Depýtat sábiz eksportyna shekteý engizýge qatysty Úkimetke saýal joldady

ASTANA. KAZINFORM – Depýtat Temir Qyryqbaev Ulttyq ekonomıka mınıstri S.M. Jumanǵarınge depýtattyq saýal joldap, aýyl sharýashylyǵy ónimderi eksportyna shekteýdiń tıimdiligine kúmán keltiretinin aıtty.

 Depýtattyń sózinshe, qazir aýyl sharýashylyǵy ónimderin, onyń ishinde sábizdi eksporttaýǵa jańa shekteý engizý týraly usynys fermerler men kásipkerler arasynda narazylyq týdyrǵan. Bıznes ókilderi Úkimet bul shara arqyly naqty qandaı strategııalyq maqsatty kózdeıtinin túsine almaı otyr.

— Tájirıbe kórsetkendeı, eksportqa tyıym salý baǵanyń tómendeýine ákelmeıdi, kerisinshe ósim jalǵasa beredi. Bul jerde negizgi aýyrtpalyq óndirýshilerge túsedi. Al deldaldar men logıstıkalyq tizbektiń basqa qatysýshylary bul shekteýden zardap shekpeıdi. Sebebi taýardyń baǵasy dúken sóresine jetkenshe birneshe esege qymbattaıtyny belgili. Sarapshylar baǵany tek eksportty shekteý arqyly turaqtandyrýdy tıimsiz dep esepteıdi. Bıznes qaýymdastyǵy da óz ustanymyn ashyq bildirip otyr. Eger memleket ishki naryqqa qajetti ónim kólemin naqty aıqyndasa, fermerler ony qamtamasyz etýge daıyn, — dedi depýtat.

Temir Qyryqbaevtyń aıtýynsha, Qazaqstan Kartop jáne kókónis ósirýshiler odaǵynyń málimetinshe, qoımalar toly, sábiz ben kartop tapshylyǵy joq. Osyǵan baılanysty Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi usynǵan ónim tapshylyǵy jónindegi derekterdiń obektıvtiligine kúmán týyndaıdy. Bul memleket pen óndirýshiler arasynda júıeli dıalogtyń joq ekenin kórsetedi.

— Máselen, Pavlodar oblysynda ǵana fermerlerdiń qolynda 120 myń tonnadan astam sábiz qory bar. Qazirgi jaǵdaıda ony kelisi 80 teńgeden satýdyń ózi qıyn. Sebebi suranys tómen. Al sábiz — uzaq saqtalmaıtyn ónim. Sondyqtan eksportqa ýaqytsha shekteý qolda bar ónimdi ótkizý múmkindigin odan ári taryltady. Oılastyrylmaǵan ákimshilik sheshimder otandyq fermerlerdiń sheteldik naryqtardaǵy ornyn álsiretip, olardy básekelesterge ońaı berip qoıýǵa ákeledi. Fermerler jyldar boıy qalyptastyrǵan logıstıkasy men seriktestik baılanysy bir ǵana sheshimniń saldarynan úzilýi múmkin. Buǵan deıin de kartop, et jáne pııaz eksportyna osyndaı shekteýler engizilgenimen, olardan naqty qorytyndy jasalǵan joq. Qysqamerzimdi ákimshilik tásilder áli de basym bolyp otyr, — dedi Temir Qyryqbaev.

Depýtattyń pikirinshe, mundaı saıasat uzaq merzimde fermerlerdiń óndiristi damytýǵa degen yntasyn tómendetip, eldiń sheteldik ónimge táýeldi bolý qaýpin arttyrady.

Osyǵan baılanysty ol Úkimetten tómendegi máselelerge jaýap berýin ótindi:

1. Eksportqa shekteý engizý týraly usynys qandaı ekonomıkalyq jáne statıstıkalyq esepteýlerge negizdeldi, ishki naryq qajettiligi men qolda bar qorlar boıynsha qandaı derekter paıdalanyldy jáne olardyń durystyǵyna qaı organ jaýapty?

2. Baǵa ósimi saqtalǵan jaǵdaıda eksportty ákimshilik jolmen shekteýdiń ornyna saýda ústemesin retteý, logıstıkany ońtaılandyrý jáne turaqtandyrý satyp alýy sııaqty júıeli tetikti qoldaný múmkindigi qarastyryldy ma, onyń nátıjesi qandaı?

3. Іshki naryqty kepildendirilgen kólemde ónimmen qamtamasyz etip, artyq ónimdi eksportqa shyǵarýǵa múmkindik beretin naqty ári túsinikti model ázirleý josparlanyp otyr ma?

— Memleketke qajeti — bir rettik shekteýler emes, turaqty ári boljamdy erejeler, — dedi depýtat.