Dombyrany notasyz, aýyzsha úıretý qajet - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«EQYU-nyń Іs basyndaǵy tóraǵasy, elimizdiń Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Aýǵanstan Islam Respýblıkasyna jumys saparymen keldi. Sapar barysynda EQYU-nyń tóraǵasy áriptesi, Aýǵanstan Islam Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Zalmaı Rasýlmen kezdesti, taraptar ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári tereńdetý jaıyn sóz etti. Sondaı-aq olar aýǵandyq stýdentterdi Qazaqstanda oqytý barysyna arnalǵan jobanyń júzege asýy úshin úkimetaralyq komıssııa qurý jaıyna da nazar aýdardy», dep jazady «Egemen Qazaqstan» basylymy.

Elimizdiń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy tóraǵasy retinde Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrý men osy baǵytta aldyǵa qoıylyp otyrǵan mindetter týraly jáne Qazaqstannyń Aýǵanstanmen ekonomıkalyq, saıası jáne ózge de baılanystary men onyń bolashaǵy týraly bilgińiz kelse «Egemen Qazaqstan» basylymyndaǵy «Jaýapkershilik júgi jeńil emes» atty maqalany qarańyz.

Atalmysh basylym búgingi nómirinde sondaı-aq «Astyqty óńirde tuqym sebýge ázirlik qalaı» degen atpen jarııalaǵan maqalada aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn sebýge baılanysty Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy qalyptasqan jaǵdaıdy jan-jaqty saralapty. Maqala avtorynyń aıtýynsha, atalmysh óńirdegi agroqurylym jetekshileri kóktemniń erte kelýi men jańbyrdyń jaýmaýyna alańdaýly. Onyń ústine meteorologııa qyzmetkerleriniń bıylǵy jazda qurǵaqshylyq bolýy múmkin degen boljamdary ras keletin bolsa, jaǵdaı odan beter múshkildene túspek. Ol az bolsa, bıyl topyraq qyrtysyndaǵy ylǵal qory ortasha jyldyq deńgeıge sáıkes kelgenimen, keı jerlerde ala-qula. Sondyqtan qalyptasqan jaǵdaıdyń jáne aldaǵy kúnderde oryn alýy yqtımal problemalardyń aldyn alýǵa osy bastan daıyndalmasa bolmaıdy. Maqala avtory osy máseleni kótergen soń ony qalaı sheshý qajettigi jónindegi usynystar men qolǵa alynýy tıis sharalar jóninde baıandaıdy.

***

«Alash aınasy» basylymy «Taza qazaqsha sóıleıtin telearnalar ashylady» atty maqalada Úkimettiń keshegi otyrysynda talqylanǵan «El birligi» doktrınasynyń maqsat-mindetteri men oǵan saı atqarylýy tıis sharalar jóninde baıandaıdy. Maqal avtory jıyn barysynda Mádenıet mınıstri Muhtar Qul-Muhammedtiń bıylǵy jyly Memlekettik tildi qoldaný men damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa memlekettik baǵdarlamasynyń jobasy ázirlenip jatqanyn, kópten beri aıtylyp júrgen qazaqtildi telearnalardyń bıyl ashylatynyn aıtyp ótkendigi jóninde jazady.

«Baǵdarlama aıasynda qazaq tilindegi telearnalar qurylady jáne qazaq tilindegi basylymdar men ınternet resýrstarynyń básekege qabilettiligin arttyrý jónindegi is-sharalar qabyldanady», dedi mınıstr», dep atap kórsetedi maqala avtory.

Elimizde ana tilin bilmeıtin qazaqtardy jáne qazaq tilin úırenýge nıet etken ózge ult ókilderin qazaqsha sóıletýge endi latvııalyqtar da kirisken. Tildi jedeldetip oqytýǵa arnalǵan mýltımedııalyq baǵdarlama daıyndaǵan «M.A.R.I.D.I.» kompanııasynyń baspasóz paraqshasynyń ózinde qatelikter órip júr. Basylym «Mynadaı qatelerden keıin, bul baǵdarlamanyń «ústinen» ózgeler kúlip júrmese bolǵany. Mýltımedııalyq baǵdarlama aqsha tabý maqsatynda jasalǵan tárizdi», deı kele, osy pikirge negiz bolatyn birshama naqty derekter men dáıekter keltiredi. Bul másele «Alash aınasy» basylymyndaǵy «Bireýler «ústimizden» kúlip júrmesin» atty maqalada kóterilgen.

Búgingi sanynda ult múddesine qatysty máselelerdiń birin «Aıqyn» basylymy da kóteripti. Ondaǵy «Bir mezette 700 adamǵa dombyra úıretýge bolady», degen maqalada avtor «Aspandaý» ǵylymı bilim berý qory men «Kókil» qazaq mektep kolledjiniń balalarǵa mýzykalyq bilim berýdiń jańa júıesin oılap tapqandyǵyn aıtady. Ol júıe «Murager» dep atalady eken. Basylymnyń aıtýynsha, «Kókil» kolledjiniń dırektory Abdýlhamıt Raıymbergenov atalmysh júıeniń erekshelikteri jóninde bylaı deıdi: «Biz bul baǵdarlamany halqymyzdyń dástúrine súıene otyryp jasadyq. Árıne ol bir kúnde týa qalǵan dúnıe emes. Baǵdarlama 1985 jyldan beri jasalyp, damytylyp-jetilip keldi. Dombyra - mýzykalyq ónerdi dástúrli júıede úıretýdiń basty quraly bolyp tabylatyny belgili. Osyǵan qaraı biz de dombyrany notasyz, aýyzsha úıretý qajet dep eseptedik», deıdi. Sondaı-aq basylym «Zııandy qaldyqtyń zardaby» atty maqala arqyly Qostanaı óńirindegi qorshaǵan ortany lastaýmen baılanysty qalyptasqan ózekti máseleni kótergen. Maqala avtorynyń sózine qaraǵanda, Qostanaı óńirindegi polıgondarda jınaqtalyp qalǵan qatty turmystyq zattar turǵyndardyń turmysynan buryn densaýlyqtaryna áser etip jatyr. Sondyqtan da bolar, oblystyq prokýratýra alqa májilisinde basqa emes, tap osy máseleni qaraǵan. Budan basylym alqa májilisinde prokýratýra organdary anyqtaǵan qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty zańsyzdyqtar jóninde baıandaı kele, óńirdegi atqarýshy organdardyń ıesiz nemese belgisiz qaldyqtarmen jumys isteý jáne olardyń qorshaǵan ortaǵa jáne halyqtyń densaýlyǵyna áserin boldyrmaý maqsatyndaǵy jumys deńgeıi zań talaptaryna sákes emestigin aıtady. «Sebebi kúni búginge deıin barlyq óndiristegi ıesiz qaldyqtar men ony paıdalaný týraly esep júrgizilmegen», degen ýáj aıtady maqala avtory. Basylym sondaı-aq búgingi sanynda «Qazaqtyń tarıhy qalaı burmalansa, jylqynyń tarıhy da solaı burmalanǵan», degen taqyryppen Qajytaı Іlııasulymen bolǵan qyzyqty suhbatty jarııalaǵan.

***

«Qytaıda jumys saparymen Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy, general-leıtenant Ádil Shaıahmetov júr», dep jazady «Kazahstanskaıa pravda» basylymy «Spetsslýjby obedınıaıýt ýsılııa» atty maqalada. Maqala avtorynyń aıtýynsha, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń basshysy Qytaı Halyq Repýblıkasynyń Memlekettik Keńesiniń múshesimen, Qoǵamdyq qaýipsizdik mınıstri Meen Tszıanchjýmen jáne Ulttyq qaýipsizdik mınıstri Gen Hýeıchpen bolǵan ekijaqty kelissózderge qatysty. Júzdesý barysynda kúsh-qýat qurylymdarynyń basshylary qazirgi zamanǵy qaýip-qaterlermen yntymaqtasa otyryp kúresýmen baılanysty keń aýqymdy máselelerdi ortaǵa saldy. Taraptar sonymen qatar halyqaralyq esirtki bıznesi men tarnsulttyq qylmys jáne zańsyz kóship-qonýǵa qarsy turý salasyndaǵy aqparat almasý sharalaryn jetildirýge kelisti.

***

«Lıter» basylymy ««Nur Otan» partııasy Qazaqstandaǵy bilimdi damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynyń jobasyn talqylady», dep jazady. «Ekzamen dlıa obrazovanııa» atty maqala avtorynyń aıtýynsha, bul «Nur Otan» partııasynyń bastamasymen talqylanyp otyrǵan birinshi zań jobasy nemese baǵdarlama emes. Partııa ókilderi jaqynda ǵana «Ǵylym týraly», «Densaýlyq saqtaý júıesin jetildirý týraly» zań jobalaryn da talqyǵa salǵan.