Dombyrashy Ermek Qazıevtiń keshinde sırek oryndalatyn kúıler kúmbirledi
ORAL. QazAqparat - Oraldaǵy Jastar mádenıet úıinde belgili dombyrashy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, «Qurmet» ordeniniń ıegeri Ermek Qazıevtiń «Kúmbirlegen kúı ǵumyr» atty keshi ótti, dep habarlaıdy «QazAqparat» tilshisi.
Óziniń 70 jasqa tolýyna arnalǵan shara barysynda Bókeı ordasy aýdanynyń qurmetti azamaty Ermek Eseluly ár kúıdiń tarıhyn tarqata otyryp, oryndap berdi. Onyń aıtýynsha, Qurmanǵazynyń ózimen kúı tartysqan Orynsha qyzdyń bir ǵana shyǵarmasy keıinge jetken. Tarıhta toǵyz «Baıjuma» bolsa, Orynshanyń «Baıjumasy» sonyń birine de uqsamaıdy. Sol sekildi eren kúıshiligine qosa kúsh-qaıratynyń moldyǵymen, júrek jutqan batyldyǵymen aty shyqqan Seıtektiń «Orytpasy» jortýyldy eske túsiredi. Al Dáýletkereıdiń túıesin baqqan Músiráliniń kúıshi ekendigin jurtshylyq kópke deıin bilmegen. Ol kúıdi mal baǵyp júrgende ǵana tartyp, tospaly dombyrasyn qaıtarda dalaǵa tyǵyp ketetin bolǵan. Onyń áıeli erte qaıtys bolyp, tórt-bes jasar uly úıde jalǵyz qalady eken. Birde óristen qaıtyp kele jatqanda, qaraıǵandy kórip, qasqyr eken dep, bilteli myltyǵymen atyp salady. Sóıtse, ol ózin qarsy alǵaly shyǵyp ketken uly eken. Úıine el jınalǵan kezde Dáýletkereıden dombyra surap alyp tartyp, «Qý jetim» degen kúıin shyǵarady. Bul kúı keńestik dáýirde aty ózgertilip, Músiráliniń kúıi «Músiráli» dep tartylyp júrdi. Mámen kúıshiniń «Qaıǵyly qarasy» da osyǵan uqsas. Onyń kelin alyp kelemin dep ketken uly aty úrkip, sodan jyǵylyp, qaza tabady. Mine, Ermek Qazıev «Qý jetim» men «Qaıǵyly qara» kúıleriniń notaǵa túskendegiden ózge nusqasyn kópshilikke usyndy.
Quımaqulaq dombyrashy osy kúılerdiń barlyǵyn óz ákesi Esel Qazıevten alyp qalǵan. Júzden astam kúı biletin dáýlesker dombyrashy sonyń ishinde sırek oryndalatyndarynyń da tarıhyn aıtyp, tartyp otyrǵan. Qazaq radıosynyń altyn qoryna 28 kúı jazdyrǵan Esel Qazıevtiń jolyn uly Ermek, keıin nemeresi Asylhan jalǵastyrdy. Bul joly QR mádenıet salasynyń úzdigi, respýblıkalyq dombyrashylar baıqaýlarynyń jeńimpazy Asylhan Qazıev óz aldyna, sahnaǵa alǵash ret Ermek Eselulynyń jıen nemeresi Mıras Qamı da shyqty.
Ermek Qazıevtiń oryndaýshylyq qoltańbasy bólek ekendigin kezinde Almaty sahnasynda dombyra tartqanda, bilgir mamandar atap kórsetken bolatyn. Odan kúı úırenýshiler áli de az emes.
«Biz Ermek Qazıevti talaı jyldan beri bilsek te, osy joly jańa qyrynan tanyp otyrmyz. Arnaıy mýzykalyq bilim almasa da, konservatorııada oqymaǵanmen, onyń notaǵa túse qoımaǵan, sırek oryndalatyn kúılerdi tartýy Qurmanǵazy, Dına, Dáýletkereı, Seıtek syndy babalarymyzdan qalǵan muranyń moldyǵyn kórsetedi. Bul arnaıy zertteýdi qajet etedi. Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti bar, basqa oqý oryndary bar, bul iske mýzyka mamandary keshikpeı kirisýi kerek. Eń bastysy, urpaqtan urpaqqa jalǵasyp kele jatqan kúı óneri ólmeýi tıis», dedi Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, kúıshi-kompozıtor, Astana qalasy memlekettik fılarmonııasy qazaq halyq aspaptar orkestriniń kórkemdik jetekshisi ári bas dırıjeri Aıtqalı Jaıymov.
A.Jaıymov batysqazaqstandyq dırıjer, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qyrymgereı Qajymovpen kezektesip, Ǵ.Qurmanǵalıev atyndaǵy BQO fılarmonııasy Dáýletkereı atyndaǵy qazaq ult aspaptar orkestrine dırıjerlik etse, Astanadan kelgen taǵy bir qurmetti meıman-kúıshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, professor, Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń prorektory Turar Álipbaev kúı tartyp berdi.
Ermek Qazıev óziniń jetpis jasqa tolýyna oraı oblys ákimi Altaı Kólginovtiń qabyldap, qurmet kórsetkenin, onda óziniń bir ǵana buıymtaı aıtqanyn jetkizdi. Ol - Dáýletkereı atyndaǵy orkestrdiń akademııalyq ataq alýy úshin basqa sharttarmen qatar birneshe shet elge shyǵyp, óner kórsetýi qajet. Bul usynys oblys basshylyǵy tarapynan qoldaý taýyp, aldaǵy jyldan bastap mundaı saparlar uıymdastyrylatyn bolady. Demek, uly óner kóshi toqtamaq emes.
