Depýtattar elektrondy saýda salyǵyn jeńildetýdi usyndy
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstandaǵy elektrondy saýda naryǵy sońǵy jyldary qarqyndy ósip, 3,2 trıllıon teńgege jetti. Bul salada 738 myńǵa jýyq adam jumys istep, otbasyn asyrap otyr.
Alaıda kásipkerler satylym azaıyp, eksport pen ımporttaǵy ákimshilik kedergiler, marketpleıstegi josyqsyz báseke men salyq júktemesi artqanyn aıtýda. Ásirese sheteldik platformalarda ereje ózgerip, negizsiz aıyppul salynady. Búgin Májiliste Respublica fraktsııasynyń depýtattary osy máseleni kóterip, elektrondy kommertsııaǵa salynatyn salyqty jeńildetýdi, eksporttaǵy kedergilerdi joıyp, logıstıkany damytý qajettigin kóterdi.
Depýtattar men sala sarapshylarynyń pikirinshe, tártip ornatý úshin qabyldanyp jatqan keıbir sheshimder kóleńkeli ekonomıkany emes, kerisinshe adal jumys isteıtin bıznesti álsiretip jatyr.
– Reseıge taýar eksporttaǵanda qosarlanǵan QQS bizdiń kásipkerlerdiń syrtqy naryqqa shyǵýyna kedergi keltirip otyr. Qazaqstandyq satýshy salyqty eki ret tóleıdi. Sonyń saldarynan onyń taýary reseılik ónimnen 22-38% qymbat bolyp shyǵady. Al 1 shildeden bastap engiziletin zańdy ımport talaptaryna qajetti ınfraqurylym daıyn emes. Aınalymy nebári 300 myń teńge bolatyn shaǵyn kásipkerdiń broker jaldap, taýaryn kedendik rásimdeýden ótkizýge shamasy jetpeıdi. Buǵan qosa, marketpleısterde saýda jasaý úshin qajet NTIN júıesi turaqty jumys istemeıdi: jıi isten shyǵady, taýar kartochkalaryn qaıtalaıdy jáne saýda platformalarymen tolyq ıntegratsııalanbaǵan», – dedi Májilis depýtaty Aıtýar Qoshmambetov.
Onyń aıtýynsha, másele munymen shektelmeıdi. Іri platformalar naryqtaǵy basym múmkindikterin paıdalanyp otyr. Qazaqstandyq satýshylar úshin satyp alýshylarǵa beriletin jeńildikter kólemi 0-5% bolsa, reseılik satýshylarǵa 25-30% deıin jeńildikter usynylady.
Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi ishki saýdany damytý departamentiniń dırektory Ańsar Orazalıev bul máselede tepe-teńdik qajet ekenin aıtty. Onyń sózinshe, salyq salý, logıstıka jáne sheteldik platformalarmen básekege qatysty máseleler áli de jan-jaqty talqylaýdy talap etedi.
Spıker memleket kásipkerlik belsendilikti tejeıtin artyq retteýge jol bermeı, ınfraqurylymdy damytý jáne azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý arqyly barlyǵyna túsinikti ári ádil erejeler qalyptastyrýǵa umtylyp otyrǵanyn jetkizdi.
Sondaı-aq búginde onlaın saýdanyń bólshek saýdadaǵy úlesi 14,3 paıyzǵa jetkenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, qazir EAEO jáne Túrki memleketteri uıymy aıasynda elektrondy saýdaǵa qatysty birqatar kelisimder pysyqtalyp jatyr.
Sellerler qaýymdastyǵynyń negizin qalaýshy Artem Býhonın barlyq talapty oryndap, salyq tólep otyrǵan kásipkerlerge esh jeńildik jasalmaıtynyn aıtty.
– Biz zań talaptaryn oryndaımyz, salyq tóleımiz. Al iri platformalar túrli jeńildikterdiń arqasynda QQS pen korporatıvtik tabys salyǵynan bosatylǵan. Sonyń nátıjesinde mıkrokásipker tóleıtin salyq kólemi keı jaǵdaıda marketpleıstiń ózinen de kóp bolyp otyr. Mundaı jaǵdaıda adamdarǵa bıznesti Qazaqstanda júrgizgennen góri ózge elge kóshirý tıimdirek kórinedi. Biz salyq tóleıtin kásipkerlerdi óz qolymyzben yǵystyryp jatyrmyz, – dedi A.Býhonın.
Sellerler qaýymdastyǵy birneshe naqty usynys aıtty. Atap aıtqanda, mindetti zańdy ımport talaptaryn keıinge qaldyrý, shaǵyn partııalar úshin jeńildetilgen mıkroımport rejımin engizý, B2B saýdasy boıynsha shegerimderdi qaıtarý jáne Qyrǵyzstan tájirıbesine uqsas marketpleısterge arnalǵan arnaıy salyq rejımin engizý usynyldy. Bul model boıynsha kásipkerler ashyq aınalymnan 2% kóleminde salyq tóleıdi.
Fraktsııa osy baǵytta júıeli usynystar paketin ázirledi. Onyń ishinde EAEO aıasynda qosarlanǵan QQS-ty joıý boıynsha kelissózderdi bastaý, NTIN jáne UTT júıelerin jetildirý men kásipkerlerdi oqytý úshin alty aılyq ótpeli kezeń engizý, satýshylardy ulttyq belgisi boıynsha kemsitýge zań júzinde tyıym salý jáne elektrondy kommertsııa úshin arnaıy salyq rejımin qalyptastyrý usynylǵan.
Bul rejım aıasynda kásipkerler aınalymnan emes, paıdadan salyq tólep, salyq mólsherlemesi bıznestiń damýyna kedergi keltirmeıtin deńgeıde bolýy tıis.
Sondaı-aq salmaǵy 50 kelige deıingi taýar partııalary úshin brokersiz zańdy mıkroımport rejımin engizý jáne ımporttyq ónimderdi satyp alýǵa arnalǵan «Damý» qorynyń jeńildetilgen qarjylandyrý baǵdarlamalaryn qaıta iske qosý qajettigi aıtyldy.
– Aldaǵy alty aı ishinde bul sharalar qabyldanbasa, 2030 jylǵa qaraı áleýeti 7,7 trıllıon teńge jáne 250 myń jańa jumys orny bolatyn naryqtyń ornyna ekonomıka 1,5 trıllıon teńge joǵaltyp, shamamen 90 myń adam jumyssyz qalýy múmkin, – deıdi partııa.
Aıta keteıik, qazaqstandyq kompanııalar Alibaba platformasynda 167,7 mln dollardyń taýaryn satqan.
Qazaqstanda marketpleısterge «Qazaqstanda jasalǵan» tańbasy bar taýarlardy izdeý nátıjelerinde birinshi kórsetý mindettelýi múmkin.
