Domofon úshin aı saıynǵy tólem zańdy ma
ASTANA. KAZINFORM – Domofonǵa aı saıynǵy tólem máselesi kóppáterli úılerdiń turǵyndary arasynda jıi daýly máselege aınalyp turady. Turǵyndardyń paıymynsha, esikti ornatý kezinde jabdyqtyń quny tólengendikten, odan keıingi alymdar zańsyz. Sondyqtan osy jáne basqa da suraqtarǵa Aqmola oblysynyń advokattar alqasynyń qorǵaýshysy Nurlan Jańabaev jaýap berdi.
Advokattyń aıtýynsha, aı saıyn domofonǵa tólem alý zańdy, biraq tıisti jaǵdaılardy eskerý kerek.
– Domofondy ornatý úshin aqy alý - ol bir rettik tólem. Aı saıynǵy tólem qyzmet kórsetýge alynady. Eger páter nemese turǵyn emes úı-jaıdyń menshik ıesi men domofon kompanııasy arasynda qyzmet kórsetý sharty jasalsa, onda mundaı tólemder zańdy. Bul jaǵdaı QR Azamattyq kodeksiniń 380 (shart jasasý erkindigi) jáne 387 (jarııa shart) baptaryna sáıkes keledi, - dep túsindirdi Nurlan Jańabaev.
Sonymen qatar eger tıisti kelisimshart bekitilmese nemese menshik ıesi oǵan qol qoımasa, aı saıynǵy tólem talaby negizsiz dep tanylýy múmkin.
Aı saıynǵy tólemge ne kiredi?
Atap aıtqanda, abonenttik tólem mynalardy qamtıdy:
– jabdyqqa tehnıkalyq qyzmet kórsetý;
– profılaktıka jáne jóndeý jumystary;
– elektrondy kiltter men kodtardy retke keltirý;
– anyqtalǵan aqaýdy joıý.
Domofon isten shyqsa, tóleý kerek pe?
Advokattyń sózine qaraǵanda, eger domofon boıynsha qyzmet kórsetý týraly kelisimshart bolsa, onda turǵyndar tólem jasaýy tıis. Zań boıynsha buzylý faktisi emes, jabdyqqa qyzmet kórsetý aqysy tólenedi.
– Eger kompanııa is júzinde qyzmet kórsetpese jáne páter ıelerinen kelip túsken ótinimderge jaýap bermese, onda turǵyndar tólemdi qaıta esepteýdi nemese kelisimshartty buzýdy talap etýge quqyly, - deıdi zańger.

Qyzmetten bas tartýǵa bola ma?
Advokattyń sózinshe, eger qyzmet qosylǵan bolsa jáne shart buzylmasa, onda domofondy paıdalanýdan bas tartý faktisiniń ózi tólemnen bosatpaıdy. Bul rette, menshik ıesiniń QR Azamattyq kodeksiniń 404-babynyń negizinde qyzmetten birjaqty tártipte bas tartýǵa quqyǵy bar. Bas tartý talaby jazbasha túrde resimdelip, qyzmet kórsetetin kompanııaǵa joldanýy tıis.
Advokat myna algorıtm boıynsha áreket etýdi usyndy:
– qyzmetten bas tartý jáne shartty buzý týraly jazbasha ótinish jiberý;
– qyzmet kórsetetin kompanııadaǵy kiris hattyń nómirin anyqtap alý.
Eger kelisimshart buǵan deıin jeke jasalsa, onda búkil kópqabatty úıdiń turǵyndarynan qoltańba jınaý qajet emes.
– Sondaı-aq kompanııa domofon «tutqasyn» óshirýge quqyly ekenin, biraq turǵyn úıdiń kireberisin, ıaǵnı óz úıińe kirýdi shekteýge quqyǵy joq ekenin eskerý qajet. Bul turǵyda úıdiń kireberisin buǵattaý páter ıesiniń ortaq múlikti paıdalaný quqyǵyn buzý retinde qarastyrylýy múmkin, - dedi ol.
Jóndeý jumystaryn kim tóleıdi?
Eger qyzmet kórsetý sharty buzylsa:
– domofondy jóndetýge ótinim bergen adam tóleıdi;
– nemese jalpy jınalys bolsa, múlik ıeleriniń birlestigi (MIB) aqysyn óteıdi;
– sondaı-aq mamandardy shaqyrtqan naqty bir turǵyndar tóleıdi.
Eger taraptar arasynda qyzmet kórsetý sharty bolmasa, domofon kompanııasy jóndeý úshin aqy talap etýge quqyly emes.
Advokattyń aıtýynsha, domofon jalpy jınalystyń sheshimimen ornatylyp, úıdiń balansyna berilse, ol ortaq múlik retinde sanalady. Al ony kútip ustaý shyǵyndary menshik ıeleriniń barlyǵyna birdeı bólinedi.
Eger domofon jabdyqtary qyzmet kórsetetin kompanııaǵa tıesili bolsa, ol jalpy turǵyn úı múlkine jatpaıdy.
Domofon kompanııasyn aýystyrýǵa bola ma?
– Árıne, aýystyrýǵa bolady. Ol úshin menshik ıeleriniń jalpy jınalysyn ótkizip, shartty buzý jáne jańa kompanııany tańdaý úshin keminde 51% daýys jınaý kerek. Sodan keıin hattama resimdeledi de, kompanııaǵa eskertý joldanady. 51% daýys jınalmasa, qyzmet kórsetetin uıym bul sheshimge qarsy ýájin aıta alady, - dep túsindirdi Nurlan Jańabaev.
Qaıda shaǵymdaný kerek?
Atap aıtqanda, tıisti kelisimshart rásimdelmese, kerek emes qyzmetterdi usyna berse, sondaı-aq naqty kórsetiletin qyzmetter shart talaptaryna sáıkes kelmegen jaǵdaıda, onda domofonǵa qyzmet kórsetýge eseptelgen tólemderge turǵyndar qarsylyq bildire alady.
Oryn alǵan jaǵdaıǵa baılanysty turǵyndar shaǵymdana alady:
– ákimdiktiń turǵyn úı ınspektsııasyna;
– Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetine;
– turǵyndarǵa qoqan-loqy kórsetken kezde prokýratýraǵa aryzdanýǵa;
– qarajatty qaıta esepteý jáne qaıtartý úshin sotqa júginýge quqyly.
Memelekettik organdardyń ustanymy
Eske salsaq, birneshe jyl buryn Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi Qurylys mınıstrliginiń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıtetimen birlesip tıisti túsinikteme bergen edi. Osy oraıda domofondy ornatý jáne qyzmet kórsetý máseleleri menshik ıeleriniń ujymdyq sheshimine jatatyny aıtyldy.
Jabdyqtardy kútip ustaý, qyzmet kórsetetin uıymdy tańdaý jáne tólem sharttary (onyń ishinde isten shyqqan jaǵdaıda abonenttik tólemnen birjolǵy tólemge kóshý) máselelerin menshik ıeleri kópshilik daýyspen qabyldaıdy.
Bul rette domofondy ornatý jáne oǵan qyzmet kórsetý ártúrli qyzmet retinde sanalady. Sondyqtan bir jyldan aspaıtyn merzimge jeke sharttarmen resimdelýge tıis.
Zańnama talaptarynyń oryndalýyn baqylaýdy turǵyn úı ınspektsııasy júzege asyrady. Al tańdaýǵa múmkin bermeıtin nemese kerek emes qyzmetterdi usyna beretin domofon kompanııalarynyń áreketterine Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi baǵa beredi, ıaǵnı kompanııalar tarapynan ózderiniń ústem jaǵdaıyn teris maqsatta paıdalaný is-qımyldary tekseriledi.
Aıta keteıik, 2025 jyly shildede Prezıdent kóppáterli turǵyn úılerdi basqarý júıesin jetildirýge baǵyttalǵan qujatqa qol qoıdy.