Derekti kıno keshi: Petropavlda «Hronıkadan bolashaqqa» kınolektorııi ótti
PETROPAVL. KAZINFORM — QR Prezıdenti Teleradıokesheniniń 30 jyldyǵyna arnalǵan aýqymdy aǵartýshylyq joba elimizdiń soltústik óńirlerine de jetti. Eki kún boıy úlken ekranda qarapaıym adamdardyń taǵdyry, óz isine adaldyq, azamattyq jaýapkershilik jáne memleket tarıhyndaǵy taǵdyrsheshti kezeńder týraly baıandaıtyn derekti fılmder kórsetildi.
Petropavlda ótken kınolektorııge kelýshiler qarasy qalyń boldy. Prezıdent Teleradıokesheniniń Derekti kıno ortalyǵynyń tól týyndylary Qazaqstan tarıhyndaǵy mańyzdy kezeńderdi, qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi jáne memleket damýyna úles qosqan azamattardyń ómir jolyn arqaý etedi. Derekti týyndylar kórermenge ótken oqıǵalardy jańasha qabyldaýǵa múmkindik beredi.
Soltústik Qazaqstan oblysy mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Dınara Búrkitálimovanyń aıtýynsha, respýblıkalyq derekti kıno aptalyǵyn óńirde ótkizý — úlken mártebe.
— Bul joba qazaqstandyqtar úshin óte mańyzdy. Ol kórermenderdi elimizdiń tarıhymen, mádenıetimen jáne búgingi jetistikterimen tanystyryp, tarıhı jadymyzdy saqtaýǵa ári patrıottyq qundylyqtardy nyǵaıtýǵa yqpal etedi. Prezıdent teleradıokesheni — Táýelsiz Qazaqstannyń shejiresin jasap, el ómirindegi mańyzdy oqıǵalardy keler urpaq úshin saqtap kele jatqan biregeı shyǵarmashylyq ortalyq. Kórermenderge derekti kıno áleminen umytylmas áser alýdy tileımin, — dedi ol kınolektorııdiń ashylýynda.
Petropavl turǵyndarynyń nazaryna «Qýatty seriktes», «Qulaly aralynyń adamy», «Travel Kazakhstan» jáne «Aport» fılmderi usynyldy. Derekti kıno kórermenge tanys mekender men adamdar taǵdyryn jańa qyrynan tanyp, keıipkerlerden ózin kórýge múmkindik beredi. Oqıǵalar kýágerlerdiń suhbattary arqyly baıandalyp, tarıhty kórermenge jaqyn ári túsinikti etedi, ekrandy qoǵamnyń ózimen syrlasatyn jandy alańǵa aınaldyrady.
«Qýatty seriktes» fılmi Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 2025 jylǵy jeltoqsandaǵy Japonııaǵa jasaǵan resmı saparyna jáne eki el arasyndaǵy strategııalyq áriptestiktiń damýyna arnalǵan. Fılm Qazaqstan dıplomatııasynyń ishki qyrlaryn — ózindik qoltańbasyn, mámilegerlik sheberligin jáne ustanǵan baǵytynan aınymaıtyn júıeliligin kórsetedi. Búginde bul — álemdegi úzdik dıplomatııalyq tájirıbelerdiń biri retinde moıyndalǵan. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Japonııaǵa sapary Memleket basshysynyń jeke tájirıbesi men kásibı biliktiligi strategııalyq seriktestiktiń nyǵaıýyna negiz bolǵanynyń kórinisi retinde beriledi. Sonymen qatar fılm Qazaqstan dıplomatııasynyń tek hattamalar men kelisimderden turmaıtynyn, onyń eldiń halyqaralyq bedelin arttyryp, syrtqy saıasatty ekonomıka, ǵylym jáne tehnologııalardyń damýyna qyzmet etetin naqty quralǵa aınaldyratynyn kórsetedi.
Kórermenderdiń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan fılmderdiń biri — «Aport». Bul almanyń hosh ıisi árbir qazaqstandyq úshin ózindik mádenı mánge ıe. Petropavl turǵyny, Almatydaǵy Qazaq dene shynyqtyrý ınstıtýtynyń túlegi Aıtbek Eslıambekuly jastyq shaǵynan estelik aıtty.
— Aporttyń qaıtalanbas dámi áli kúnge deıin aýzymnan ketpeıdi. Toqsanynshy jyldary bilim alǵan bizge bul jemis keı kúnderi tipti tamaqty da almastyratyn. Aryqtyń boıymen taýǵa qaraı kross júgiremiz. Qaıtar jolda baqqa toqtap, sómkemizdi ıisi ańqyǵan aportqa toltyryp qaıtatynbyz. Keıin Almatyǵa barǵanymda sol baqtyń joq ekenin kórip, qatty qapalandym. Aport — bizdiń ulttyq maqtanyshymyz. Búgin fılmnen ony qaıta jańǵyrtý baǵytynda aýqymdy jumystar júrgizilip jatqanyn bildim. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bul iske qoldaý kórsetýi aportty saqtap qalý isine memlekettik deńgeıdegi júıeli sıpat berdi, — dedi fılmnen alǵan áserimen bólisken Aıtbek Eslámbekuly.
Fılmde aporttyń tarıhyna qatysty buryn kópshilikke belgisiz bolǵan derekter usynylǵan. 1900 jyldan beri ataqty Almaty aporty alty ret bedeldi halyqaralyq kórmelerde joǵary marapattarǵa ıe bolǵan. 1970 jyly Qazaqstanda 3 mln 850 myńnan astam aport aǵashy ósse, onyń 3 mln-y Almaty oblysynda ornalasqan edi. Alaıda 1984 jylǵa qaraı olardyń sany nebári 1 mln 400 myń túpke deıin azaıǵan. Joıylyp ketý qaýpine ushyraǵan aportty saqtap, kóbeıtý maqsatynda 2025-2028 jyldarǵa arnalǵan keshendi Jol kartasy qabyldanyp, qazirgi tańda kezeń-kezeńimen júzege asyrylyp jatyr.
Baǵdarlamadaǵy erekshe týyndylardyń biri — aty ańyzǵa aınalǵan Petr Lýpenkov týraly «Qulaly aralynyń adamy» fılmi. Kartına Kaspıı teńizindegi shalǵaı Qulaly aralynda ornalasqan gıdrometeorologııalyq stantsııa basshysynyń ómiri men eńbegin baıandaıdy. Kórkemdik turǵydan joǵary deńgeıde túsirilgen bul fılm kórermenderdiń zor yqylasyna bólendi.
Petropavldyqtar fılmniń túsirilý barysy, shyǵarmashylyq sheshimder men tehnıkalyq erekshelikter jaıynda kóbirek bilgisi keldi. Olardyń suraqtaryna Prezıdent Teleradıokesheniniń Derekti fılmder ortalyǵynyń aǵa redaktory, stsenarıst Elmıra Іshmuhametova men rejısser Bahtııar Kanafın jaýap berdi.
— Kórermenderdi kóbine kadr syrtynda qalǵan dúnıeler qyzyqtyrady. Olar «Túsirilim qalaı ótti? Keıipkerlerdiń senimine qalaı kirdińizder?» degen suraqtardy jıi qoıady. Men úshin erekshe qymbat týyndy — «Qulaly aralyndaǵy adam» fılmi. Biz basty keıipkerdiń taǵdyry arqyly elimizdiń qundylyqtaryn, qıyndyqtardy eńserý jolyn jáne adamdardyń óz kásibine degen shynaıy súıispenshiligin kórsetýge tyrystyq. Al kórermender «Bul fılmdi taǵy qaıdan kórýge bolady?» dep surasa, bul — biz úshin eń joǵary baǵa, — dedi Elmıra Іshmuhametova.
Eske sala keteıik, «Hronıkadan bolashaqqa» respýblıkalyq kınolektorııi buǵan deıin Astanada, sondaı-aq elimizdiń ońtústik, batys jáne shyǵys óńirlerinde ótken bolatyn. Aldaǵy ýaqytta joba Qostanaı, Jezqazǵan, Qaraǵandy, Kókshetaý, Taldyqorǵan jáne Qonaev qalalarynda jalǵasady. Qorytyndy kórsetilim 25 qyrkúıekte Almaty qalasynda uıymdastyrylady.
