Depýtattar Astana men Mańǵystaý oblysyndaǵy qoqysty suraptaýǵa qatysty problema kóterdi
ASTANA.KAZINFORM — Mańǵystaý oblysynyń Munaıly aýdanynda qaldyqtardy basqarý júıesine túsetin júktemeniń artýyna baılanysty problema týyndap otyr.
Qaıta óńdeý qýatynyń jetispeýine baılanysty Baıandy aýylyndaǵy qatty turmystyq qaldyqtar polıgony tek óz aýmaǵyndaǵy ǵana emes, Aqtaý qalasynan, sondaı-aq Túpqaraǵan aýdanynyń birqatar aýyldan keletin qoqysty qabyldaýǵa májbúr. Jaǵdaıdy kózben kórip, naqty sheshimder ázirleý úshin nysanǵa Májilis depýtaty Edil Jańbyrshın bardy.
Polıgon Baıandy aýylynan ońtústik-batysqa qaraı 2,5 km jerde, Aqtaý halyqaralyq áýejaıynan 21 km tusta ornalasqan. Jobalyq aýmaǵy — 25 gektar, esepti paıdalaný merzimi — 30 jyl. Qazirgi tańda jeke kásipkerlerdiń jumysy esebinen polıgonǵa túsetin qaldyqtyń shamamen 40 paıyzy prestelip, qaıta óńdeýge jiberiledi. Májilistiń Ekologııa máseleleriniń jáne tabıǵatty paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy bul sharalardyń ózi de májbúrli sıpatta ekenin jáne tolyqqandy qaıta óńdeý júıesin almastyra almaıtynyn atap ótti.
Edil Jańbyrshınniń aıtýynsha, depýtattardyń bastamasymen Májiliste ekologııa máselelerine qatysty túzetýler ázirlenip jatyr.
— Jańa zań jobasy qaldyqtardy basqarý júıesin jetildirýge, qaıta óńdeýge arnalǵan ekonomıkalyq yntalandyrý tetikterin engizýge jáne ýtıl tólemderine qatysty tásilderdi qaıta qaraýǵa baǵyttalǵan. Ekologııa — abstraktili taqyryp emes. Prezıdent «Turkistan» gazetinde jarııalanǵan suhbatynda aıtqandaı, tazalyq bizdiń ulttyq mentalıtetimizdiń ózegine aınalýǵa tıis. Sol úshin de bizdiń partııamyz ekologııa máselesine erekshe kóńil bóledi. «Taza beısenbi» partııalyq aktsııasy aıasynda eki jylǵa jetpeıtin ýaqytta el boıynsha 190 myń tonnadan astam qoqys jınaldy, — dedi depýtat.
Sonymen qatar Májilis depýtaty Ajar Saǵandyqova elordadaǵy qatty turmystyq qaldyqtar polıgonynda bolyp, qoqys suryptaý kesheniniń ınfraqurylymymen tanysty.
«Astana eko polıgony» kásipornynyń qyzmetkerlerimen áńgime barysynda ekologııalyq qaýipsizdik máseleleri, sondaı-aq elordada qaldyqtardy basqarý júıesin damytý perspektıvalary talqylandy.
Ajar Saǵandyqova mundaı polıgondar topyraqqa ǵana emes, atmosferaǵa da eleýli ekologııalyq qaýip tóndiretinin atap ótti. Turmystyq qaldyqtyń ydyraý protsesinde óte qaýipti ári ýly gaz — metan bólinedi. Onyń ıisi men dámi bilinbegenimen adam aǵzasyna asa zııan.
Tekserý barysynda 2025 jyly polıgonnyń ekinshi bóligi jobalyq qýatyna jetkeni, al úshinshi bóligi áli paıdalanýǵa berilmegeni anyqtaldy. Oǵan qosa, qaldyqtar burynǵysynsha qolmen suryptalady. Al polıgondy keńeıtý týraly jobalyq qujattama qazirgi zamanǵy ekologııalyq talaptardy eskere otyryp pysyqtaýdy qajet etedi.
Suryptaý kórsetkishteriniń qaıta óńdeý talaptaryna saı kelmeıtinine, sondaı-aq ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar jumysyndaǵy úılesimniń azdyǵyna da nazar aýdaryldy. Depýtat sonymen qatar qoqys shyǵarýdy júzege asyratyn jeke kompanııalardy baqylaý máselesin kóterdi. Onyń aıtýynsha, Ekologııalyq kodekstegi qaldyqtardy bólek jınaý týraly erejege qaramastan, kompanııalar barlyq qaldyqty bir mashınamen shyǵarýdy jalǵastyrýda.
— Ákimdikter josyqsyz qyzmet kórsetýshilermen sharttardy buzýǵa, aıyppul sanktsııalaryn qoldanýǵa jáne sotqa júginýge quqyly. Alaıda bul sharalar is júzinde qoldanylmaıdy, — dep atap ótti Ajar Saǵandyqova. Onyń pikirinshe, qyzmet kórsetýshilerdiń jaýapkershiligin arttyryp, baqylaý tásilderin ózgertpeıinshe, jaǵdaıdy ózgertý múmkin emes.
Májilistegi ekologııalyq zańnamaǵa ózgerister engizý jónindegi jumys tobynyń jetekshisi retinde depýtat qorshaǵan ortany saqtaýǵa jáne eldegi ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa baǵyttalǵan zańnamalyq bastamalar týraly baıandady. Qazir Ekologııalyq kodeks pen Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeks aıasynda turmystyq qatty qaldyqtardy óńdeý tásilderi qaıta qaralyp jatyr.
— Biz túbegeıli sheshimderdi talap etemiz. Bul kúrdeli zańnamalyq protsess, biraq sessııanyń sońynda jaýapkershilikti arttyratyn jáne turmystyq qaldyqtarǵa degen kózqarasty ózgertetin sońǵy sharalardy usynýymyz kerek, — dep atap ótti depýtat.
Aıta kektelik depýtattar Talǵardaǵy magıstraldyq sý taratqysh qurylysynyń toqtap qalýyna baılanysty másele kótergen edi.