Depýtat balany balabaqshaǵa tirkeýdegi kemshilikti atady
ASTANA. KAZINFORM – Quryltaı depýtaty Lázzat Qojahmetova Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovanyń atyna joldaǵan saýalynda mektepke deıingi uıymdarǵa kezekke qoıý júıesin qaıta qaraý máselesin kóterdi.
- Búginde balabaqshaǵa kezek máselesi kóptegen ata-ana úshin ózekti. Ásirese, Astana, Almaty, Shymkent sııaqty iri qalalarda mektepke deıingi uıymdarǵa suranys joǵary. 2025 jyly engizilgen vaýcherlik qarjylandyrýdyń negizgi maqsaty – bıýdjet qarajatyn balabaqshadaǵy naqty qyzmetke baǵyttaý jáne qarjylandyrýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý. Qazir balany mektepke deıingi uıymǵa tirkeýdiń eki joly bar. Oryn bolsa bala birden balabaqshaǵa qabyldanady. Eger oryn bolmasa, kútý tizimine qoıylady. Alaıda kútý tizimine turý úshin balany aldymen basqa balabaqshaǵa tirkeýi tıis. Sonyń saldarynan memlekettik balabaqshadan oryn kútken ata-ana balasyn kóbine jekemenshik mekemege tirkeýge májbúr.
Nátıjesinde, bala bir balabaqshada tirkelgenimen, is júzinde basqa balabaqshadan oryn kútedi. Bul jerde «eger bala balabaqshaǵa barmasa, memleket ol úshin vaýcherlik qarjyny ne úshin tóleıdi?» degen mańyzdy suraq týyndaıdy. Rasynda, keıbir jekemenshik balabaqshalar balany is júzinde qabyldamaı, tek qujat júzinde tirkep qoıady. Ata-analar memlekettik balabaqshadan oryn alý múmkindigin saqtap qalý úshin mundaı shartqa kelisýge májbúr, - dedi L. Qojahmetova Quryltaıdyń jalpy otyrysynda.
Onyń aıtýynsha, memlekettik qarjy naqty kórsetilgen qyzmet úshin tólenýi kerek. Sondyqtan balanyń balabaqshada jaı ǵana tirkelýi emes, sol jerde shyn máninde tárbıelenip, qyzmet alýy basty ólshem bolýy tıis. Bul máseleni kezek turǵysynan emes, mektepke deıingi bilim berý júıesiniń tıimdiligi retinde qarastyrý qajet.
- Birinshiden, ata-ana balasyn basqa balabaqshaǵa formaldy tirkemeı-aq, ózi tańdaǵan uıymnyń kútý paraǵyna tikeleı qoıýy kerek. Ekinshiden, bos oryn paıda bolǵan kezde, bala ashyq ári túsinikti kezektilikpen qabyldanýy tıis. Úshinshiden, memlekettik qarjy balanyń naqty balabaqshada bolǵanyn jáne qyzmettiń kórsetilgenin rastaıtyn tsıfrlyq derekter negizinde tólenýi qajet. Sondaı-aq «formaldy tirkelý» men «naqty tárbıede bolý» uǵymynyń ara-jigin ajyratyp, pılottyq jobalardyń nátıjelerin qoǵamǵa ashyq jarııalaý mańyzdy. Memleket ár balaǵa qarjy bóledi. Endeshe sol qarjynyń artynda naqty bala, naqty oryn jáne naqty kórsetilgen qyzmet turýy kerek, - dedi depýtat.
Osyǵan baılanysty mınıstrlikten:
1. Vaýcherlik qarjyny naqty kórsetilgen qyzmetpen baılanystyryp, balanyń naqty qatysýyn negizgi ólshem etýdi;
2. Formaldy tirkelgen balalardy anyqtaıtyn tsıfrlyq baqylaý júıesin engizip, bir balanyń birneshe uıymǵa negizsiz tirkelýine jol bermeýdi;
3. Kútý paraǵyndaǵy balalar sany men naqty bos oryndar arasyndaǵy sáıkessizdikti azaıtý jónindegi sharany ázirleý usynyldy.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, qosymsha bilim berýde 38 myńnan astam talapty buzý jaǵdaıy áshkerelendi.
