túrli óńirlerinde jobalardy júzege asyryp, jasandy ıntellekt, joǵary ónimdi esepteýler jáne tsıfrlyq ınfraqurylym salasyndaǵy álemdik kóshbasshy NVIDIA sııaqty jetekshi tehnologııalyq seriktestermen yntymaqtastyq ornatqan. Kompanııanyń sheshimderi álemdegi jetekshi sýperkompıýterler men derekterdi óńdeý ortalyqtarynyń basym bóliginde qoldanylady, sondaı-aq qazirgi zamanǵy generatıvti jasandy ıntellekt modelderiniń eleýli bóliginiń negizin quraıdy.
Kezdesý barysynda ulttyq jasandy ıntellekt ınfraqurylymyn damytý máseleleri talqylandy. Olardyń qatarynda joǵary ónimdi esepteý qýattaryn qurý, zamanaýı derekterdi óńdeý ortalyqtaryn ornalastyrý jáne halyqaralyq tehnologııalyq seriktesterdi tartý máseleleri talqylandy.
Premer-mınıstr jasandy ıntellekt pen tsıfrlyq ınfraqurylymdy damytý Qazaqstannyń negizgi basymdyqtarynyń biri ekenin atap ótti.
— Memleket basshysy 2026-shy jyldy Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep jarııalady. Osy aptada «Digital Qazaqstan» tsıfrlyq transformatsııa jáne jasandy ıntellektini damytý jónindegi jalpyulttyq strategııasy qabyldandy. Qazirgi tańda negizgi tsıfrlyq jobalardyń biri — Ekibastuz qalasynda «Derekterdi óńdeý ortalyqtarynyń alqaby» jobasy júzege asyrylyp jatyr. Bizdiń maqsatymyz — jahandyq tsıfrlyq ınfraqurylymdy ornalastyrýǵa arnalǵan alań qalyptastyrý. Biz Firebird jáne NVIDIA seriktesterimen jasalǵan kelisimderdi joǵary baǵalaımyz, — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Premer-mınıstr «DÓO alqaby» jobasynyń negizgi artyqshylyqtaryna nazar aýdardy. Olardyń qatarynda aýqymdy jer rezervi, jeńildikter jáne elektr energııasynyń básekege qabiletti baǵasy bar. Jobany keń aýqymda taratý múmkindigi ınvestorlar úshin mańyzdy faktor bolyp tabylady, ıaǵnı qazirgi tańda 300 MVt qýat qoljetimdi bolsa, aldaǵy ýaqytta ony kezeń-kezeńimen 1 GVt-qa deıin arttyrý josparlanyp otyr.
Firebird kompanııasynyń negizin qalaýshy ári bas dırektory Razmık Ovakımıan Qazaqstannyń tsıfrlyq ınfraqurylymdy damytýdaǵy joǵary áleýetin atap ótti.
— Prezıdenttiń 2026 jyldy «Jasandy ıntellekt jyly» dep jarııalaý jónindegi kóregen sheshimin erekshe atap ótkim keledi. Qazaqstanǵa alǵash kelgen kezde-aq eldiń bıik maqsattary, tehnologııalyq tájirıbesi men adamı kapıtaly álemdik deńgeıde ekeni birden baıqaldy. Búginde jasandy ıntellektiniń ozyq esepteý qýattaryna, talanttardy damytýǵa jáne ınnovatsııalyq ekojúıelerge ınvestıtsııa salyp jatqan elder erteńgi ekonomıkalyq múmkindikterdi qalyptastyratyn bolady. Firebird AQSh-tyń ozyq tehnologııalaryn engizý tájirıbesin, jahandyq jasandy ıntellekt ekojúıesindegi tyǵyz seriktestik baılanystaryn jáne iri aýqymdy ınfraqurylymdyq jobalardy qaýipsiz ári erekshe jyldamdyqpen júzege asyrý qabiletin biriktiredi. 2027 jyly jobany iske qosý Qazaqstandy álemdegi jetekshi on eldiń qataryna qosady. Bizdiń komandamyz myqty, múmkindikterimiz zor jáne biz Qazaqstan Úkimetimen, NVIDIA kompanııasymen jáne AQSh-taǵy seriktesterimizben yntymaqtasa otyryp, Qazaqstannyń maqsat-muratyn shynaıy júzege asyrýǵa óz úlesimizdi qosatynymyzǵa qýanyshtymyz, — dedi Razmık Ovakımıan.
NVIDIA kompanııasynyń vıtse-prezıdenti Rev Lebaredıan «DÓO alqaby» jobasyn júzege asyrýǵa arnalǵan negizgi tehnologııalyq quraldar men tásilderdi jáne Qazaqstannyń jahandyq jasandy ıntellekt ekojúıesine ıntegratsııalaný perspektıvalaryn tanystyrdy.
— Jasandy ıntellektti damytý úshin «bes qabatty tort» dep ataıtyn qurylym qajet. Bul deńgeıde biz tómengi qabattardaǵy barlyq tehnologııalardy alyp, olardy túrli salalar men baǵyttarǵa arnalǵan qosymshalarǵa aınaldyramyz, osylaısha olar naqty paıda men qundylyq ákeledi. Biraq bári energııadan bastalady. Eger energııa bolmasa, qalǵanyn damytý múmkin emes. Bul — irgetas. Qazaqstanda energııa resýrstary bar. Onyń qory mol ári ony odan ári óndirý múmkindigi bolǵandyqtan, Qazaqstan bul baǵytty bastaý úshin óte qolaıly oryn bolyp sanalady. Shyn máninde Qazaqstan osy bes qabatty torttyń árbir deńgeıine qatysa alady. Men kórgenim, oqyǵanym jáne qazir osynda bolyp baıqaǵanym boıynsha, Qazaqstannyń rýhy men jigeri alǵa qaraı umtylýǵa jáne eldiń bar ıgiligin — tabıǵı resýrstaryn da, adamı kapıtalyn da — jasandy ıntellekttiń jańa dáýirine qadam basý úshin paıdalanýǵa baǵyttalǵan, — dedi Rev Lebaredıan.
Kezdesýge qatysýshylar mundaı jobalarǵa álem boıynsha qyzyǵýshylyqtyń qarqyndy ósip kele jatqanyn atap ótti. Halyqaralyq sarapshylardyń baǵalaýynsha, aldaǵy jyldary jasandy ıntellektiniń jahandyq naryǵynyń kólemi júzdegen mlrd dollardan asady, al AI-modelderdi oqytý jáne paıdalaný úshin qajetti esepteý qýattaryna suranys jyl saıyn eki ese qarqynmen ósip keledi. Osyǵan baılanysty memleketter tek ázirleýshiler men tehnologııalar úshin ǵana emes, sonymen qatar jańa býynnyń tsıfrlyq ekonomıkasynyń negizine aınalatyn ınfraqurylym úshin de belsendi básekege túsip jatyr.
— Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Qazaqstan jasandy ıntellektti damytýǵa arnalǵan ulttyq ınfraqurylymdy júıeli túrde qalyptastyrýda. «DÓO alqaby» jobasy jasandy ıntellekti ekonomıkasynyń jańa býyny — JI-tokender ekonomıkasynyń negizgi platformalarynyń birine aınalady. $10 mlrd kólemindegi ınvestıtsııalar elimizde NVIDIA GB300 jáne Vera Rubin chıpterin qosa alǵanda, sońǵy býyndaǵy 100 myń GPU-chıpteri negizinde aýqymdy esepteý klasterin qurýǵa múmkindik beredi. Bizdiń baǵalaýymyz boıynsha, jobany júzege asyrý jyl saıyn keminde $3 mlrd kóleminde eksporttyq kiris ákeledi, jańa jumys oryndaryn ashady, jahandyq tehnologııalyq kompanııalardy tartady jáne Qazaqstannyń Eýrazııadaǵy negizgi tsıfrlyq habtardyń biri retindegi pozıtsııasyn nyǵaıtady, — dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary — jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Madıev.
«Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsınniń sózinshe, Qazaqstan ondaǵan jyldarǵa eseptelgen ınfraqurylymdy qalyptastyryp jatyr
— Biz ondaǵan jyldarǵa eseptelgen ınfraqurylymdy qalyptastyryp jatyrmyz. Jobany júzege asyrý zamanaýı esepteý resýrstaryna qoljetimdilikti qamtamasyz etýge, jasandy ıntellekt tehnologııalaryn engizýdi jedeldetýge jáne jahandyq tehnologııalyq kompanııalardy tartýǵa qolaıly jaǵdaı jasaýǵa múmkindik beredi. Bizdiń maqsatymyz — Qazaqstanda Eýrazııadaǵy eń iri tsıfrlyq klasterlerdiń birin qalyptastyrý, — dedi Mýsın.
Qazaqstan úshin zamanaýı derekter ortalyqtary men esepteý platformalaryn damytý ınvestıtsııa tartýǵa, tsıfrlyq servısterdi lokalızatsııalaýǵa, ınjenerlik kadrlardy daıarlaýǵa jáne tehnologııalar salasynda jańa eksportqa negizdelgen baǵyttardy qalyptastyrýǵa múmkindik ashady. Óziniń joǵary ónimdi ınfraqurylymynyń bolýy sondaı-aq ǵylymı zertteýler júrgizýge, startaptardy qoldaýǵa, bultty servısterdi keńeıtýge jáne el ishinde jasandy ıntellekt sheshimderin keńeıtýge jaǵdaı jasaıdy.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq ınfraqurylym salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly jalpy kólemi $ 10 mlrd-ty quraıtyn kelisimderge qol qoıyldy:
— Qazaqstan Respýblıkasynyń Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi men Firebird kompanııasy arasyndaǵy strategııalyq yntymaqtastyq týraly kelisim. Bul qujat jasandy ıntellekt ekojúıesin damytý, sondaı-aq Alem.ai bazasynda Firebird Labs Kazakhstan ortalyǵyn qurý jónindegi negizdemelik kelisimderdi bekitedi;
— «KT-TELEKOM» JShS men Firebird Binding Term Sheet arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń negizgi sharttary týraly kelisim, «DÓO alqaby» jobasy aıasynda birlesken jumystyń tehnıkalyq jáne uıymdastyrýshylyq parametrlerin aıqyndaıdy.
Qol jetkizilgen kelisimder «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby» jobasyn odan ári júzege asyrýǵa negiz qalaıdy. Joba jasandy ıntellektini engizýge, bultty tehnologııalarǵa jáne jańa býyn tsıfrlyq servısterine arnalǵan zamanaýı tehnologııalyq bazany qurýdy kózdeıdi. Qol qoıylǵan kelisimder jahandyq tehnologııalyq kompanııalardyń Qazaqstanǵa jasandy ıntellekt ınfraqurylymyn damytý úshin bolashaǵy zor alań retinde qyzyǵýshylyǵynyń artyp otyrǵanyn kórsetedi jáne eldiń Ortalyq Eýrazııadaǵy qalyptasyp kele jatqan tsıfrlyq hab retindegi pozıtsııasyn nyǵaıtady.
Budan buryn Ekibastuzda «Derekterdi óńdeý ortalyqtary alqaby» qurylysy boıynsha jumystar bastalǵanyn jazǵanbyz.
