DENSAÝLYQ: Tumaý men jótel kezinde ımmýnıtetti kóterý úshin ne isteý qajet?
ASTANA. QazAqparat - Jyl saıyn tumaý men jóteldiń maýsymy keletini eshkimge de qupııa emes. Vaktsınatsııadan bólek, óz aǵzańyzdy qorǵaý úshin sizge densaýlyǵyńyzdy kútip, durys tamaqtanǵanyńyz da kómektesedi.
Fýtboldaǵy sekildi, densaýlyq máselesine kelgende de eń jaqsy qorǵanys - shabýyl. Denniń saýlyǵyna asa jaýapkershilikpen qaraýǵa tıissiz. Ózińiz úshin jaqsy dıeta tańdańyz, shylym shegip, spırttik ónimder ishý sekildi jaman ádetterden aýlaq bolyńyz. Bul sizge ımmýnıtetińizdi nyǵaıtýǵa sep bolady.
Eń bastysy siz durys dıeta tańdaýǵa tıissiz. Dıetada ımmýnıtetti álsiretetin taǵamdar az bolýy tıis. Sonymen qatar, maıdyń shamadan tys bolýy ımmýndy júıeniń belsendiligin tómendetedi. Qant leıkotsıtterdiń vırýs pen bakterııaǵa qarsy turý qabiletin azaıtady.
Aǵzany tumaýdan qorǵaýǵa arnalǵan on túrli usynysqa nazar aýdaryp, atalǵan taǵamdardy óz ratsıonyńyzǵa qosyp kórińiz.
Iogýrt
Iogýrtta aǵzany qaýipti bakterııalardan qorǵaıtyn belsendi bakterııalar bar. Avstrııadaǵy Vena ýnıversıteti júrgizgen zertteý kúnine 200 gramdaı ıogýrt qoldaný ımmýnıtet úshin probıotıgi bar taǵam qospalarynan áldeqaıda paıdaly.
Al Shvetsııadaǵy taǵy bir zertteý laktobakterııalary bar taǵamdardy qoldanǵan patsıentterdiń platsebo ishken adamdarǵa qaraǵanda 33 paıyz sırek aýyratyny baıqalǵan. Óndirýshisine qaramaı, ár kúni saıyn belsendi bakterııalarǵa toly ıogýrtty kún saıyn qoldanyp turý qajet.
Eger tumaýǵa shaldyqsańyz, ıogýrt asqazan ishek joldaryna salmaq túsirmeıdi. Balalaryńyz ıogýrtty jaqsy kórsin deseńiz, ıogýrtty parfege suly jarmasyn qosyp berińiz.
Suly, arpa jáne ózge de dándi daqyldar
Jasunyq tek qana júrek pen as qorytý organdaryna kómek qana emes, bakterııa jáne vırýspen kúreste de óte úlken rólge ıe. Beta-glıýkan makrofagı men neıtrofıldegi aq qan túıirshikterin belsendi qımyldatyp, ımmýnıtettiń zııandy bakterııalardan saqtanýyna ákeletin komponent. Nýtrıentter de jaranyń tez jazylyp, antıbıotıkterdiń meıilinshe jaqsy jumys isteýine serpin beredi.
Jasunyqtyń bir kúngi mólsheri 25 gramǵa jetý kerek. Alaıda, adamdardyń kóp bóligi 11 gramǵa jeter jetpesin qabyldaıdy. Bul ásirese, un taǵamdaryn kóp paıdalanyp, jemis-jıdekti az jegendikten.
Sý, sý jáne sý
Meıilinshe sýdy kóbirek ishińiz. Bizdiń aǵzamyzǵa sý óte qajet. Sý teriniń shyryshty qabyǵyn ylǵal etip saqtaýǵa kómektesedi. Eger ylǵaldylyq bol masa, kishigirim jaryqtar paıda bolýy múmkin. Al bul jaryq arqyly patogendi mıkroaǵza enýi múmkin.
Shaı
Adamdardyń kóp bóligi jaı sý ishkendi jaqsy kórmeıdi. Mundaı jaǵdaıda aǵzadaǵy ylǵaldy shaı qamtamasyz etedi. Bir zertteýdiń nátıjesinde 2 apta boıy 5 kese qara shaı ishken adamnyń qanyndaǵy vırýsqa qarsy ınterfondardyń ındıferentti ystyq sýsyn ishken adamnan 10 ese artyq ekeni baıqalǵan. Immýnıtettiń belsendi bolýyna áser etetin amın qyshqyly (L-Tıanın) qara shaıda da, kók shaıda da bar. Al shaıdyń quramynda kezdesetin taǵy bir zat alkılamın ımmýn júıesin bakterııa jáne allergendermen qorǵaýda jaqsy qyzmet etedi.
Tumaý men jótel kezinde ystyq sýsyndar ishý mindet. Óıtkeni, olar bitelip qalǵan muryndy ashýǵa kómektesedi.
Taýyq sorpasy
Taýyq sorpasy asqynýdyń aldyn alady. Bul óte qajet, sebebi, tumaýdyń negizgi belgisi keńirdek taramynda jasýshalardyń jınalýynan bastalady. Taýyq sorpasyn daıyndaý kezinde bólinetin tsısteın amınqyshqyly keńirdek taramynan qaqyryqty alyp shyǵatyn atsetıltsısteın dárisin eske salady.
Sorpaǵa tuz qosyńyz. Tuz tumaý kezinde qaqyryqty túsirýge kómektesedi. Sorpaǵa qospalar men kógenisterdi qossańyz, ımmýnıtetti arttyratyn keremet taǵam shyǵady.
Sarymsaq
Sarymsaq belsendi alıtsınge baı. Alıtsın ınfektsııa jáne bakterııalarmen kúresedi. Kezekti zertteý kezinde patsıentterge 12 apta boıy sarymsaq syǵyndysyn bergen. Nátıjesinde, tumaýden aýyrýshylar 2/3 azaıǵan. Sondyqtan, taýyq sorpasyna da azdaǵan sarymsaq qosýdy umytpańyz.
Asqabaq pen tátti kartop
Qyzǵylt kógenister antıoksıdanttarǵa baı. Sonymen qatar, asqabaq pen tátti kartop zııandy bakterııalarmen kúresetin beta-karotınge baı. Beta-karotın terini saý etip saqtap, aýrý týdyratyn bakterııa men vırýstardyń aldyn alatyn A dárýmeninen taralatyn zat. Beta-karotınge sábiz, asqabaq jáne jupar ıisti qaýyn baı keledi.
Eger siz asqabaqtyń jumsaǵyn alyp otyrýǵa erinseńiz, ádettegideı asqabaq pıýresin alyńyz. Bir as qasyq pıýrege grek ıogýrtyn qossańyz, ımmýnetteti eki ese qorǵaıdy.
Sańyraýqulaqtar
Sańyraýqulaqtar leıkotsıtterdi kóbeıtip, olardy belsendi ete túsedi. Shııtake, maıtake jáne reıshı sańyraýqulaqtary ımmýndi júıege jaqsy áser etedi.
Balyq jáne teńiz taǵamdary
Shaıantárizdiler ýstrıtsa, lobster, shaıan jáne eki ashylmaly mollıýskilerde kezdesetin selen men mıneral leıkotsıtterge aǵzadan tumaý vırýstaryn ketiretin tsıtokınderdi óndirýge kómektesedi. Aqserke balyq, kishkentaı teńiz balyǵy jáne seld asqynýdyń aldyn alyp, ókpeni ınfektsııadan qorǵaıtyn omega-3 qyshqylyna baı. Teńiz ónimderin paıdalanǵan jón. Olarda S dárýmeni apelsındegiden de kóp. Bul dárýmender vırýsqa qarsy belsendi áreketimen tanymal.
Sıyr eti (quramynda tsınk kezdesetin ózge de taǵamdar)
Qyzyl ette tsınk óte kóp. Tsınk bakterııalar men vırýstardy tez anyqtaıtyn leıkotsıtterdi damytýǵa kómektesedi. Tsınktiń jetispeýi aýrýdy tez juqtyrý qaýpin kóbeıtedi. Eger qyzyl etke únem jasaǵyńyz kelse, tsınktiń teńiz taǵamdarynda, sondaı-aq, suly jarmasy men ıogýrt jáne jańǵaqtarda bolatynyn eskerińiz.
Immýnıtetti jaqsartýǵa arnalǵan qosymsha elementter.
Immýnetıtetti tómendetin ádetter bar. Olardan tezirek qutylýǵa tyrysyńyz:
Shylym shekpeý. Eger shylym shekseńiz, bul ádetten arylyńyz. Temeki tútininde 4000-ǵa jýyq hımııalyq qospalar bar. Onyń ishinde, 43-ke jýyǵy kantserogendi (rakqa shaldyǵýǵa áser etedi). Shylym shegý júrek pen ókpe aýrýlaryn jıiletedi. Temeki tartýdan kelgen aýrýlar ishki organdardyń qyzmetin buzyp, ımmýnıtet júıesin tómendetedi.
Demalys. Kóp demalyńyz. Uıqynyń jetispeýi ımmýnıtetke áser etedi. Ásirese, mıkrobtarmen kúresetin jasýshalardyń qyzmeti buzylady.
Kúızelisten arylyńyz. Únemi kúızeliste jurý sizdiń ımmýnıtetińizge tikeleı áser etip, T jasýshalarynyń paıdalylyǵyn tómendetedi. Sonymen qatar, ózge de jasýshalardyń belsendiligin azaıtady.
Fızıkalyq jattyǵýlar. Dene jattyǵýlaryna kóńil bólińiz. Únemi otyra berý densaýlyǵyńyzǵa keri áser etedi. Kóptegen adamdar jattyǵýdyń kómegimen arylýǵa bolatyn syrqattarǵa shaldyqqan. Kúnine 30 mınýt aerobıkamen aınalysý ımmýnıtetti kádimgideı kóteredi.
Kerek keńes: confederation.kz