Densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalaryndaǵy ınvestıtsııalyq jobalar tıimsiz iske asyrylýda - Esep komıteti

2009-2010 jyldary bilim berý jáne densaýlyq saqtaý obektilerin salýǵa bólingen respýblıkalyq bıýdjet qarajatyn paıdalaný kezinde qarjy tártibiniń eleýli buzýshylyqtaryna jol berilgen, dep habarlaıdy Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń baspasóz qyzmeti.

"Densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalaryndaǵy ınvestıtsııalyq jobalar eleýli túrde qymbattaý arqyly iske asyrylýda. Bul bıýdjettik baǵdarlama ákimshileriniń jobalaýǵa arnalǵan tapsyrmany sapasyz daıyndaýlaryna baılanysty bolyp otyr. Sonymen birge ınvestıtsııalyq jobalardyń qymbattaýyna qurylys normalarynyń jáne erejeleriniń saqtalmaýy da yqpal etýde. Qurylys kezinde jobalaý sheshimderinen aýytqyp, bekitilgen jobalarǵa jumystardyń qosymsha kólemderin qosýy ınvestıtsııalyq jobalarǵa arnalǵan shyǵystardyń artýyn týyndatady"-, delingen búgin taratylǵan habarlamada.

Baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, qurylystyń normatıvtik merzimderin buzýshylyqtar da jobalar qunynyń qymbattaýyna áser etedi. Mysaly, 2008 jyldan bastap «Kapstroıgrýpp-T» JShS qurylys merzimderin buzǵandyqtan, Almaty qalasyndaǵy 150 tósekke arnalǵan perınataldyq ortalyqtyń jobalaý-smetalyq qujattamasy úsh ret ózgertilip, qurylys quny ulǵaıǵan. Sóıtip, qurylysqa qajet qarajat bastapqy kólemimen salystyrǵanda 1,6 mlrd. teńgege kóbeıgen.

Sondaı-aq jobalaý-smetalyq qujattamanyń jáne memlekettik saraptamanyń tómendigi de densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalarynda ınvestıtsııalyq jobalardyń qymbattaýynyń negizgi faktorlarynyń biri bolyp tabylady. Máselen, «Astana qalasynda bir aýysymda 380 adam qabyldaıtyn emhanasy bar 270 tósektik onkologııalyq dıspanser» jobasyna jobalaý-smetalyq qujattamany ázirleýde jáne memlekettik saraptama júrgizý kezinde jol berilgen kemshilikterge baılanysty túzetý engizilgen. Jobanyń smetalyq quny 2,8 mlrd. teńgeden 7,4 mlrd. teńgege deıin nemese 2,6 ese ulǵaıǵan.

Normatıvtik qujattardy ázirleý kezinde qurylys materıaldaryna, jabdyqtarǵa jáne smetalarǵa baǵa belgileý boıynsha monıtorıng júrgizilmegen. Máselen, Statıstıka agenttiginiń málimetteri boıynsha 2009 jylǵy qańtar - 2010 jylǵy tamyz aralyǵynda qurylys-montaj jumystaryna jáne olardyń konstrýktsııalarynyń elementterine arnalǵan baǵa ındeksteri 2008 jyldyń deńgeıinde saqtalǵan. Bul rette kórsetilgen merzimde Almaty, Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl jáne Qyzylorda oblystarynda, Astana men Almaty qalalarynda 75 bilim berý obektisi boıynsha jobalardyń smetalyq quny 13,6 mlrd. teńgege qymbattaǵan. Al Qaraǵandy, Qostanaı, Mańǵystaý jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda 2009 jylǵy qańtar - 2010 jylǵy tamyz aralyǵynda ınvestıtsııalyq jobalar buryn bekitilgen baǵalardyń sheńberinde iske asyrylǵan.

Smetalyq qundy túzetý jáne ulǵaıtý úshin qaıta esepteý tájirıbesi jańa smeta boıynsha tolyq qarjylandyrmaýǵa alyp kelýde. Sóıtip, jekelegen obektilerdiń paıdalanýǵa berý merzimderi buzylýda. Máselen, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń aqparaty boıynsha 2008 jyly - paıdalanýǵa berilýi kózdelgen 83 mekteptiń 60-sy (72%), 2009 jyly - 106 mekteptiń 57-si (53%), 2010 jylǵy 1 qyrkúıekke - 65 mekteptiń 6-sy (10%) iske qosylǵan.

Jergilikti atqarýshy organdar kóbinese áleýmettik mańyzy bar obektilerdi salýǵa jetkilikti kómek kórsetpeıdi. Merdiger uıymdardyń qabyldaǵan mindettemelerin oryndaýyna tıisti dárejede baqylaý uıymdastyrylmaǵan. Investıtsııalyq jobalardy iske asyrý merzimderin buzǵan bıýdjet alýshylardy jaýapkershilikke tartýdyń tıimdi tetigi qamtamasyz etilmegen. Obektilerdi tapsyrý merzimin buzǵany úshin aıyppul sanktsııalary óndirip alynbaýda. Qoldanystaǵy sharttardyń merzimin uzartý jóninde kóbinese qosymsha kelisimderge qol qoıylǵan.

Máselen, 2010 jylǵy 1 qyrkúıekke Astana qalasynda 6 mekteptiń jáne ambýlatorlyq-emhanalyq keshenniń qurylysy aıaqtalmaǵan. Qurylystyń normatıvtik merzimi jáne jasalǵan sharttarǵa sáıkes, olar 2009 jyly paıdalanýǵa berilýi tıis bolatyn. 2008-2009 jyldary Astana qalasy qurylys basqarmasynyń bilim berý jáne densaýlyq saqtaý obektileri boıynsha respýblıkalyq bıýdjet qarajatynyń esebinen artyq tólep, óndirip almaǵan jalpy somasy 999,5 mln. teńge bolǵan.

Esep komıteti Úkimetke obektıvtik sebepter bolmaǵan jaǵdaıda memlekettik satyp alýdyń qorytyndysy boıynsha jasalǵan sharttardyń somalaryn ulǵaıtýǵa shek qoıýdy usynady. Bilim jáne ǵylym mınıstrligine, Densaýlyq saqtaý mınıstrligine, oblystardyń ákimderine ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrýǵa bólingen respýblıkalyq bıýdjet qarajatyn paıdalaný tıimdiligin arttyrý jóninde usynymdar berildi.